�鶹����

O alumnado de bacharelato ten unha “concepcin estereotipada” das enxearas e tecnoloxas, que asocian maioritariamente industria, pero que, en moitos casos, “non se relacionan coa atencin s necesidades humanas nin sociais”. Este é unha das principais conclusins do estudo que investigadoras e investigadores da Facultade de Ciencias de Educacin e do Deporte levaron a cabo coa participacin de preto de 600 estudantes de bacharelato, ao abeiro da . A través dun cuestionario, no que se lles presentaban unha serie de imaxes, esta investigacin permitiu constatar como mis do 90% das e os participantes relacionaban a industria pesada, as torres de alta tensin, as enerxas renovables, as TIC ou a industria petrolfera coas enxearas e tecnoloxas, que, pola contra, mis do 50% das e os participantes non vinculaban cos tecidos, a moda, os bosques ou os produtos alimenticios. 

Seleccionado na convocatoria de axudas investigacin desta ctedra promovida pola �鶹���� e a Deputacin de Pontevedra, o proxecto Alumnas e alumnos de segundo curso de bacharelato cientfico-tecnolxico de Galicia diante das enxearas e das tecnoloxas: unha imaxe estereotipada? partiu da realizacin dun cuestionario online a “unha mostraxe representativa do alumnado de segundo curso de bacharelato de ciencias”, na que estivesen representadas tanto as grandes cidades galegas como as vilas de pequeno e mediano tamao, como explica a súa investigadora principal, Azucena Arias. Un total de 577 estudantes, 308 mulleres e 269 homes, participaron nun estudo no que se lles presentaban 60 ilustracins, “sen presencia de persoas nin de ningún atributo humano, de tal maneira que non se inducise a asignalas nin a mulleres a homes”, e solicitbaselles que sinalasen se a imaxe en cuestin estaba ao seu xuzo relacionada coas enxearas, coas tecnoloxas, con ambas ou con ningunha. 

Unha imaxe estereotipada con diferencias entre sexos

“A imaxe das enxearas e das tecnoloxas é estereotipada e detéctase falta de informacin no colectivo de estudantes”, salienta Arias, que levou a cabo este estudo xunto con Eulalia Agrelo, Xabier Álvarez, Tamara Amorn, Roco Araújo, Daniela Barria, Mara Lorenzo, Uxo Pérez, Mercedes Varela, Francisco Serrallé e Mara Álvarez Lires. “En moitos casos”, explica, as enxearas e tecnoloxas “non se relacionan coa atencin a necesidades humanas, nin sociais”, como por exemplo, ausencia de contaminacin, prteses, alimentacin, agricultura ou vestimenta. Ao mesmo tempo, o feito de que neste cuestionario annimo unicamente se rexistrase o sexo da persoa participante, permitiu detectar “diferencias significativas” nas visins dos alumnos e as alumnas, sendo estas últimas as que perciben en maior medida “que a agricultura e os produtos alimentarios e de hixiene teen relacin coas enxearas e tecnoloxas”. 

Sen distincin por sexos, as ilustracins maioritariamente asociadas, no 95% dos casos, a estes dous mbitos foron as relativas industria pesada e a un foguete espacial. Do mesmo xeito, mis do 80% do alumnado sinalou a súa relacin coas grandes infraestruturas, maquinaria pesada, chemineas dunha central térmica, avins, microscopios, redes sociais, cmaras de fotos ou diferentes electrodomésticos. Pola contra, preto do 74% das e os participantes non viron esa relacin nas imaxes que facan referencia ao vio, aos tecidos e moda. As mesmo, o 67% das persoas participantes non vincularon as conservas coas enxearas e tecnoloxas, un 63% non as asociaban a unha “paisaxe limpa” e un 56% non as relacionaban co bosque.

Non obstante, nestas porcentaxes detectronse “diferencias signifcativas” en funcin do sexo, como explica Arias, de tal xeito que a relacin destes dous mbitos cos tecidos foi referenciada por mis do 94% das mulleres participantes e por menos do 25% dos homes. Igualmente, o 52,3% das rapazas asociaron a imaxe dunha pasta de dentes coas enxearas e tecnoloxas, fronte ao 38% dos rapaces; diferencias que tamén se detectaron, anda que en menores porcentaxes, nas ilustracins que presentaban bobinas de fo, envases, conservas, vio e a agricultura. Nese senso, Arias incide en que existe unha concepcin das enxearas e tecnoloxas “mis nesgada ao ‘masculino’ e desvalorizacin do ‘feminino’ nos homes, mais as rapazas non estn libres dese nesgo”, sinalando como exemplo que preto do 85% relacionaron con estes mbitos os vasos de precipitados dos laboratorios, mentres que pouco mis do 50% viron esa relacin nos recipientes domésticos de vidro. 

Pr en valor s achegas humanidade para incorporar mis mulleres

 “Son precisos cambios no pensamento e na accin” conclúen as e os responsables deste estudo, que, como explica Arias, avogan por promover, en todos os niveis educativos, “accins que axuden a modificar a imaxe, o ensino e os enfoques androcéntricos das enxearas e das tecnoloxas, as como poer en valor a experiencia tecnolxica feminina”. Neste punto, poen de relevo que “é absolutamente necesario cambiar a imaxe da natureza da ciencia e da tecnoloxa que se transmite” nas aulas e que “ignora o carcter social do desenvolvemento e non contribúe a avanzar nos Obxectivos da Axenda 2030”. Neste punto, poen o foco en que a Unesco subliou recentemente que se o papel das enxearas e tecnoloxas “se fixese mis visible en forma de achegas ao benestar da humanidade e se comprendese mellor, é posible que mis xente preocupada polos problemas do mundo se sentira atrada polos estudos tecnolxicos e, en particular, mis mulleres pensaran na enxeara como unha carreira adecuada para elas e as súas inquedanzas”.