�鶹����

Entre os cursos de extensin universitaria que se celebran este vern no campus de Ourense, con financiamento da Deputacin de Ourense, est un titulado Historia, arte e arqueoloxa: ferramentas para o seu coecemento e difusin social. Trtase dun curso multidisciplinar que achegar s e aos asistentes a diferentes modelos de abordaxe do pasado e da súa divulgacin.

O curso, dirixido pola profesora da Facultade de Historia da �鶹���� Carmen Pérez Maestro, arrancou este mércores no Edificio de Ferro do campus de Ourense e continuar ata o sbado 16. As dúas primeiras sesins tern un carcter mis terico, de conferencias en aula, e as dúas últimas consistirn en visitas a diferentes espazos da zona da Limia de interese en relacin s temticas abordadas. “É un curso interdisciplinar no que se vai falar de arte, de arqueoloxa e de historia e de como o profesorado da Universidade emprega diferentes métodos de investigacin para estudar o pasado. Hai xente que estuda desde os documentos, outras desde a materialidade arqueolxica, etc”, explica a directora da actividade, na que estn inscritas 28 persoas. A primeira sesin contou con intervencins sobre “os vellos debates e novas ferramentas de anlise” no eido da represin cara as mulleres no franquismo, a cargo do historiador da �鶹���� Julio Prada; sobre a achega das listas de embarque do porto de Vigo ao estudo da emigracin galega a Venezuela, con Tania Pérez e José Ramn Campos, e sobre os rituais en honra a Artemis na Grecia clsica a través do estudo da cermica, coa profesora Susana Reboreda.

Relato da represin

O profesor Julio Prada foi o encargado de abrir o curso falando das “novas ferramentas conceptuais para o estudo da represin das mulleres”. Na primeira parte da súa intervencin abordou a evolucin dos estudos historiogrficos e do método de achegamento s historias das mulleres que tiveron algún protagonismo na resistencia antifranquista ou antifascista. As, falou de como van evolucionando estes estudos, desde a recuperacin de figuras singulares de mulleres ata a introducin do que son os novos métodos da historia cultural e social, para rematar no que son as novas investigacins que, dixo, “o que tratan fundamentalmente é de complexizar o relato sobre esa represin”.

O profesor e decano da Facultade de Historia de Ourense puxo exemplos desas novas ferramentas conceptuais aplicadas ao estudo das distintas formas de represin sexuada, en particular o tema das “rapadas” e as violacins. “As novas ferramentas céntranse no estudo do relato. O problema est en que xa pasaron 80 e pico anos dos feitos e hai unha escaseza de fontes escritas moi grandes, entn, a pregunta é como nos podemos achegar aos relatos actuais sobre a represin das mulleres de hai 80 anos, que son relatos tremendamente reconstrudos?”. Na actualidade, indicou Julio Prada, “o que se defende é a idea de que o que hai que facer é novas preguntas sobre eses relatos, porque non podemos buscar respostas que poderamos buscar fai 60 anos, cando haba testemuas prximas. Hoxe o que hai é unha reconstrucin do relato, unha adaptacin aos tempos actuais”. Neste senso apuntou que “hai que pensar que estamos empregando categoras de anlise actuais, por exemplo o termo represin sexuada, que en 1936 ou 1939 era descoecidos” polo que, dixo, “esas categoras conceptuais hai que trasladalas ao pasado e ver cal é a finalidade deste novo relato que construmos”.  

Na súa conferencia Julio Prada tamén falou do que “fixemos en Galicia nestes estudos, onde fomos pioneiros na Facultade de Historia do campus de Ourense” e tratou de “desmontar un pouco iso que se di de que sempre as mulleres son as grandes esquecidas dos estudos da represin, que non é para nada certo”. Por exemplo en Galicia, indicou, “sabemos moito mis da represin das mulleres, dun xeito moi detallado, respecto dos homes, o que tampouco é nada raro xa que o número de mulleres represaliadas é menor e entn o seguimento tamén é mis doado”.

Mis programacin

A programacin continuar o xoves no campus de Ourense con conferencias sobre a arqueoloxa experimental como ferramenta de investigacin e o seu potencial educativo (con Beatriz Comendador); a presenza militar romana no val do Salas e a súa interaccin coas comunidades indxenas (con Joao Fonte); a arte rupestre como materialidade arqueolxica e as ferramentas para o seu estudo na paisaxe (a cargo da profesora Carmen Pérez) e a pegada do mestre Mateo en Ourense (con Victoriano Nodar). O venres a actividade trasladarase ao Concello de Baltar para falar de “romper fronteiras no Alto Tmega a través da arqueoloxa e investigacin”, con Luca Rodrguez, e de minera do estao entre as serras de Larouco e Gomariz dende o perodo romano ao século XX, con Emmanuelle Meunier. Tamén haber obradoiros de fiado e tinguido con Manuel Garca e abordarase a recreacin histrica como medio de divulgacin. Por último, o curso rematar cun percorrido polo Couto Mixto e a súa historia e polo Castelo da Piconha e a aldea de Pena, con Juan Galia e Eduardo Breogn Nieto.