�鶹����

Promover a convivencia entre escolares de primaria, estudantes de secundaria e persoas maiores a través da prctica conxunta de exercicio fsico e formar a nenos e nenas de entre 4 e 8 anos e s súas familias en seguridade acutica e reanimacin cardiopulmonar a través dunha obra de teatro. Estes son os eixos dos proxectos que dous grupos de investigacin da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte porn en marcha nas prximas semanas ao abeiro do plan Corresponsables, froito da colaboracin entre a Xunta de Galicia e as tres universidades galegas e que ten como obxectivo promocionar a igualdade entre homes e mulleres, fomentando a corresponsabilidade e favorecendo a conciliacin das familias con menores de 16 anos.

Centos de persoas de diferentes idades participarn nas prximas semanas nestas dúas iniciativas, coordinadas desde a facultade pontevedresa. Por unha banda, entre o 27 de febreiro e o 10 de marzo desenvolveranse as actividades do “proxecto interxeracional” do grupo HealthyFit , no que participarn usuarios e usuarias do centrosociosanitario Saraiva Sénior, de Pontevedra, da residencia viguesa El Roco, da Fundacin San Rosendo, e do programa de actividade fsica para maiores do Concello de Sanxenxo, que compartirn sesins de xogos e exercicio con diferentes grupos de estudantes de colexios e institutos da súa contorna. Por outra banda, entre o 10 e o 20 de marzo, Pontevedra, Vigo, Marn, Soutomaior, Ourense, Ponteareas, Meis, Forcarei e Moaa acollern as representacins da obra teatral creada pola actriz e contacontos Raquel Queizs para o proxecto , do grupo Remoss. Abertas a un mximo de 50 persoas, con , este espectculo vese complementado polo conto que se lle regalar aos e s asistentes e por unha serie de plulas audiovisuais. 

Unha obra de teatro pioneira, dirixida a previr afogamentos

Como unha “actividade familiar que fomenta a prevencin do afogamento infantil e as condutas seguras no medio acutico”, presenta �ٱ�����ڲ����ٱ� o coordinador do grupo Remoss, Roberto Barcala. Xunto a outras accins, este proxecto implicou a creacin dunha obra de teatro, dirixida a “ensinar s familias a coecer os riscos das contornas acuticas”, tanto o mar e os ros, como as piscinas. “En Espaa, nunca se fixera unha obra de prevencin do afogamento e ensinanza da RCP, e menos dirixida a un público familiar”, destaca Barcala do carcter novidoso do proxecto que coordina xunto coa profesora Begoa Paz e no que tamén participan os docentes Cristina Varela, Oswaldo Garca e Roi Fernndez.

“Entendemos que unha obra de teatro é un recurso moi directo e emptico, polo que pode resultar un espazo de aprendizaxe moi interesante”, sinala Paz dunha obra “que se fundamenta no protocolo de prevencin do afogamento”. A través da historia de Lis, a monicreque protagonista, nenos e nenas podern coecer aspectos sobre seguridade na praia, para logo saber “que deben facer se ven alguén na auga que puidera esta afogando” e finalmente saber como se realiza a RCP. Farano, como explica Raquel Queizs, a través dunha obra na que “a parte didctica envlvese nunha historia” que narra a “a aventura dunha nena que quere aprender a nadar e que pensa que nunca o vai conseguir”. Nese senso, o espectculo pon tamén o foco en como ter “confianza nun mesmo e gaas de mellorarse nos momentos nos que pensas en tirar a toalla”, vez que forma a nenos e nenas, pero tamén s persoas acompaantes, tendo en conta o importante papel das familias na prevencin de afogamentos. De feito, un estudo publicado recentemente polo grupo Remoss amosaba que a maiora dos episodios de afogamentos sufridos en Galicia por nenos e nenas tiveran lugar en instalacins como piscinas particulares, tendo como principal causa a falta de supervisin.

Axudar a reducir os afogamentos a través da prevencin e a educacin é o obxectivo dunha “obra pedagxica e interactiva”, como destaca Barcala, na que ao longo da trama vanse trasladando aos espectadores unha serie de preguntas, relacionadas co protocolo de afogamento, que debern responder levantando unhas cartolinas. Deste xeito, trtase dun proxecto que leva aparellado un “proceso de investigacin” e no que a obra verase complementada súa vez por un breve taller de RCP bsica.

A obra estrearase o 10 de marzo na sede da Vicerreitora do campus de Pontevedra, para logo percorrer nove concellos nun conxunto de representacins abertas a un mximo de 25 nenos e nenas e 25 acompaantes. Concretamente, entre o 12 e 20 de marzo poder verse no Museo Manuel Torres e no CEIP Plurilingüe San Narciso, de Marn, no CEIP Plurilingüe Frin-Teis e no auditorio de Teis, en Vigo; no Multiusos de Arcade; no CEIP Virxe de Covadonga de Ourense; no Auditorio Reveriano Soutullo de Ponteareas, no multiusos de Mosteiro; no centro social de Forcarei e no CEIP Moaa. En todos os casos, trtase de funcins fra do horario escolar nas que nenos e nenas recibirn como agasallo o conto deseado no marco deste proxecto, no que, tamén con Lis como protagonista, preséntase outra historia relacionada coa seguridade acutica que “d continuidade propia obra”, como explica Paz. Ademais, �ٱ�����ڲ����ٱ� tamén abrangue o deseo dunha serie de “plulas audiovisuais”, protagonizadas por Lis e Queizs e centradas tamén no protocolo de prevencin do afogamento. 

Convivencia e exercicio que reúnen maiores, nenos e adolescentes

Como “un programa de exercicio fsico e saúde interxeracional” presenta o coordinador do grupo HealthyFit, José Mara Cancela, o proxecto Cos Avs, que reunir nenos e nenas, adolescentes e maiores de 65 anos na prctica conxunta da actividade fsica. Co obxectivo de que compartan experiencias “que beneficien a ambos colectivos”, o proxecto abrangue unha serie de encontros nos que participarn tanto usuarios e usuarias de centros e servizos sociosanitarios como estudantes de colexios e institutos de Pontevedra, Vigo e Sanxenxo. 

Ao longo de dúas semanas, as e os participantes neste “proxecto interxeracional” desenvolvern conxuntamente unha serie de actividades fsicas que, por unha banda, “fomenten a estimulacin cognitiva e o desenvolvemento da capacidade funcional e fsica” dos maiores, vez que promoven “a cooperacin e colaboracin”, e que se desenvolvern de xeito simultneo nas tres localidades. Trtase, como explica Cancela, dun conxunto de actividades estruturas en catro reas temticas, que tentarn desenvolverse, na medida do posible, “na rúa ou nunha contorna natural”. Por unha banda, promoveranse iniciativas de “exercicio fsico-cognitivo” que implicarn, por exemplo, a “toma de decisins” a través do xogo, e levaranse a cabo diferentes xogos colectivos nos que se promove a colaboracin. As mesmo, tamén est previsto o desenvolvemento de conversas centradas en “historias de vida deportiva”, nas que mozos e nenos poidan coecer dos maiores “que deportes practicaban e como evolucionaron”, as como a realizacin de “rutas cardiosaudables” na contorna dos centros. 

En todos os casos, tratarase de exercicios adaptados s caractersticas das e dos maiores participantes, tendo en conta ademais que o proxecto contar coa participacin de 80 dos participantes do programa de actividade fsica do servizo de deportes de Sanxenxo, que son “persoas completamente independentes”, mentres que no caso dos usuarios sociosanitarios, trtase de persoas “que poden facer determinadas actividades de forma autnoma e outras non”, como lembra Cancela. As mesmo, os protocolos sanitarios que manteen os centros da terceira idade motivan tamén que no caso de Saraiva Sénior e El Roco, esta iniciativa se leve a cabo en “grupos mis reducidos”, de tal xeito que se en Sanxenxo est previsto que cada da participen preto de 25 nenos ou mozos, no caso de Pontevedra e Vigo, as actividades reunirn, en conxunto, preto de 20 persoas cada da.

Grazas participacin dos centros educativos da contorna est previsto que a cada xornada asista un grupo diferente de nenos e mozos en cada unha das sedes, de tal xeito que Cos Avs sumar, ao longo das súas dez xornadas, a participacin de varios centos de menores de 16 anos. Deste xeito, como lembra Cancela, pretende ser “un proxecto de cooperacin e integracin”, que contribúa a amosar o “envellecemento desde unha perspectiva positiva”, mostrando que as e os maiores “son xente útil, que pode achegar moitas cousas”. Á súa vez, busca tanto fomentar nos nenos e mozos “sentimentos de axuda e cooperacin”, como pr o foco na importancia dos “hbitos de vida saudables”, vez que contribúe, no caso dos maiores, a “aumentar a súa autoestima”, reducir “situacins de soidade e illamento”, ofrecéndolles oportunidades de aprendizaxe que favorecen un “envellecemento activo”. De feito, co obxectivo de afondar nos posibles beneficios deste programa interxeneracional, o grupo HealthyFit realizar unha serie de probas avaliacin s e aos maiores participantes, que permitan coecer se as actividades xeraron melloras tanto na súa condicin fsica, como nos seus niveis de autoestima e benestar psicolxico.

Plan Corresponsables

Estes dous proxectos súmanse s actividades impulsadas desde a Área de Benestar, ����ú��� e Deportes na segunda quenda do Plan Corresponsables, que se enmarca nun convenio asinado entre a ���𳦰���ٲ����� Xeral para o Deporte e as universidades galegas e que ten como obxectivo promocionar a igualdade entre homes e mulleres, fomentando a corresponsabilidade e favorecendo a conciliacin das familias con menores de 16 anos. Priorizando as fillas e fillos pertencentes a familias monomarentais, monoparentais, vtimas de violencia de xénero e doutras formas de violencia contra a muller, mulleres en situacin de desemprego de longa duracin, mulleres maiores de 45 anos ou unidades familiares nas que existan outras cargas relacionadas cos coidados; as como fillas e fillos de persoas da comunidade universitaria, neste plan englbanse actividades de animacin sociodeportiva, xunto con accins formativas de hbitos de vida saudables, primeiros auxilios no contexto deportivo ou igualdade no deporte, entre outros temas de interese.