�鶹����

A Facultade de Ciencias do campus de Ourense acolleu este mércores a celebracin do ,  organizado polo Grupo de ���Ա�����پ�����������s Agroambientais e Alimentarias da �鶹����. A cita reuniu aos grupos de referencia na investigacin sobre compostos fenlicos de Espaa e Portugal e a arredor de 100 investigadores e investigadoras de sete pases e contou con 50 comunicacins sobre os últimos avances neste eido, entre eles estudos iniciais sobre os potenciais beneficios para a saúde de compostos fenlicos das variedades galegas de aceite de oliva virxe.

A actividade tivo lugar no marco do proxecto Iberphenol, dotado en total con arredor de dous millns de euros e nado ao abeiro do Programa de Cooperacin Transfronteiriza Interreg V-A Espaa-Portugal (Poctep) 2014-2020. O congreso reuniu aos investigadores e investigadoras dos grupos que participan en Iberphenol e que pertencen s universidades de Vigo, Salamanca, Valladolid, Tras-os-Montes e Alto Douro, Coimbra e Porto; ao Instituto Politécnico de Bragança e Bodega Matarromera. Elas e eles foron os encargados de debater sobre os compostos fenlicos, compostos naturais presentes nos alimentos con actividade biolxica, que teen propiedades saudables e que poden interferir no proceso de determinadas enfermidades, como poden ser a diabetes ou o cancro.

Dous anos de traballo

Na inauguracin da cita, Elena Rivo, comisionada de Coordinacin Institucional da �鶹����, salientou a importancia deste tipo de eventos para “reforzar as relacins” e crear “sinerxas, que son moi importantes tanto desde o punto de vista académico como investigador”. Mario Guimaraes, coordinador Poctep-CCDR Norte, destacou como para o seu organismo Iberphenol é “un proxecto emblemtico”, recalcando entre outros factores o feito de que “contribúe a crear relacins de proximidade entre o Norte de Portugal e Galicia”. Pola súa banda, Xosé Lago, coordinador Poctep da Xunta de Galicia, indicou como esta iniciativa é “un proxecto especialmente interesante pola súa temtica, pola súa aplicacin” e por implicar nel non s a universidades senn tamén empresa.

Mara Teresa Escribano, coordinadora do proxecto desde a Universidad de Salamanca, salientou como Iberphenol naceu en novembro de 2019 co reto de “mellorar a excelencia cientfica do espazo de cooperacin transfronteirizo Espaa-Portugal no mbito dos polifenois”. Neste contexto, o congreso, indicou, pretende “dar a coecer e pr en común os resultados das investigacins levadas a cabo nas lias prioritarias deste proxecto”, reunindo a case un centenar de participantes procedentes de “Espaa, Portugal, Italia e de dous pases de África e América do Sur”. A falta duns meses para o remate do proxecto, a súa coordinadora subliou como se ten acadado o obxectivo principal de crear unha rede transfronteiriza no mbito do estudo dos polifenois, “principalmente en dúas grandes lias de actuacin: unha delas relacionada coa calidade dos alimentos en base súa composicin fenlica (propiedades conservantes, colorantes e de adstrinxencia) e outra relacionada coa saúde, coa biodispoiblidade e o efecto fisiolxico que poidan ter estes compostos”. No marco destas lias, apuntou Escribano, arredor de 40 investigadoras e investigadores estn a participar en Iberphenol en proxectos colaborativos que foron expostos este mércores no campus de Ourense.

����ú��� e aceite de oliva galego

Entre as 50 comunicacins presentadas estiveron as das investigadoras da �鶹���� e coordinadoras do congreso Patricia Reboredo e Mara Figueiredo, nas que expuxeron estudos realizados no marco do seu grupo de investigacin. Reboredo expuxo un traballo sobre o papel de compostos fenlicos e cancro de mama. “O aceite de oliva virxe extra obtido a partir de variedades galegas autctonas, debido ao seu alto contido en compostos fenlicos, pode ser un bo axente nutracéutico para avalialo nun modelo in vitro usando lias celulares de cancro de mama”, comentou a investigadora. O tratamento con distintas concentracins do extracto fenlico do aceite de oliva virxe extra Brava na lia celular MCF-7 de cancro de mama, detallou, “provoca unha diminucin da viabilidade celular, un incremento na producin intracelular de especies de osxeno reactivo, as como unha modulacin da expresin dos xenes involucrados nos dous tipos de morte celular estudados, apoptose e autofaxia, nunha forma dose-dependente”. Á súa vez, engadiu, o extracto fenlico do aceite de oliva virxe extra Brava produce unha reducin nas dúas vas de producin de enerxa da célula. “Estes resultados apuntan a posibles beneficios para a saúde, considerando os aceites de oliva virxe extra galegos posibles candidatos para o desenvolvemento de alimentos nutracéuticos ou funcionais”, afirmou Patricia Reboredo.

Pola súa banda, Mara Figueiredo abordou na súa comunicacin unha avaliacin do potencial neuroprotector e antidiabético de extractos ricos en compostos fenlicos de aceites de oliva galegos. “Os resultados da nosa investigacin conclúen que extractos ricos en compostos fenlicos do aceite de oliva elaborado a partir das variedades galegas poden inhibir encimas involucradas en enfermidades neurodexenerativas tales como alzhéimer, prkinson e depresin”, afirmou a investigadora. “Somos conscientes de que a inhibicin dunha encima non implica a prevencin dun trastorno, pero os resultados, a pesar de ser moi preliminares, poderan interpretarse como unha terapia complementaria efectiva para actuar, nun futuro, sobre un ou mis trazos patolxicos destas enfermidades. Hai que seguir traballando e xerando resultados nesta lia”, recalcou Mara Figueiredo.

Sobre saúde e compostos fenlicos tamén falou na conferencia inaugural do congreso “un referente internacional” neste eido como é Francisco A. Toms Barbern, que afondou nas interaccins dos polifenois coas bacterias intestinais e as súas implicacins sobre a saúde humana. “���Ա�����پ�����������s epidemiolxicas indican que os hbitos alimentarios con inxestas diarias elevadas de polifenois diminúen o risco de enfermidades crnicas e particularmente as cardiometablicas. Con todo, avaliar os efectos de polifenois especficos en ensaios clnicos aleatorizados segue sendo difcil xa que os tratamentos son efectivos para algúns voluntarios e non afectan a outros, o que leva un resultado global estatisticamente non significativo”, subliou o experto. Para comprender esta variabilidade interindividual, detallou, “ns, as como outros cientficos, lanzamos fai case 20 anos a hiptese de que, debido limitada biodispoibilidade destes polifenois, estes chegan ao colon onde interactúan coa microbiota intestinal residente que modulan estes compostos, e as bacterias intestinais convértenos en metabolitos que se absorben mellor e que teen efectos biolxicos relevantes”.