�鶹����

Un equipo da �鶹���� conseguiu con éxito elaborar biocarbn a partir de residuos de viedo e de acacia e aplicalo en solos de viedo. Con el búscase mellorar a calidade deste tipo de solos e a súa microbioloxa, reducir a dependencia de fertilizantes convencionais e contribur sostibilidade do sector vitivincola en Ourense.

O proxecto foi realizado desde a Facultade de Ciencias do campus de Ourense por un equipo do grupo de investigacin Planta, Solo e Aproveitamento de Subprodutos (BV1) e do Instituto de Agroecoloxa e Alimentacin (IAA), encabezado por Vanesa Sants e completado con Manuel Arias, Paula Pérez e Cecilia Araceli Martnez. Estivo financiado pola convocatoria a proxectos do persoal investigador na etapa de formacin posdoutoral do campus de Ourense (Inou+PosDou Campus Auga 2025), financiada ao abeiro do convenio de colaboracin entre a Consellera de Educacin, Ciencia, Universidades e Formacin Profesional e a �鶹���� para o desenvolvemento do Campus Auga (2024-2027). A iniciativa est en consonancia coa lia estratéxica deste Campus Auga centrada na agricultura e medio ambiente, en particular coa sublia de agricultura intelixente e circular, ao promover a valorizacin de residuos agroforestais, a mellora da saúde do solo e a sostibilidade dos sistemas vitivincolas. 

O sector vitivincola, comenta o equipo investigador, constitúe unha das principais actividades econmicas da provincia de Ourense, onde a xestin de residuos derivados da poda, como as vides das cepas, supn un desafo ambiental. Ademais, engaden, a acacia, unha especie invasora en expansin en Ourense e Galicia, ameaza os ecosistemas autctonos e require estratexias de control efectivas. Neste marco de traballo, o proxecto centrouse na producin de biocarbn a partir de residuos de viedo (sarmentos) e biomasa de acacia, mediante procesos de pirlise controlada, e na avaliacin do seu potencial como emenda agrcola en solos de viedo, tanto a nivel fisicoqumico como microbiolxico.

Resultados positivos

A nivel experimental, detalla Vanesa Sants, elaborronse distintos biocarbns variando temperatura e tempo de pirlise (proceso termoqumico de descomposicin de materia orgnica mediante calor intenso en ausencia de osxeno). Finalmente seleccionronse os materiais con mellores propiedades, con maior potencial funcional para a súa aplicacin en solos de viedo desde un punto de vista agronmico e ambiental. Estes biocarbns aplicronse en cinco solos de viedo con caractersticas diferentes, empregando dúas doses, e analizouse a súa evolucin ao longo do tempo en condicins de laboratorio. En base aos resultados obtidos ao longo do desenvolvemento experimental, procedeuse valoracin do impacto ambiental e agronmico do biocarbn como emenda agrcola, considerando os seus efectos sobre as propiedades fisicoqumicas e a actividade microbiana dos solos. “Os cambios observados poen de manifesto o potencial do biocarbn para modificar a dinmica fisicoqumica e biolxica do solo, cunha resposta dependente das caractersticas iniciais do sistema edfico, da dose aplicada e do tempo de incubacin”, sinala o equipo da �鶹����.

Segundo explica Vanesa Sants, os resultados obtidos indican que o biocarbn produce cambios moderados pero consistentes nas propiedades do solo, especialmente no pH, na condutividade eléctrica e na capacidade de intercambio catinico. O efecto é mis notable en solos cidos, mentres que en solos mis alcalinos a resposta é mis limitada. “Desde o punto de vista microbiolxico, observouse unha resposta inicial das comunidades microbianas tras a aplicacin do biocarbn, especialmente no crecemento bacteriano, anda que este efecto tende a estabilizarse co tempo. A resposta depende en gran medida das caractersticas iniciais do solo”, engade a responsable do proxecto.

O equipo investigador indica que, en conxunto, o traballo realizado “apunta a que o biocarbn pode ser unha ferramenta interesante para mellorar a calidade do solo en viticultura, cun efecto progresivo e dependente do tipo de solo”. A transformacin dos citados residuos en biocarbn permite xerar “un produto de maior valor engadido, susceptible de ser reutilizado como emenda agrcola”, alindose cos principios da bioeconoma circular e o fomento dun modelo de xestin eficiente e respectuoso co medio ambiente.