�鶹����

Nun contexto de cambio climtico, o interese cientfico polo incremento dos fenmenos extremos, como as secas e inundacins, é crecente debido ao seu grande impacto na sociedade. Nesta lia de traballo, membros do grupo de investigacin da �鶹���� EphysLab (Environmental Physics Laboratory-CIM) acaban de publicar un estudo na revista Nature Water no que “se demostra, por primeira vez, o papel predominante do déficit de transporte de humidade na xénese das secas”.

O artigo leva por ttulo e est asinado desde EphysLab por Luis Gimeno Sotelo, Rogert Sor, Raquel Nieto e Luis Gimeno, e por Sergio M. Vicente, do Instituto Pirenaico de Ecologa, do Consejo Superior de Investigaciones Cientficas (CSIC). O estudo que recolle foi realizado no marco dunha Unidade Asociada deste grupo da �鶹���� e o CSIC e os seus autores estn vinculados, como docentes ou alumno, ao Programa de Doutoramento Auga, Sustentabilidade e Desenvolvemento, do proxecto de especializacin do campus de Ourense como Campus Auga. Os autores do traballo destacan a importancia da publicacin en aberto do texto “na nova revista do grupo Nature, dedicada especificamente a todos os temas da auga, algo que entronca perfectamente coas temticas do noso Campus Auga”, publicacin que, sinalan, est chamada a ser “a referencia mxima destes estudos”.

Probabilidade de duplicarse, triplicarse ou cuadriplicarse

As secas, sinala o equipo da �鶹����, “son unha das principais catstrofes naturais responsables de case un milln de mortos no último medio século no mundo, perdas econmicas de miles de millns de euros e impactos devastadores nos ecosistemas”. A pesar de ser fenmenos “moi complexos” que involucran varios aspectos do ciclo hidrolxico, detallan, o principal factor impulsor das secas é un déficit de precipitacins en comparacin coas condicins normais. No seu estudo, o grupo de  EphysLab utilizou datos globais de clima presente (perodo 1980-2018) de precipitacins e de transporte de humidade no planeta e calcularon, a través de técnicas lagranxianas de simulacin computacional de partculas e mediante funcins cpulas, a probabilidade de ocorrencia de seca dado un déficit equivalente de transporte de humidade.

Froito desta anlise, o equipo de investigacin atopou que “na maiora das zonas terrestres a probabilidade de que ocorra unha seca dbrase cando hai un déficit de transporte de humidade desde as súas fontes principais, xa sexan estas ocenicas ou terrestres”. Esta probabilidade, engaden, pode mesmo triplicarse ou cuatriplicarse nalgunhas rexins, como o centro-este de América do Norte, o sueste de América do Sur e o leste de Europa. As, no estudo recllese que “na maiora das zonas terrestres, a probabilidade condicional estimada de seca, dado un déficit de humidade equivalente recibida do océano ou dos continentes, é superior ao 10%. Esta probabilidade é superior ao 15% nas rexins onde os principais mecanismos de transporte de humidade atmosférica estn activos e a mis do 20% nalgunhas rexins crticas, como o centro-este de América do Norte, o sudeste de América do Sur e o este de Europa, onde case non hai humidade entrante”.

No caso concreto da Pennsula Ibérica, o grupo de investigacin explica que a luz do traballo agora publicado “esta probabilidade de seca triplcase no inverno cando ocorre un déficit de transporte de humidade desde o Atlntico norte, probabilidade que se mantén para Galicia tamén no vern”. Os déficits de transporte de humidade desde o Mediterrneo, engaden, poden triplicar ao longo de todo o ano a probabilidade de seca na metade este da pennsula, con especial intensidade na rexin catal.

Atendendo ao estudo feito, os seus autores indican que “como o transporte de humidade é mis predicible que as precipitacins”, os resultados acadados abren unha va para mellorar a previsibilidade das secas, coas “enormes implicacins hidrolxicas, socioeconmicas e ambientais que iso supn”.