�鶹����

A proliferacin da desinformacin, sumada a unha “polarizacin brutal” da sociedade, chegada dos “populismos mis extremistas” e ao papel das redes sociais e dos “pseudomedios” estn a xerar “unha tormenta perfecta que afecta nosa democracia”. Deste xeito presentaba o xornalista Xabier Fortes a problemtica que constitua o eixe central do debate que este luns reuniu no Museo de Pontevedra investigadores de diferentes mbitos, co propsito de afondar nos efectos da desinformacin e nas ferramentas existentes para detectala e combatela. Promovido pola Unidade de Cultura Cientfica e da Innovacin da �鶹���� (UCC+i), este coloquio puxo de relevo que “a desinformacin organizada obecede sempre a intereses polticos e econmicos”, como sinalou o profesor da Facultade de ��dz��ܲԾ����������� Xosé Rúas, e na incidencia que esta problemtica ten hora de que “crear un estado de opinin polo que xa non sabemos que é certo e que non”, como engadiu a psiquiatra e divulgadora cientfica Iria Veiga. 

Baixo o ttulo de A desinformacin baixo o foco, este debate aberto cidadana inserase nas actividades promovidas pola UCC+i a raz da celebracin, o pasado 17 de maio, do Da Mundial das Telecomunicacins e da Sociedade da Informacin, dentro do Plan de Ciencia de Ida e Volta, que conta co financiamento da Fundacin Espaola para la Ciencia y la Tecnologa (FECYT) – Ministerio de Ciencia, Innovacin y Universidades. Moderado por Fortes, contou coas intervencins dos integrantes do grupo CP2 Xosé Rúas e Ivn Puentes; do investigador do grupo SING Guillermo Blanco, do integrante do Grupo de Tecnoloxas da Informacin Francisco de Arriba e da psiquiatra Iria Veiga. Dirixido a concienciar sobre o impacto da desinformacin na vida coti, o debate contou tamén coa asistencia das vicerreitoras de ��dz��ܲԾ����������� e Relacins Institucionais, Mnica Valderrama, e do campus de Pontevedra, Eva Mara Lantarn.

Da definicin do problema aos recursos para facerlle fronte

Estruturada en tres bloques, a conversa arrancou pondo o foco nas diferentes manifestacins dunha problemtica que, lembraron, non se limita s loiadas e s noticias falsas, senn que abrangue tamén a difusin de contidos nesgados, esaxerados ou manipulados. “É un fenmeno que sempre existiu, o que cambiou foi a súa capacidade de viralizacin coas redes sociais”, salientou Rúas, investigador principal do proxecto FakeLocal. Este docente subliou que a “desinformacin organizada sempre obedece a intereses polticos e econmicos”, o que levou a Veiga a incidir en que esta “non parte de forma equidistante de todos os puntos do espectro poltico”, sinalando estudos que atribúen a maiora das loiadas a “partidos de extrema dereita e populistas”. Neste punto, Ivn Puentes alertou de que a democracia estase a ver “francamente ameazada” por esta problemtica e recalcou a necesidade dunha “opinin pública informada”. Pola contra, alertou, nos últimos tempo est a medrar un “novo fenmeno”, o dos “evitadores de informacin”, persoas que optan por “non consumir informacin”, que un estudo do Instituto Reuters, apuntou, sitúa xa en preto do 50% da poboacin en Espaa. 

O segundo bloque da conversa centrouse nos efectos que este clima de desinformacin est a ter na posta en cuestin da ciencia, un aspecto que levou a Veiga a incidir na importancia de “cambiar a maneira na que transmitimos o coecemento cientfico”, xa que, ademais de proporcionar cidadana datos, é preciso tamén achegala ao "funcionamneto do métido cientfico", o que súa vez permitiralles identificar informacins falsas, ao comprender "que as premisas das que parten non son correctas".

O debate puxo tamén o foco no papel que xogan as redes sociais na proliferacin destes contidos, mais tamén na existencia de ferramentas para facerlle fronte. “As redes sociais son unha grande ferramenta democratizadora”, recoeceu Guillermo Blanco, quen lembrou que estas plataformas permiten cidadana expresarse, mais tamén son unha canle idnea para facer chegar “certo tipo de mensaxes” a un gran número posible de persoas. O investigador da Escola Superior de Enxeara Informtica, que traballou no desenvolvemento de modelos para a deteccin automtica de desinformacin en redes sociais, sinalou o problema que supoen os “algoritmos de recomendacins”, que promoven “aquilo que ten mis interaccins” e que poden ser alterados mediante o uso de bots. Neste punto, De Arriba lembrou que tras as redes sociais atpanse “empresas privadas que buscan beneficios”, ao que Blanco engadiu que se ben existen ferramentas, estas “non se estn aplicando o suficientemente”. Apontou concretamente que “cada da desenvlvense algoritmos para mitigar a desinformacin, baseados en intelixencia artificial”, mentres que Francisco de Arriba, investigador da Escola de Enxeara de Telecomunicacin, apuntou que se ben a intelixencia artificial constitúe “unha ferramenta moi poderosa para crear fake news”, tamén pode resultar un recurso “moi poderoso para interpretalas”, sinalando neste punta s posibilidades que achegan recursos como ChatGPT “como analistas de texto”, hora de “buscar as fontes dunha noticia”.