�鶹����

A cultura atlntica, esencialmente martima e marieira, é fornecedora dun patrimonio inmaterial moi importante. Recuperalo, protexelo e dinamizalo é o principal obxectivo do proxecto , unha iniciativa na que estn implicadas seis rexins do arco atlntico: Galicia, Cantabria, Andaluca e Ro Maior en Portugal as como zonas de Gales, Irlanda e Irlanda do Norte. A participacin galega est coordinada pola �鶹���� e céntrase concretamente no e no concepto de "atlanticismo”.

O proxecto botou a andar hai ano e medio cofinanciado polo Programa Interreg Atlantic Area a través do Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional e, froito do traballo dos investigadores da �鶹����, coordinados pola profesora Pilar Muoz, do Departamento de Economa Financeira e Contabilidade, e da colaboracin con entidades locais, nacen dous documentais que esta semana se van presentar na Mostra Internacional de Cinema Etnogrfico que se celebra en Santiago de Compostela.

Dirixidos por Xisela Franco, estas dúas pezas visibilizan o patrimonio inmaterial da vila, onde a súa xente, o mar e a cultura marieira son os elementos vertebradores. Aproxmanse ao mundo do mar desde a etnografa experimental, achegando unha visin entre o documental e a poesa que permite coecer o mundo marieiro da Guarda e a súa xente. Para estes dous traballos sobre as redeiras e sobre a carpintera de ribeira, a autora contou coa colaboracin das Asociacin de Redeiras do Baixo Mio Atalaia e a de Embarcacins Tradicionais O Piueiro. Estas propostas audiovisuais permiten poer o foco nas comunidades locais, como portadoras e transmisoras de saberes e faceres tradicionais, dando a coecer non s a paisaxe da vila marieira, senn que tamén a súa historia e o seu patrimonio material e inmaterial. Ambas creacins estrearanse este mércores 23 de marzo s 18.30h no Museo do Pobo Galego, en Santiago de Compostela, dentro das actividades paralelas que ofrece a Mostra Internacional de Cinema Etnogrfico (MICE). Á xornada asistir tanto a propia Xisela Franco como as persoas protagonistas des documentais, as redeiras de Atalia e os membros de O Piueiro. A asistencia proxeccin é libre e de balde.

As curtas, un reflexo en imaxes da cultura marieira da Guarda

Estas curtas, como explica o equipo do proxecto, “supoen un reflexo en imaxes da cultura marieira da Guarda, nas que as vecias e vecios da vila pasan a ser cocreadoras e cocreadores da obra”. As, a autora, Xisela Franco, e as persoas protagonistas, “lévannos a coecer —e mesmo a imaxinar— as formas de facer e as pautas socioculturais que, dun xeito ou doutro, sobreviviron até os nosos das”.��
��
A peza Redeiras Atalaia céntrase no rol da muller e a súa relacin co mar ao longo do tempo, as como a súa loita por preservar e valorar un oficio artesanal de tradicin secular. Con O Piueiro, o obxectivo é ir “ao medio do mar para observar A Guarda doutra hora; unha imaxe do pasado que nunca vimos, pero que si imaxinamos. Como contraste, tamén observamos a actualidade e esforzo das persoas por manter aqueles sistemas identitarios que fan parte das e dos habitantes da Guarda”.

Roteiros de experiencias

Neste ano e medio de vida do proxecto, destacan os seus impulsores, “foise tecendo un proceso creativo e colectivo que ten como fo condutor o mar, dando como resultado diferentes accins e actividades participativas que poen en valor, visibilizan e difunden o patrimonio inmaterial local”. ��As, ademais dos dous documentais tamén se desearon roteiros nos que se recolle todo ese patrimonio construdo e sostido polas persoas que habitaron e que habitan A Guarda. Como explica a investigadora principal do proxecto, Pilar Muoz, dúas destas “rutas de experiencias” xa estn rematadas e pendentes de presentar. Son o resultado das investigacins patrimoniais levadas a cabo de forma participativa e conxugan tradicin, paisaxe, gastronoma, cultura e patrimonio. Ambas xogan “coa situacin xeogrfica da vila marieira”, de modo que o ro Mio, o monte Santa Trega e o océano Atlntico “preséntanse como paisaxes que custodian o territorio da Guarda”. As, un dos roteiros centrarase na vertente atlntica da vila, descubrindo a historia das cetarias, da arghacera ou do peixe e couro, mentres que o outro percorrer a beira fluvial, coas carpintaras de ribeira ou a pesca da lamprea.

Cara unha ruta atlntica europea

Para sacar adiante todas estas iniciativas, Pilar Muoz destaca a importante colaboracin dos colectivos e as entidades de A Guarda. “Temos que dar as grazas ao concello de A Guarda, o cal, a través tanto da Alcalda, como da Concellera de Turismo, ofreceunos toda clase de axuda. E non nos podemos esquecer de todas esas asociacins que xa estaban levando a cabo un profundo e construtivo labor de conservacin e posta en valor deste patrimonio, ligado fundamentalmente a la cultura marieira, entre elas, a Asociacin de Redeiras do Baixo Mio Atalaia e a Asociacin Cultural de Embarcacins Tradicionais O Piueiro”.

O proxecto rematar no mes de setembro e o reto que os investigadores teen agora por diante é darlle continuidade. “Non podemos esquecer”, recalca Muoz, “que estamos a falar dun proxecto europeo financiado con cargo aos fondos Interreg da Unin Europea”, no que estn implicadas 36 rexins atlnticas de cinco estados europeos “coa finalidade de desenvolver experiencias tursticas baseadas no patrimonio cultural da rea atlntica”. Polo tanto, as rutas de experiencias deseadas “formarn parte dunha ruta europea, xunto con aquelas outras do resto de socios europeos do proxecto”.
��