�鶹����

Un novo e importante paso adiante. A �鶹���� inaugurou este xoves a maior estacin ptica terrea de Espaa, consolidando as o seu liderado en comunicacins cunticas va satélite. Bautizada co nome de Antonia Ferrn, en homenaxe a quen foi a primeira astrnoma de Galicia, e situada na contorna da Facultade de Filoloxa e Traducin, “o lugar mis idneo de todo o campus para evitar turbulencias da canle atmosférica”, o orzamento total para a posta en marcha desta nova infraestrutura situouse en torno aos 1,5 millns de euros.

“Esta estacin ofrece unha vantaxe competitiva moi grande para a nosa investigacin en comunicacins cunticas va satélite, incrementa a nosa visibilidade internacional e a nosa capacidade de colaborar en proxectos neste mbito”, explicou no acto o catedrtico Marcos Curty, investigador ��principal do proxecto e director do Vigo Quantum Comunication Center da �鶹����, centro lder no desenvolvemento de tecnoloxas de comunicacin cuntica para as telecomunicacins “do presente e do futuro”, tal e como se explicou no acto.

“As comunicacins cunticas van ser o soporte que vertebre o futuro”

Ao seu carn, o reitor da �鶹����, Manuel Reigosa, e o conselleiro de Educacin, Romn Rodrguez, non dubidaron en resaltar a importancia que ten para Galicia dotarse dunha infraestrutura deste nivel. “Hoxe é un da para celebrar o talento, que é o que marca as diferencias e o que pode facer que un pas como o noso, que durante séculos non estivo precisamente na vangarda do coecemento, poida situarse, cun sistema universitario de altsima calidade e con iniciativas coma esta, apoiadas polo goberno do Estado e da Xunta, como verdadeira punta de lanza”, subliou Reigosa, quen agradeceu a Curty, “pr a Galicia no mapa” das comunicacins cunticas.

“Estamos seguros de que as tecnoloxas de comunicacins cunticas van ser o soporte que vertebre o futuro e este tipo de infraestruturas dannos a oportunidade de non perder ese tren”, salientou pola súa banda o conselleiro, Romn Rodrguez, quen asegurou que o pas est listo para poder competir cos territorios mis avanzados. “Temos profesionais ben formados, tanto galegos como non galegos”, facendo as referencia na capacidade de atraccin de talento que acadou Galicia nestes últimos anos no eido das comunicacins cunticas, pondo como exemplo o propio VQCC da �鶹����, onde arredor do 50% do seu persoal é estranxeiro, “o que d boa mostra da capacidade de ��atraer talento especializado, persoas que traen consigo non s talento, senn tamén moita ilusin e ganas”.

Xunto ao reitor e o conselleiro o acto contou tamén coa asistencia do decano da Facultade de Filoloxa e Traducin, José Montero; da directora da Axencia Galega de Innovacin, GAIN, Carmen Cotelo, e César Pérez, xefe territorial de Educacin en Pontevedra.��

Nodo da rede ibérica, e da futura europea

A nova estacin permitiralle �鶹���� conectarse coas principais misins europeas e internacionais que despregarn satélites para comunicacins cunticas nos prximos anos, inclundo, por exemplo, as misins da ESA Eagle-I e SAGA, na que xa forman parte do consorcio.

Curty salientou nesta lia que nestes intres se est a realizar o despregamento dunha rede de comunicacins cunticas a nivel europeo, “a denominada European Quantum Communication infrastructure, EuroQCI, “para protexer as nosas comunicacins mis sensibles”, e, como parte desta iniciativa, en Espaa e Portugal estase despregando unha rede, IberianQCI, que unir ambos os ��dous pases e que, posteriormente, se unir tamén rede EuroQCI va satélite. “Vigo é un nodo da IberianQCI, e a estacin ptica terrea que presentamos hoxe formar parte desa rede”, recalcou o responsable do Vigo Quantum Comunication Center.��

Segundo explicaron os investigadores, na actualidade so hai unha estacin ptica similar para comunicacin cunticas no Instituto de Tecnologas Fsicas y de la Informacin Leonardo Torres Quevedo, dependente do CSIC, pero de menor tamao que o que hoxe se inaugurou en Vigo. “A da de hoxe é o mis grande de Espaa, se ben nos prximos dous anos est previsto que se despregue outro en Barcelona”, recalcou Curty.

Tecnoloxa punta para garantir a seguridade das telecomunicacins

A nova estacin consiste esencialmente nun telescopio de 80 centmetros de dimetro, situado dentro dunha gran cúpula, e diferentes equipos de medida situados nun contedor conectado ao telescopio por fibra ptica. Tal e como explicou Curty e a investigadora Hannah Thiel, do Laboratorio de Satélites do VQCC, empregarase para comunicacins cunticas va satélite e, en particular, para distribucin cuntica de claves criptogrficas protexidas polas leis da mecnica cuntica. Ests claves poden empregarse para encriptar informacin e garantir a seguridade a das comunicacins, independentemente da capacidade computacinal dun atacante.��

“Anda que un atacante dispuxese de toda a capacidade de clculo do universo, non podera romper as comunicacins”, salientou Curty, ao tempo que explicou que os satélites actúan como transmisores de sinais pticos de moi baixa intensidade, codificadas en estados cunticos da polarizacin da luz. A estacin ptica terrea é o receptor, recibe as sinais e mdeas cun equipo de medida que traballa no réxime cuntico. Deste xeito, pdense establecer primeiro claves criptogrficas entre satélites e estacins pticas en terra e, a continuacin, isto pdese trasladar a claves criptogrficas establecidas entre as estacins, onde estarn conectados os usuarios.��

Alén do telescopio e o equipo de medida conectado ao mesmo por unha fibra ptica, ��a nova estacin estar equipada tamén cun sistema de ptica adaptativa, para compensar as turbulencias da canle atmosférica, e as garantir unha canle con pouco rudo, e dun sistema de apuntamento e seguimento do satélite. “Son elementos que se incorporarn este vern”, subliou Curty, quen tamén adiantou que se desenvolveu tamén un receptor para comunicacins cunticas que se incorporar tamén nos vindeiros meses.

��A estacin empregarase con satélites de orbita baixa (LEO) como os que se van a empregar nas misins da ESA SAGA e Eagle-I, e tamén con satélites de orbita alta, xeoestacionaria, como a misin espaola GARBO.��

��