�鶹����

No marco dun proxecto financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovacin y Universidades, o grupo de investigacin Cies, da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte, busca xerar “novas narrativas sobre a inclusin educativa” a través do dilogo entre docentes, familias, asociacins e outros axentes educativos. Con ese obxectivo, impulsa unha serie de “bibliotecas humanas” nas que diferentes sectores poidan achegar as súas experiencias, co propsito de que o dilogo entre colectivos heteroxéneos posibilite a identificacin de novas solucins aos retos e problemticas en materia de inclusin nas escolas. 

Estes “encontros inclusivos”, sinala a catedrtica Ángeles Parrilla, coordinadora do grupo Cies (Cooperacin en ���Ա�����پ����������� para a Equidade Educativa e Social), permiten pr o foco en como é “o desenvolvemento da educacin inclusiva na prctica”, a través dos relatos de diferentes profesionais. Deste xeito, contribúen formacin das e dos futuros docentes, vez que se insiren nos casos de estudo do proxecto Dilogos Inclusivos: construyendo narrativas colaborativas para la educacin, que se desenvolve en diferentes comunidades autnomas, a través de subproxectos como o que Parrilla coordina en Galicia.

Na busca de visins alternativas

Todos eles teen como eixe a “busca de lecturas e visins alternativas” sobre a inclusin educativa, a través do debate “entre persoas e grupos que soen afrontar da maneira independente ou pouco coordinada a súa participacin na educacin”, sinalan as súas responsables. De feito, sublian, o seu punto de partida é a existencia dun “déficit primordial para o avance da inclusin, que ten que ver coa existencia dunha forte segmentacin de discursos e a ausencia de espazos de dilogo e construcin conxunta”. 

Este dilogo ten súa vez como punto de partida o “mapa de prioridades” en materia de inclusin nas escolas definido nun proxecto anterior deste equipo investigador. Partindo deste marco, a investigacin céntrase en definir “novas orientacins compartidas sobre algúns dos retos de inclusin” e “dar resposta a problemas especficos que poden pasar desapercibidos en anlises individuais”. 

A investigacin abrangue tres subproxectos, coordinados polas universidades de Cantabria, Cdiz e Vigo, que promoven súa vez varios modelos de “encontros inclusivos”, que abranguen diferentes niveis educativos. Coa participacin de docentes de diferentes universidades, o traballo que se desenvolve en Galicia ten como investigadoras principais a Parrilla e profesora da UDC Ana Snchez Bello e como eixes a formacin do estudantado universitario en educacin inclusiva e a metodoloxa das bibliotecas humanas.

Libros e persoas lectoras

As bibliotecas humanas, explican desde o grupo Cies, constitúen unha “estratexia metodolxica que aposta pola construcin de coecemento e o cuestionamento de estereotipos en base escoita e o dialogo compartido entre persoas que habitualmente non teen posibilidade de contacto e interaccin entre si”. Nomeadamente, as accins que levan a cabo tanto na �鶹���� como na UDC implican que as persoas que exercen como libros interveen durante 15 minutos ante un grupo de “lectores e lectoras”, neste caso alumnado universitario, que logo lles trasladan unha serie de preguntas antes de “cambiar de libro”. 

“O que estamos facendo é mobilizar o coecemento existente”, destaca Parrilla respecto dunha iniciativa que permite achegar s futuras e futuros docentes que se forman na facultade un coecemento “experiencial”, as como exemplos de prcticas “destacables por ser inclusivas ou excluntes”. Ao mesmo tempo, tanto a traxectoria e experiencias das e dos profesionais, como as preguntas do alumnado e a súa valoracin das aprendizaxes adquiridas constitúen materiais de investigacin para o proxecto. “É unha maneira de construr coecemento moito mis participativa, asumindo distintas achegas desde os distintos espazos profesionais”, sostén a responsable do grupo Cies.

Narrativas desde dentro e fra da escola

A primeira das bibliotecas desenvolvidas na Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte contou coa participacin das mestras de educacin infantil Mara Blanco, Begoa Ansedes, Roco Piso e Andrea Romero, que compartiron experiencias centradas na atencin diversidade, nas adaptacins ao alumnado con Trastorno do Espectro Autista ou na empata do persoal docente. Tratouse da primeira dunha serie de bibliotecas humanas, dedicadas a diferentes niveis educativos, que se desenvolvern ao longo do curso. Todas elas centraranse en reunir “narrativas da escola por dentro”, coa participacin de “mestras, orientadoras, persoal directivo de centros escolares ou profesorado de apoio ou especialista en audicin e linguaxe”, apunta Parrilla. A segunda destas bibliotecas ter lugar o 25 de febreiro e est dedicada educacin primaria. Pola súa banda, na UDC celebrouse unha primeira biblioteca humana con profesorado de secundaria, dedicndose a prxima atencin diversidade desde a orientacin educativa.

O seu obxectivo é afondar nun conxunto de prcticas “determinantes para a inclusin e que verificamos que son obxecto de controversia entre os actores educativos”, sinalan as responsables do proxecto, como a avaliacin psicopedagxica, os formatos de apoio, as modalidades de escolarizacin ou os problemas de convivencia nas escolas. 

O vindeiro curso esta iniciativa dedicarase s “narrativas da escola na súa contorna”, coas que analizar se a participacin de familias, asociacins ou profesionais externos poden constitur elementos de apoio na inclusin e non “espazos segregados de segunda oportunidade que ofrecen respostas diferenciadas e fragmentadas”. Con esa idea, convidaranse a este ciclo a “asociacins, familias, ONG ou academias”, explica Parrilla.