�鶹����

Desde setembro de 2023 e ata agosto de 2026, un equipo do grupo Biorrefinara e Valorizacin da Biomasa (BioVal2) da �鶹���� est a levar a cabo o proxecto estatal AdChemFood. Nel céntrase no estudo de procesos verdes avanzados para desenvolver qumicos de plataforma baseados en subprodutos alimentarios, concretamente no bagazo de maz e uva.

A iniciativa est financiada pola convocatoria Proxectos de Xeracin de Coecemento, da Agencia Estatal de ���Ա�����پ�����������. O equipo que o desenvolve por parte da �鶹���� est formado por Aloia Roman e Beatriz Gulln (investigadoras principais), Elena Falqué, Mara José Pérez, Fernando Rodrguez, Álvaro Lobato, Pedro Miguel Ferreira, Pablo Garca e Alexandre Rubira. Complétao Luclia Domingues (Universidade de Minho, Portugal) e Cristbal Cara (Universidad de Jaén). A iniciativa, d continuidade a outro proxecto levado a cabo polas investigadoras principais de AdChemFood sobre producin de bioetanol e outros compostos de valor engadido a partir de residuos da vinificacin (sarmento e bagazo de uva). “Agora buscamos aplicar os coecementos adquiridos no deseo de novos modelos produtivos, mis ecolxicos e eficientes, para o desenvolvemento de plataformas qumicas baseadas na producin de 5-hidroximetilfurfural HMF e os seus derivados”, sinalan.

Segundo explica o equipo investigador da Facultade de Ciencias do campus de Ourense, na importante industria vitivincola, a transformacin do vio produce unha gran cantidade de residuos, includos os restos de poda das vias e o bagazo de uva. O bagazo (pel, sementes e talos) representa ao redor do 25% do peso total da uva utilizada no proceso de elaboracin do vio, xerando ao redor de un quilo de bagazo de uva por cada seis litros de vio. Con respecto súa composicin, indican que este material é un substrato complexo composto por polisacridos neutros, substancias pécticas cidas, proantocianidinas insolubles, lignina, protenas estruturais e fenois. Doutra banda, engaden desde AdChemFood, a maz é unha das froitas mis consumidas no mundo. O 70-75% consmense como froita fresca, mentres que o 25-30% restante procésase noutros produtos como concentrado de zume, sidra ou marmeladas. O bagazo de maz (pel e polpa, sementes e talos) representa aproximadamente o 25-30% das froitas orixinais e os lodos de bagazo de maz o 5-10% e son altamente susceptibles biodegradacin. Neste caso, detallan as e os investigadores, contén unha gran cantidade de carbohidratos e considérase unha fonte rica de pectina e polifenois valiosos.

Resolver desafos ambientais

Neste marco de traballo, o proxecto AdChemFood (Procesos verdes avanzados para desenvolver qumicos de plataforma baseados en subprodutos alimentarios), indican desde a súa organizacin, “foi deseado para resolver desafos ambientais, principalmente nos sectores agroalimentarios asegurando prcticas respectuosas co medio ambiente”. Deste xeito, o seu obxectivo xeral é “desenvolver procesos alternativos, innovadores e ecolxicos para a fabricacin sostible de produtos qumicos de plataforma de base biolxica, que permitan lograr unha economa circular e unha simbiose industrial”.

Concretamente, a iniciativa analiza e propn o uso de solventes verdes (solventes eutécticos profundos e auga) asistidos por sistemas de quecemento eficientes (como a tecnoloxa de microondas) para producir 5-hidroximetilfurfural (HMF) e utilizando como materia prima azucres obtidos de bagazo de maz e uva (subprodutos alimentarios relevantes derivados das industrias do vio e a sidra). O HMF, detalla o equipo investigador, é “unha molécula altamente verstil includa na lista dos doce principais produtos qumicos de valor engadido polo Departamento de Enerxa de Estados Unidos". Ademais, tamén é un obxectivo deste traballo “a producin doutros valiosos” produtos qumicos de plataforma con aplicacins industriais interesantes”, como os derivados de HMF (2,5-bis-hidroximetil-furano e cido 5-hidroximetil-furano-2-carboxlico) empregando procesos de biocatlise.

Xeralmente, unha alta porcentaxe dos subprodutos empregados neste estudo, comentan desde a súa organizacin, utilzanse principalmente como compoente de pensos, unha aplicacin de baixo valor engadido. Con todo, debido ao alto contido de azucres simples e humidade, ambos subprodutos da uva e a maz son perecedoiros e altamente biodegradables, o que provoca problemas ambientais. Segundo detallan a e os investigadores, nun contexto de transicin a unha economa circular, a xestin adecuada destes subprodutos mediante unha valorizacin eficiente nun amplo espectro de produtos qumicos de base biolxica de valor engadido podera contribur ao crecemento econmico e o desenvolvemento sostibles, mitigando problemas ambientais.