�鶹����

Anda que non era o súa indicacin inicial, os frmacos antidiabéticos agonistas do receptor GLP-1, como o Ozempic, estn sendo amplamente empregados para tratar a obesidade. Precisamente este uso tan estendido est permitindo identificar efectos secundarios non previstos, como o suposto incremento da fertilidade. A comunidade cientfica internacional est a avaliar as causas que poden estar detrs deste aumento de embarazos entre as pacientes que se tratan con estes frmacos a pesar de estar a tomar anticonceptivos ou de sufrir infertilidade. Neste inesperado escenario, os investigadores traballan con dúas hipteses: que os frmacos como Ozempic, Wegoby ou Saxenda reduzan o efecto dos anticonceptivos, ou ben que estimulen a producin da hormona luteinizante, que ten a funcin de regular o sistema reprodutor.

A primeira da teora non se ten demostrado, pero respecto da segunda existe  na revista Endocrinology polo investigador da �鶹���� Federico Mallo, xunto con outros cientficos do Cinbio, que demostrara esta premisa. O catedrtico do Departamento de Bioloxa Funcional e Ciencias da Saúde determinou que a administracin de GLP-1 a ratas femia estimula a producin da hormona luteinizante (LH), de modo que estas tiveron un maior número de cras viables en comparacin coas ratas non tratadas. Polo tanto amsase “bastante seguro” de que os agonistas do receptor GLP-1 “promoven a fertilidade porque poden aumentar o pico de LH preovulatorio".

Como funciona o medicamento?

Ferderico Mallo explica que este medicamentos baséanse nunha molécula que se une ao receptor de GLP-1 e o activa. O GLP-1, Glucagon-like Peptide-1, é unha hormona que se produce no intestino tras a inxestin de alimentos e que estimula a secrecin de insulina polo pncreas actuando sobre o seu receptor especfico nas células que segregan a insulina. Este feito levou a un intenso estudo dos seus efectos durante a primeira década do século XXI e permitiu desenvolver moléculas que se puideran administrar para mellorar a secrecin de insulina en persoas con diabetes. Ademais, observouse que estas moléculas anlogas o GLP-1 reducan enormemente a inxestin de alimentos en animais de experimentacin, motivo polo que na actualidade son amplamente empregados como terapia anti-obesidade.

Un estudo pioneiro

Lembra que naquel momento “estabamos interesados en coecer se os agonistas do receptor de GLP-1 poderan cambiar a regulacin do sistema endcrino e se podan tamén modificar as hormonas do estres e tamén o eixo reprodutor, xa que toda estas funcins se controlan na mesma rexin do cerebro, o hipotlamo. “Demostramos que as femias de rata tratadas con GLP-1 tian un pico de LH moito maior, tian mis vulos fecundados e implantados e un incremento no número de cras. Ademais, cando se administraba a ratas pre-púberes, adiantbase moito o inicio da pubertade. Estes feitos demostraban que o GLP-1 ten un potente efecto estimulador do eixo reprodutor feminino”.

Os resultados foron publicaron en 2015 converténdose nun estudo pioneiro porque “adiantou en case unha década a posibilidade de que os agonistas do receptor de GLP-1, que hoxe se utilizan extensamente para o tratamento da obesidade, poderan mellorar a fertilidade feminina. Ademais, explicamos un dos mecanismos implicados, a activacin directa do eixo endcrino reprodutivo. De a a relevancia do estudo e a repercusin que esta a ter na actualidade”, ata o punto que Nature, na súa seccin de novas, se fixo eco hai unhas semanas desta investigacin de 2015.

Das ratas s persoas

O estudo realizouse con animais de laboratorio, e anda que as ratas son un modelo moi afastado dos humanos en moitos aspectos, segundo explica Federico Mallo “comparte unha subliable caracterstica no aspecto reprodutor, xa que a rata femia ten un ciclo reprodutivo semellante o da muller, pero moito mis curto, chamado estral, que dura catro das en lugar dos 28 da muller”. O ciclo estral componse de catro fases: proestro, estro, diestro 1 e diestro 2. “A fase de estro é semellante fase ovulatoria do ciclo menstrual da muller e nela prodúcese a ovulacin, que en ambos casos depende de que ocorra unha grande elevacin de LH (ou hormona luteinizante). Sen este pico non hai ovulacin e, polo tanto, non haber fertilidade”, explica. 

Como o mecanismo ovulatorio é similar en ambas especies, ratas e seres humanos, “en case que tdolos casos, os mecanismos ou alteracins de procesos endcrino-reprodutivos na rata pdense extrapolar fertilidade feminina humana. A partir dos nosos datos no modelo animal era esperable un aumento da fertilidade nas mulleres tratadas con estes frmacos, como agora se ten observado”, sinala.

Unha esperanza para as mulleres con obesidade

O incremento da fertilidade e dos embarazos non desexados é tan elevado que algunhas empresas farmacéuticas recomendan s pacientes que reforcen a proteccin anticonceptiva e mesmo nalgúns medios se fala xa de 'bebés Ozempic'. Pero o catedrtico da �鶹���� apunta a outra lectura, xa que as persoas con obesidade poder ter unha fertilidade moi reducida, o que supn enormes dificultades para conseguir un embarazo, que de conseguilo adoita ser de alto risco. “A administracin dos agonistas do receptor GLP-1, entre os que se inclúe Ozempic, pode ser de moita axuda, contribundo reducin de peso antes do embarazo, mellorando o metabolismo dos carbohidratos, mellorando a funcin do eixo reprodutivo e incrementando a fertilidade”, conclúe.