DUVI

Diario da 鶹

O consorcio de 17 socios liderados polo CIM-鶹 culmina, cunha xuntanza en Vigo

O proxecto LabPlas revoluciona o estudo dos microplsticos con novas ferramentas para combater o seu impacto ambiental

Desenvolveron técnicas de deteccin e identificacin, probas de biodegradacin e modelos preditivos

Etiquetas
  • Entidades Colaboradoras
  • Estudantes
  • Medios
  • PAS
  • PDI
  • Público externo
  • Vigo
  • پܱ
  • Աپ
  • Medio Ambiente
  • Աپ
DUVI 20/05/2025

Tras catro anos de traballo rastrexando a procedencia dos microplsticos presentes no medio ambiente en diferentes lugares de Europa, o proxecto (LAnd-Based solutions for PLAStics in the Sea) baixa o pano coa celebracin en Vigo da xuntanza de peche. Este martes os representantes dos 17 socios do consorcio europeo, liderado polo , presentaron algúns dos resultados obtidos no marco deste estudo financiado polo programa H2020 que contou cun orzamento de 5 millns de euros.

O obxectivo final era investigar as orixes terrestres da contaminacin por microplsticos no mar para dotar s autoridades europeas de evidencias cientficas slidas necesarias para fundamentar polticas eficaces de gobernanza. Para iso, LabPlas contou cun equipo multidisciplinar formado por expertos e expertas en avaliacin da contaminacin, modelado ambiental, qumica ambiental, oceanografa, hidroloxa, paleoecoloxa, ecoloxa de solos, microbioloxa, enxeara da auga, nanotecnoloxa, economa e transferencia de coecemento. Dun xeito conxunto, todos os socios traballaron para rastrexar as fontes de plstico no medio ambiente, centrndose en avaliar as interaccins destes elementos cos ciclos naturais, determinar cales son as súas procedencias, a tipoloxa e o tamao dos residuos e o seu percorrido ata chegar ao medio mario.

17 socios para xerar novas ferramentas, técnicas e modelos

En total, implicronse nesta iniciativa 17 universidades, centros de investigacin e empresas, procedentes de oito pases (Espaa, Alemaa, Bélxica, Reino Unido, Francia, Portugal, Pases Baixos e Brasil), co investigador do laboratorio Ecotox do CIM e catedrtico da 鶹, Ricardo Beiras, fronte. Por parte da 鶹, ademais de Ecotox, participaron o Grupo de Ecoloxa Animal, coordinado por Jorge Domnguez e o grupo de Dolores Garza, Erenea (Economa dos Recursos Naturais e Ambientais).

Segundo Beiras, durante esta xuntanza de peche “quedou patente que é impresionante a cantidade de datos recollidos, grupos de investigacin participantes de diferentes pases e técnicas empregadas durante o traballo dos últimos catro anos. Agora queda exportar os datos e resultados e sacarlles partido para poder ofrecerllos e informar s administracins, empresas e industria vinculadas coa toma de decisin a nivel de polticas de gobernanza”.

E é que os catro anos de traballo permitiron o desenvolvemento de novas técnicas e modelos para a cuantificacin de pequenos microplsticos e nanoplsticos (SMNP). En concreto, deseronse métodos de identificacin fiables para unha avaliacin mis precisa da abundancia, distribucin e determinacin da toxicidade dos micro e nano plsticos e as substancias qumicas asociadas. Tamén se desenvolveron ferramentas computacionais prcticas para facilitar o mapeo de puntos crticos afectados por plsticos e promover unha gobernanza cientificamente slida dos plsticos.

Con todo, o investigador principal do proxecto advirte de que “como investigadores, debemos ter en conta que un dos resultados mis útiles do proxecto é o de cambiar a perspectiva, deixar de preocuparnos polos polmeros, polietileno e outros materiais e centrar a atencin nas substancias engadidas”, os aditivos que se empregan na fabricacin dos plsticos. “Debido s medidas de proteccin intelectual descoecemos a composicin de moitos plsticos e resulta que, en moitas ocasins, as substancias engadidas son realmente mis problemticas que o propio material”, sublia.

Principais avances de LabPlas

Entre os principais avances do proxecto est o desenvolvemento de ferramentas de mostraxe, ampliando a fraccin de tamao monitorizable ata 10 µm, ademais de desenvolver novas técnicas analticas para detectar e identificar nanoplsticos por baixo de 1 µm; integracin de bioensaios de toxicidade para avaliar o impacto nas redes trficas; e desenvolvemento dun conxunto de modelos ambientais.

LabPlas tamén desenvolveu técnicas de mostraxe de campo para comprender mellor a distribucin heteroxénea dos microplsticos. Ademais, determinouse o cociente entre partculas de plstico e organismos de zooplancto no Mediterrneo, un indicador relevante para avaliar os efectos dos microplsticos nas redes trficas ocenicas.

Por outro lado, o proxecto tamén deseou técnicas analticas especficas para cada compartimento ambiental para unha anlise fiable e robusto de microplsticos e nanoplsticos, combinando a deteccin baseada en partculas e masa. Tamén se analizaron polmeros e aditivos de partculas de desgaste de pneumticos (TWP) e empregaron métodos avanzados de espectroscopia Raman, inclundo a dispersin Raman mellorada en superficie (SERS) para detectar e identificar nanoplsticos de ata 35 nm.

Outro dos resultados foi a ferramenta POS2IDON para detectar a localizacin de residuos plsticos marios flotantes e outras caractersticas ocenicas mediante imaxes satelitais de alta resolucin do Sentinel-2 optimizadas con algoritmos de aprendizaxe automtica.

Ademais, tamén se desenvolveron métodos de proba de biodegradacin para contornas de auga doce, marias e chans e xerouse un marco integral de Anlise do Ciclo de Vida (ACV) para avaliar plsticos biodegradables. Para comprender o impacto dos plsticos no medio ambiente ao longo das redes trficas, desenvolveuse un Esquema de Bioensaios de Toxicidade que avala tanto a lixiviacin de substancias qumicas dos plsticos como as propias partculas.

LabPlas tamén desenvolveu un conxunto de modelos ambientais para identificar ou predicir os mecanismos de transporte e a posible transferencia de substancias qumicas biota, co fin de facilitar o mapeo de puntos crticos.

Unha base cientfica necesaria para a toma de decisins

A evidencia cientfica xerada polo proxecto LabPlas durante este últimos catro anos apoiar o desenvolvemento de polticas e estratexias de mitigacin eficaces para abordar a contaminacin por plsticos. Para iso, o proxecto organizou unha serie de dilogos de alto nivel, elaborou recomendacins técnicas e un curso interactivo en lia gratuto para a sociedade civil, persoal investigador e organismos públicos.