A investigadora do Post-Growth Innovation Lab Sofia Greaves é unha das coordinadoras deste libro
Unha publicacin revisa o modelo de cidade romana desde unha ptica non “colonialista”
Resultado dun proxecto de investigacin da Universidade de Cambridge
Unha cidade “é un ente material, que ten as súas propias rúas e infraestruturas”, pero tamén est formada “por imaxes, asociacins, historias e experiencias”, destaca a investigadora do Post-Growth Innovation Lab Sofa Greaves, coeditora, xunto a Andrew Wallace-Hadrill da Universidade de Cambridge, dun libro que revisa esa “interaccin” entre a idea de cidade a súa forma material pondo o foco nas urbes construdas na antigüidade polo Imperio Romano. Tomando como punto de partida o modelo ortogonal que a antiga Roma empregou de forma xeneralizada na construcin de novas urbes, este volume afonda en como este modelo continúa ligado a da de hoxe a unha “narrativa demasiado colonialista”, que vincula a planificacin urbanstica grecorromana cunha idea de “urbanidade”, segundo sostén Greaves.
Publicado pola editorial britnica Oxbow Books, Rome and the Colonial City: Rethinking the Grid reúne as achegas dunha vintena de expertos e expertas e afonda en diferentes aspectos relacionados tanto coa planificacin da cidade como nos ideais asociados a esta, na colonizacin romana e no impacto do seu modelo urbano. Esta publicacin é un dos resultados dun proxecto de investigacin sobre a cidade antiga de Cambridge, financiado polo Consello Europeo de Աپ (ERC) e coordinado por Wallace-Hadrill, do que forma parte a investigadora do campus pontevedrés, que previamente realizou a súa tese de doutoramento nesta universidade britnica no marco deste proxecto.
Discutindo a cuadrcula
A idea dunha cidade cun modelo ortogonal, estruturada en torno a dúas grandes vas a partir das que xurda unha retcula de rúas que se cruzaban de xeito perpendicular, constitúe o punto de partida dun libro que, como explica Greaves, “discute a importancia da cuadrcula grecorromana desde varias perspectivas”. Principalmente, explica, pondo o foco na “nosa idea destas cidades e o seu legado”, que parten dunha “narrativa moi potente” difundida polos propios romanos, a de que estas cidades eran unha mostra de “civilidade”, calidade de quen observa as normas de conduta social, en oposicin “ vida nmade e os asentamentos informais”, que se proxectaban como “menos avanzados”.
“As cidades eran fundamentais para a civilizacin grecorromana como smbolo da civilizacin en si mesma”, sublia Greaves, que lembra que, “durante a construcin dos seus imperios”, gregos e romanos “quixeron expandir o seu poder a través da urbanizacin”. Barcelona, Npoles, Alexandra ou Istambul son nese senso exemplos de “colonias grecorromanas”, nas que o modelo ortogonal foi “ata hoxe extremadamente importante a nivel conceptual e material”. Mais, ademais de que “na época moderna, desde un punto de vista funcional, esta estrutura responda a un plan mis utilitario”, orientado “ circulacin econmica e ao trfico”, este modelo de cidade est tamén ligado a unha “narrativa moi colonial”, pola que era posible “civilizar outros pases e poboacins construndo desta maneira”.
“Desafortunadamente, esta narrativa arraigou firmemente na tradicin occidental”, engade Greaves, que lembra como esta mesma idea foi empregada para “soster” outros “proxectos colonizadores”, sinalando como exemplos “as leis das Indias promulgadas pola coroa espaola en América do Sur, a colonizacin da África e India polo Reino Unido ou as cidades fundadas por Mussolini e o fascismo italiano”. Igualmente, este volume detense tamén en como estas ideas asociadas s cidades das antigas Roma e Grecia foron tamén reproducidas no eido académico, contribundo, sostén, “a unha imaxe do pasado moi artificial e colonial”, que podera influr, por exemplo, en ideas como “que os restos grecorromanos sexan mis importantes e mis dignos de preservacin e restauracin que os doutras épocas”.
Unha ollada diferente antigüidade
Xunto a este volume, o proxecto The Impact of the Ancient City deu lugar nos últimos meses publicacin doutros dous libros, Remembering and Forgetting the Ancient City e Cities as Palimpsest? Responses to Antiquity in Eastern Mediterranean Urbanism, que revisan tamén as ideas asociadas cidade antiga desde diferentes perspectivas. A estas publicacins, Greaves achega dous estudos que abordan as urbes da antigüidade desde a perspectiva do século XIX, vez que é a autora das portadas dos tres volumes, para as que realizou unhas ilustracins que toman como punto de partida os eixos temticos de cada volume, “a memoria, os palimpsestos e o colonialismo”.
Nos últimos meses, Greaves compaxinou o seu traballo nestas publicacins coa súa participacin como investigadora posdoutoral no proxecto Prospera, polo que o coordinador do Post-Growth Innovation Lab, Mario Pansera, foi recoecido no programa Starting Grant do ERC. Centrado en analizar como sera unha sociedade capaz de prosperar sen necesidade dun crecemento econmico continuo, Greaves achega a este proxecto a súa anlise do papel que a planificacin urbanstica podera xogar nun "futuro poscrecemento", pondo o foco tanto nos “impactos ambientais e sociais” que implica “o crecemento econmico estimulado pola construcin de mis vivendas”, como o propio efecto da planificacin urbanstica sobre “as nosas interaccins e comportamento”.
