Desenvolvida por investigadores da 鶹 e da USC ao abeiro dun proxecto con financiamento estatal
Unha aplicacin permite avaliar a motricidade de nenos e nenas e detectar posibles problemas
O seu correcto desenvolvemento contribúe a xerar hbitos de vida saudables
Alfamov é o nome dunha aplicacin dirixida a avaliar se os nenos e nenas de primaria desenvolven correctamente as chamadas habilidades motrices bsicas, como correr, saltar, agarrar ou lanzar, as como detectar en que aspectos concretos ou seu grao de desenvolvemento se sitúa por debaixo do acorde súa idade. Desenvolvida por investigadores das universidades de Vigo e Santiago de Compostela, esta app é o resultado final dun proxecto de investigacin seleccionado na convocatoria Retos, do Ministerio de Ciencia e Innovacin, que pon o foco na “alfabetizacin motriz” dos nenos e nenas, o proceso de adquisicin dunha serie de habilidades que contribuirn a que tean posteriormente un estilo de vida activo. “Un desenvolvemento non adecuado destas habilidades motrices relacinase xeralmente con baixos niveis de actividade fsica e altos niveis de obesidade e sobrepeso”, salienta o investigador do grupo Remoss Ezequiel Rey, responsable, xunto co profesor da USC Cristian Abelairas, do proxecto que deu lugar a esta aplicacin.
A través desta ferramenta, gratuta e , búscase que tanto o profesorado de Educacin Fsica como outra serie de profesionais relacionados coa infancia poidan avaliar “dunha forma fiable e xil” o correcto desenvolvemento desas habilidades, as como “coecer cales son os problemas concretos” que neste eido pode presentar un neno ou nena, explica Rey. “Antes, a Organizacin Mundial da ú (OMS) destacaba a importancia de moverse moito, pero na actualidade fala non s de moverse moito, senn tamén de moverse ben”, engade este profesor da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte, que incide na importancia que ten aprender durante a infancia a correr, saltar, trepar ou lanzar unha pelota correctamente de cara a xerar estilos de vida saudables na etapa adulta. Nese senso, pon o acento en que “as novas xeracins teen peor desenvolvidas as habilidades motrices bsicas”, por mor dos “cambios de estilo de vida” e no tempo de ocio, “que hoxe pasa por dedicarlle moito mis tempo s pantallas”, o que fai deste un tema importante, dada “repercusin que teen as habilidades motrices sobre a obesidade infantil e todas as enfermidades asociadas”. Contribur, a través desta app, ao seu adecuado desenvolvemento constitua nese senso o obxectivo central do proxecto Alfabetizacin motriz y estilos de vida saludables. Desarrollo de una herramienta informtica de la competencia motriz en nios y nias en educacin primaria, no que, xunto a Rey e Abelairas, participaron os integrantes do grupo Remoss Roberto Barcala e Cristina Varela e os investigadores e investigadoras da USC Carmen Neiro e Aida Carballo, do grupo Clinirsud, e José Eugenio Fernndez, do grupo Esculca.
Da avaliacin xeral deteccin de problemas concretos
Coa idea de que poida empregarse “dun xeito moi xil nun contexto escolar”, sen necesidade de instrumentos especficos para realizar as medicins, Alfamov baséase na gravacin en vdeo da realizacin dunha serie de tarefas dirixidas a constatar o grao de desenvolvemento destas habilidades. Estes vdeos, explica Rey, “quedan almacenados na nube para que o profesor poida consultalos cando queira para puntuar ou para comparar”, as como para revisalos posteriormente e analizar como est a evolucionar o alumnado. A partires da gravacin das tarefas propostas, no momento da súa avaliacin a app presenta unha serie de “criterios fciles de observar” e aos que cada usuario ou usuaria ten que ir respondendo afirmativa ou negativamente para obter “unha avaliacin, tanto global como especfica da mobilidade”, sinala Rey. “Por exemplo, nun salto vaiche preguntando se flexiona os xeonllos 90 graos ou non, se balancea os brazos con forza cara adiante ou non, se cando se impulsa faino cos dous pés simultaneamente...”, de tal xeito que permite coecer se o desenvolvemento destas habilidades nun neno ou nena “é a acorde súa idade ou se est por debaixo e canto”, as como detectar cales seran aqueles posibles “problemas concretos da súa mobilidade”, de cara a definir as tarefas que poidan ser necesarias.
Nese senso, anda que se trata dunha app dirixida a docentes de Educacin Fsica, Alfamov foi deseada coa idea de que “poida chegar ao maior número de persoas”, podendo resultar de utilidade, como sinala Rey, para adestradores e técnicos deportivos, persoal de atencin primaria e profesionais do eido sociosanitario que traballan coa infancia, ou mesmo para que “pais e nais poidan utilizala cun pequeno titorial que estamos desenvolvendo”. Con esa idea, a aplicacin vese acompaada dunha con informacin do proxecto e de diferentes materiais divulgativos sobre o seu funcionamento, vez que o equipo investigador traballa tamén na súa difusin en congresos e publicacins cientficas de pediatra.
Avaliacin previa
O proceso de traballo que deu lugar a esta aplicacin implicou en primeiro termo a definicin dunha serie de “criterios comúns” sobre como deberan realizarse esa avaliacin das habilidades motrices bsicas, que se levou a cabo reunindo as opinins, explica Rey, “dalgúns dos maiores expertos no mbito a nivel internacional”. Tras a súa definicin, realizouse unha avaliacin destes criterios con mis de 200 escolares, unha cifra inferior, recoece, inicialmente proxectada nun proxecto de investigacin que arrancou en 2019 e que se viu afectado polas restricins s que obrigou a covid-19. Nese senso, o investigador do grupo Remoss apunta que un dos obxectivos a futuro é tratar de dar continuidade a esta lia de traballo cun novo proxecto que permita “facer unha avaliacin a grande escala da motricidade dos alumnos galegos”.
