�鶹����

A �鶹���� e Copasa, Sociedad Annima de Obras y Servicios, desenvolven desde finais de 2021 e ata finais de 2024 o proxecto Railway Inspection and Information Model (RIIM). Nel, traballan na mellora das operacins de inspeccin e mantemento da superestrutura de vas férreas empregando sistemas pticos de última xeracin e algoritmos para o tratamento automtico de informacin xeoespacial. Na recta final do proxecto, a ferramenta deseada est a superar os seus últimos ensaios.

O socios do proxecto celebraron este luns no campus de Ourense unha xornada de avaliacin do estado da tecnoloxa desenvolvida e de planificacin da fase final. RIIM conta con financiamento das Lias Estratéxicas do Ministerio de Ciencia e Innovacin (Axencia Estatal de ���Ա�����پ�����������) e do Plan de Recuperacin, Transformacin e Resiliencia NextGeneration Unin Europea. Nel participan por parte da �鶹���� o grupo de Sistemas Aeroespaciais e de Transporte-Aerolab, con sede na Escola de Enxeara Aeronutica e do Espazo do campus de Ourense e membro do Instituto de Fsica e Ciencias Aeroespaciais. O socio do proxecto, Copasa, é unha empresa multinacional de construcin de orixe ourens que conta cunha dilatada traxectoria no desenvolvemento de infraestruturas de todo tipo.

Automatizar unha tarefa manual

O obxectivo xeral de RIIM é contribur mellora das operacins de inspeccin e mantemento da superestrutura de vas férreas, concretamente as relacionadas coa deteccin de fisuras nas travesas, a deteccin do estado das suxeicins do carril e do estado do balastro. A súa finalidade é obter un prototipo de sistema de inspeccin que contribúa a mellorar o mantemento preditivo dunha va férrea mediante algoritmos avanzados para o tratamento de informacin procedente de sensores pticos. Entre as lias de traballo do proxecto estiveron estes anos a definicin dos requisitos dun sistema de inspeccin ptica abordo de dresinas ferroviarias para a inspeccin dos elementos da va (como as travesas, os pernos de fixacin do carril e o balastro) e o deseo dun sistema de inspeccin ptico, mecnico, eléctrico e lxico que poida ser montado nun sistema tipo dresina para inspeccionar os citados elementos da va.

A iniciativa tamén abrangueu o deseo, desenvolvemento e validacin de varios conxuntos de algoritmos. Un grupo deles est destinado a detectar as fisuras das travesas, clasificalas, determinar a súa localizacin xeoespacial e parametrizar a súa evolucin e necesidades de mantemento. Un segundo grupo ten como funcin detectar a existencia ou non dos pernos de suxeicin do carril s travesas, localizados xeoespacialmente, parametrizando a evolucin do seu comportamento e as necesidades de mantemento. Por último, un terceiro grupo de algoritmos ten como obxectivo “detectar o estado do balastro na superestrutura dunha va e comparar automaticamente o seu estado respecto a unha situacin anterior, predicindo ademais o seu comportamento futuro e as necesidades de mantemento”.

Nestes anos de traballo, resume Higinio Gonzlez, investigador da �鶹���� que lidera RIIM, “no proxecto temos desenvolvido tecnoloxas optrnicas de inspeccin de vas de ferrocarril usando sistemas Lidar e visin por computadora combinados con algoritmos de procesado de datos xeoespaciais”. Á vista das probas realizadas ata o momento, engade, a ferramenta deseada consegue mellorar a capacidade de deteccin das citadas patoloxas en infraestruturas ferroviarias. O carcter innovador da proposta feita no proxecto, radica, tal e como apunta o seu responsable, na “deteccin que se fai cos sensores e no procesamento dos datos obtidos, que permiten optimizar as tarefas de mantemento”. As, lembra o investigador da �鶹����, moitas destas tarefas fanse actualmente de xeito manual, por operadores que, basendose na súa experiencia, van determinando o mantemento das vas. O sistema proposto en RIIM, “parametriza esa adquisicin de informacin” e permite as incrementar a seguridade e optimizar recursos humanos e materiais dedicados a este mantemento.

“Estamos moi satisfeitos desta colaboracin con Copasa e de ter a oportunidade de desenvolver unha tecnoloxa que agardamos que algún da acabe chegando ao mercado e sendo utilizada pola compaa”, comenta por último Higinio Gonzlez. Tras pasar o sistema deseado diversas probas en instalacins do campus, os vindeiros meses ser sometido a proba nunha zona de mantemento ferroviario.