�鶹����

Desde hai mis de tres anos, 68 investigadoras e investigadores de 52 institucins de 28 pases, entre elas a �鶹����, levaron a cabo un macroestudo sen precedentes ata o de agora das precipitacins na rexin mediterrnea (a europea, africana e asitica), abranguendo desde o ano 1871 ata 2020. A súa anlise baseouse no conxunto de datos mis completo dispoible para a rexin, inclundo mis de 23.000 estacins meteorolxicas en 27 pases e mis de dez millns de rexistros de precipitacin. Os seus resultados veen de facerse públicos e neles destcase que as choivas na rexin mediterrnea mantivéronse estables nos últimos 150 anos.

O traballo acaban de ser publicado na revista Nature nun artigo titulado . Estivo coordinado desde o Instituto Pirenaico de Ecologa-CSIC por Sergio Vicente Serrano, membro tamén da Unidade Asociada da �鶹���� ao CSIC chamada Grupo de Fsica da Atmosfera e do Océano. Por parte da �鶹���� participaron os catedrticos Luis Gimeno Presa, responsable da citada Unidade, e Raquel Nieto, membros tanto do grupo de investigacin do campus de Ourense EPhysLab (Environmental Physics Laboratory), pertencente ao Centro de ���Ա�����پ����������� Maria, como do Grupo de ���Ա�����پ����������� do Sistema Climtico �鶹����-Cesga. Tamén participou neste traballo na súa etapa como investigador de EPhysLab Luis Gimeno Sotelo, actualmente na Universidade de Lisboa. A participacin do equipo da �鶹����, que conta cunha dilatada e recoecida traxectoria investigadora en diagnose e modelizacin do clima, centrouse na anlise dos patrns dinmicos que afectan variabilidade da precipitacin e na anlise de tendencias.

Tendencia estable pero variabilidade no tempo e espazo

A rexin mediterrnea, indica o equipo investigador, caracterzase por unha distribucin desigual das precipitacins ao longo do ano. As proxeccins do cambio climtico e os estudos observacionais teen suxerido que as choivas diminuirn en toda a rexin durante o século XXI. Con todo, outras investigacins suxiren que os cambios nas precipitacins estn impulsados polos patrns de circulacin atmosférica, que poden permanecer estacionarios a longo prazo. Neste marco, no estudo presentado agora decidiuse analizar datos das citadas 23.000 estacins de precipitacin en 27 pases, abranguendo o perodo 1871-2020, para investigar as tendencias de precipitacin anual e estacional a longo prazo na rexin. Tamén compararon o conxunto de datos cos modelos do Proxecto de Intercomparacin de Modelos Axustados (CMIP) 5 e 6.  “Esta recompilacin de datos supuxo un reto para os autores do artigo e mediante o emprego dun innovador enfoque de intercambio de software fixéronse accesible os resultados subxacentes”, sinalan.

O estudo realizado conclúe que as precipitacins na rexin mediterrnea non presentan unha tendencia significativa a longo prazo, manténdose estables en gran medida durante este perodo de tempo analizado. Porén obsérvase unha elevada variabilidade das precipitacins tanto no tempo (entre década e estacionalmente) como no espazo, variabilidade controlada pola dinmica natural do clima que determina a circulacin atmosférica. “É dicir, anda que se rexistran perodos de tempo curtos e rexins nos que se producen aumentos ou descensos das precipitacins, estes enmrcanse na variabilidade caracterstica do clima na rexin”, puntualizan.

Proceso de crecente aridez climtica

Segundo explica Sergio Vicente, “anda que algunhas investigacins previas tian suxerido unha tendencia diminucin das precipitacins por unha certa influencia do quecemento global, os resultados do amplo conxunto de datos analizado non apoian esta afirmacin”. Ademais, engade, os modelos de cambio climtico mis recentes para a rexin, axústanse ao sinalado polas observacins durante o mesmo perodo de tempo de maneira moi precisa. Porén, o coordinador do estudo advirte que “estamos inmersos nun escenario de cambio climtico na rexin. Hai que ter en conta que os procesos de variabilidade climtica natural solpanse cos efectos dos gases de efecto invernadoiro”. Nalgúns casos, detalla, estes efectos son moi evidentes, como no incremento das temperaturas, pero no caso dos principais mecanismos de circulacin atmosférica, que controlan determinantemente a dinmica das precipitacins, “o seu efecto resulta mis difuso e ata o momento poderiamos dicir que non se pode identificar claramente”. Nestes senso, indica que hai que destacar que os modelos indican un descenso das choivas como consecuencia de alteracins na circulacin atmosférica asociadas a maiores niveis de quecemento.

As e os investigadores advirten que “a pesar de que as choivas non diminuron, a rexin mediterrnea est a experimentar un proceso de crecente aridez climtica”. Segundo explican, esta tendencia débese principalmente ao aumento observado nas temperaturas, que dan lugar a un claro aumento da demanda de auga por parte da atmosfera. Devandito aumento afecta s perdas de auga por parte da evaporacin e tensin ao que se ven sometidas as reas de vexetacin natural e os cultivos. Ademais, engaden, esta influencia é moito mis importante nos perodos de seca, nos que a dispoibilidade de auga diminúe. As proxeccins futuras de temperaturas, comenta o equipo investigador, prevén que estas condicins de aridez se intensifiquen no futuro e como consecuencia, a rexin experimentara secas ecolxicas e agrcolas mis graves. Neste contexto, Sergio Vicente comenta que “é crucial sinalar que este proceso de aumento da aridez é independente da dinmica das precipitacins observada e prevista para o futuro, pero resulta obvio que devandito proceso se vera acentuado polo descenso pluviométrico sinalado polos modelos. Isto sublia a perentoria necesidade de abordar os complexos retos que expn o cambio climtico sobre a dispoibilidade de recursos hdricos na rexin mediterrnea”.