�鶹����

Entre finais do século XIV e comezos do XV a poesa da escola galego-portuguesa comeza o seu declive e, en paralelo, comeza a emerxer a gran poesa cortes en casteln. Deste perodo apenas hai testemuos poéticos e do interese por estudalo en profundidade nace o proxecto A poesa de cancioneiro en tempos dos primeiros Trastmara castelns: textos, contextos, ecos e relecturas. Trtase dunha iniciativa na que participan oito universidades europeas lideradas pola �鶹����, co profesor Antonio Chas como investigador principal.

O proxecto, financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovacin e Universidades, arrancou en 2019 e desenvolverase ata 2022, se ben recolle��a testemua dun estudo anterior que agora poder seguir avanzando co obxectivo, como explica Chas, “de editar e analizar a poesa creada e difundida na época dos primeiros Trastmara de Castela, que coincide coa súa xestacin e etapa mais primitiva”. Aproximadamente, puntualiza, “estaramos a falar da poesa creada no perodo comprendido entre o último cuarto do século XIV e o primeiro do XV, momento no que apenas contamos con testemuas poéticas, de a o interese dun estudo en profundidade”. Neste perodo consttase a “extincin da escola galego-portuguesa e a emerxencia e eclosin da gran poesa cortes en casteln, xa moito mellor estudada pola crtica, a partires da escola do Marqués de Santillana en adiante”.��

Na��investigacin estn implicadas, xunto coa �鶹����, as universidades de Len e CEU, esta última a través da escola de Maxisterio adscrita �鶹������e cinco estranxeiras (Lisboa, Rennes2, Údine, Verona e Northumbria).��

O papel crucial dos primeiros Trastmara castelns no desenvolvemento da poesa de cancioneiro

Os primeiros Trastmara castelns tiveron un papel crucial tanto para a xestacin da poesa de cancionairo como para a súa considerable difusin posterior. E é que como remarca Chas, “gran parte dos cancioneiros que ligan esta producin son feitos grazas ao apoio dos Trastmara, tanto castelns como aragoneses, que mesmo utilizaron esta poesa cunha funcin apoloxética, para asentar a dinasta xa dende os seus comezos”. De feito, engade o investigador, tanto os reis como os nobres mis relevantes forman parte da nmina de poetas e todos, sen excepcin, “aparecen constantemente aludidos nos textos, que nos ofrecen un amplo panorama social da época e que nos permiten coecer moito mellor o contexto de creacin no que xurde esta poesa”.��

Neste proxecto��os investigadores abordan tamén “a importante pegada, ate agora non contemplada, do mecenado feminino, coa importancia que tivo a raa Catalina de Lancaster”. Por outra parte, dende unha ptica posterior, que segundo puntualiza Chas “constitúe un dos obxectivos mais orixinais do noso equipo, analizan a corte dos Trastmara, reis e outras personalidades relevantes da mesma e o seu papel “para a creacin de obras de moi diferente tipoloxa (xénero, temtica, soporte: libro, peridico, folla volandeira, entrega...) na producin literaria de autores e autoras de épocas posteriores, que viron na época destes primeiros Trastmara un modelo no que reflexar as inquedanzas polticas, sociais e ideolxicas da súa contemporaneidade”, conclúe.

Biblioteca dixital en xestacin

A investigacin, como avanza Antonio Chas, realzase “a partir da anlise individualizada de fontes, poetas e textos, tanto conservados como perdidos que tratamos de rastrexar, situndoa, ademais, no seu contexto europeo”. Paralelamente, tamén pretenden abordar o estudo da “complexa rede de relacins sociopolticas, ideolxicas e literarias tecida entre os que crearon e potenciaron a súa xestacin e difusin, para o que partimos da determinacin de datos cronolxicos fiables; estes, en último termo, tern que nos permitir organizar e definir nodos ou núcleos de relacins en diferentes mbitos: poltico, administrativo, relixioso e literario”.

O docente do Departamento de Literatura Espaola e Teora da Literatura apunta que “como parte mais orixinal e definitoria do noso equipo dende a súa conformacin, pescudamos os ecos e relecturas a que esta poesa e a súa época deron lugar no perodo comprendido xa dende finais do século XV ata a actualidade, xerando estudos e mais edicins crticas rigorosas de tales relecturas, que integrarn unha biblioteca dixital agora en curso de xestacin”. Chas asume “a amplitude do obxectivo xeral”, pero tamén considera que o equipo deste proxecto é quen de levalo a termo “contando coa colaboracin de todos os investigadores que toman parte nas súas tarefas”.

Un equipo consolidado��que segue o seu traballo

O proxecto recolle a testemua dun estudo anterior, e grazas renovacin da financiacin da Axencia Estatal de ���Ա�����پ����������� amplase��ata 2022. Mantense o equipo orixinal, “xa con slidas conexins con grupos de investigacin internacionais do noso campo, cos que mantemos estreitos contactos, ao que se sumaron dúas investigadoras que complementan diferentes aspectos nos que queramos incidir agora para ampliar o noso mbito de estudo”. Por unha banda, a perspectiva sincrnica, é dicir, “outras realidades literarias coetneas, noutros xéneros literarios, que tamén tiveron incidencia no nacemento da poesa cortes cuatrocentista, e mesmo para abarcar tamén realidades literarias diferentes ata o de agora non contempladas en relacin coa nosa, como a da lrica medieval inglesa e a poesa de cancionero casteln”. Por outra banda, tamén se ampla a perspectiva diacrnica, no relativo “ pescuda de ecos e relecturas que da época dos primeiros Trastmara se levaron a cabo na literatura espaola nunha franxa cronolxica mais ampla que a contemplada nunha primeira incursin”.

��