�鶹����

Cada ano prodúcense en todo o mundo preto de 450 millns de toneladas de plsticos, e a demanda deste tipo de compostos increméntase constantemente polo seu baixo custe de producin, versatilidade e durabilidade. Desta cifra anual, arredor de 350 millns de toneladas convértense en lixo e unicamente o 9% se xestiona dun xeito adecuado, rematando o resto en vertedoiros ou nos ecosistemas naturais. Isto supn un gran problema ambiental tanto para o medio mario, onde se estima que hai 30 millns de toneladas de plsticos, como para o terrestre e o acutico, xa que nos ros se calcula que hai 110 millns de toneladas deste tipo de residuos.��

Para facer fronte a esta situacin, a comunidade cientfica leva anos centrando os seus esforzos en buscar produtos alternativos, como os biopolmeros ou plsticos biodegradables. Con todo, o uso cada vez maior desta alternativa est a xerar preocupacin sobre a capacidade de degradacin real destes materiais en contornas naturais e industriais e sobre o destino no medio ambiente dos residuos de bioplsticos procedentes da xestin de residuos. É neste contexto no que xurde o proxecto Polbio, unha iniciativa coordinada polo Grupo de Bioloxa Ambiental da �鶹���� en colaboracin co centro EnergyLab que foi seleccionado dentro da convocatoria de Proyectos Estratégicos Orientados a la Transicin Ecolgica y a la Transicin Digita do Ministerio de Ciencia e Innovacin. Como explican os investigadores, o obxectivo final de Polbio é incrementar o coecemento existente sobre as caractersticas fisicoqumicas do proceso de degradacin de bioplsticos e polmeros sintéticos, sobre o potencial efecto txico dos materiais e sobre o impacto que poidan ocasionar en ambientes terrestres e acuticos. Ademais, tamén se busca determinar cales son as condicins mis apropiadas para a degradacin destes plsticos a nivel industrial, nas plantas de tratamento de residuos que inclúan procesos aerobios ou anaerobios e, ao tempo, achegar informacin útil e innovadora aos xestores de tratamento de residuos, de modo que poidan desenvolver e optimizar os protocolos de traballo.

Primeiro seminario do proxecto

O proxecto, que botou a andar en decembro do ano pasado e ten por diante outros doce meses de traballo, celebrou este xoves o seu primeiro seminario no que se analizaron as implicacins medioambientais e a valorizacin de polmeros biodegradables. Na xuntanza os investigadores da Área de Zooloxa do Departamento de Ecoloxa e Bioloxa Animal Salustiano Mato, Iria Villar e David Gutiérrez, xunto coa responsable da rea de Bioenerxa de EnergyLab, Mnica Figueroa, amosaron os primeiros resultados obtidos na caracterizacin e avaliacin dos diferentes procesos de biodegradacin de bioplsticos (principalmente PLA e PHB) e polmeros sintéticos convencionais como o polipropileno (PP), os tres de uso moi común.��Como explica Salustiano Mato, investigador do CIM-�鶹����, o obxectivo é “aproximarnos problemtica dos microplsticos convencionais e, sobre todo, dos biopolmeros, chamados a substitur os plsticos sintéticos”. O catedrtico resalta que a substitucin dos plsticos sintéticos por biopolmeros é unha tendencia crecente, “pero dende o punto de vista cientfico temos que garantir que os biopolmeros que se poen no mercado son de verdade inocuos e biodegradables e debemos constatar que ese proceso de biodegradacin non afecta ao medio natural de ningunha maneira”.��

O proxecto est dividido en dous bloques, o primeiro, desenvolvido polos investigadores da �鶹����, céntrase en determinar a biodegradabilidade dos polmeros e bioplsticos tanto no medio acutico continental como no medio terrestre, as como no estudo da trazabilidade de microplsticos na cadea trfica e na avaliacin dos efectos ecotoxicolxicos en organismos diana. O segundo bloque, da man de EnergyLab, analiza o destino dos bioplsticos va dixestin anaerobia para producin de biogs.

Resultados preliminares dos estudos en solos e no medio acutico

No seminario deste xoves os investigadores Iria Villar e David Gutiérrez presentaron algúns dos primeiros resultados obtidos, no primeiro caso en relacin co medio terrestre e, no segundo, co medio acutico. Como lembraba Villar, o solo “non é s un sumidoiro de microplsticos e de plsticos, senn que tamén é unha va de entrada destes contaminantes ao medio acutico, tanto de auga doce como mario”. Para analizar o impacto destes residuos no ecosistema, os investigadores estn a realizar estudos para determinar a taxa de biodegrabilidade destes compostos nos chans, con experimentos tanto no laboratorio como no medio natural, empregando como material de ensaio bolsas film fabricadas cos bioplsticos PLA e PHB e con polipropileno, no caso de plstico convencional. Os primeiros datos obtidos en laboratorio amosan que, tras 42 das de proceso, “tanto o PLA como o polipropileno amosaron un comportamento moi similar, mentres que o PHB consumiu mis osxeno no proceso e polo tanto ten unha taxa de biodegrabilidade mis alta”. En solos naturais, tras tres meses na terra, os investigadores puideron comprobar que “o PHB ten unha gran fragmentacin e unha maior biodegradacin en comparacin cos outros dous compostos, cuxa estrutura fsica era moi semellante inicial”.

Pola súa banda, David Gutiérrez presentou no seminario algúns dos avances obtidos en relacin co medio acutico. No que atinxe, por exemplo, ao impacto dos microplsticos na cadea trfica, o investigador explicou que se seleccionaron varias especies para o seu estudo, no caso dos mamferos apostouse por estudar varias familias de lontras nas illas de Slvora e de Toralla; no caso peixes, seis especies de interese comercial pero tamén presentes na dieta das lontras, e, no caso dos invertebrados, optouse polos tricpteros. Esta parte do estudo est anda en desenvolvemento.

Outra das lias de traballo é a anlise da distribucin dos microplsticos nos ambientes acuticos e, para isto, elixiuse como lugar de estudo o ro Louro, un dos principais afluentes do Mio. O equipo est a realizar mostraxes cada 45 das en cinco puntos diferentes do curso do ro co obxectivo de coecer a porcentaxe de microplsticos na columna de auga e nos sedimentos para poder determinar que factores inflúen “nunha maior ou menor concentracin destes compostos, dende factores climticos ata a densidade poboacional ou os usos do solo”, factor este último que os investigadores consideran que pode ser mis o determinante. Unha vez finalizado o estudo, podern estimar que cantidade de plsticos medida en Kg pode chegar a ser transportada por un ro destas caractersticas ao longo dun ano.��

Os resultados destes estudos e ensaios e do resto que se engloban en Polbio daranse a coecer unha vez conclúa o proxecto.
��