�鶹����

Uxa Garca é egresada da primeira promocin (2016-2020) da Escola de Enxeara Aeronutica e do Espazo do campus de Ourense e investigadora neste centro do grupo Aerospace Technologies Research Group (atlanTTic). Ela é tamén a autora da primeira tese de doutoramento na rea de enxeara aeroespacial da �鶹����. O seu traballo centrouse no estudo termo-elstico da plataforma de apuntamento de telescopios espaciais.

A tese, presentada a pasada semana no campus de Ourense, fxose no marco da Escola Internacional de Doutoramento da �鶹���� e do Programa de Doutoramento en Tecnoloxa Aeroespacial: Enxearas Electromagnética, Electrnica, Informtica e Mecnica. Levou por ttulo Thermo-elastic study of the pointing platform for space telescopes e foi dirixida por Fernando Aguado, director do citado programa de doutoramento, e por Fermn Navarro.

Desde que finalizou a carreira, esta enxeeira aeroespacial, a primeira dos estudantes do Grao de Enxeara Aeroespacial da �鶹���� que se doutora nesta institucin académica, colabora co grupo Aerospace Technologies Research Group, contando cunha bolsa da Xunta de Galicia. “Ao comezo levaba a cabo tarefas principalmente relacionadas co desenvolvemento do proxecto europeo WiPTherm, no que estabamos a cargo de integrar un dispositivo novidoso de Wireless Energy Transfer (WET) a bordo dun CubeSat 3U”, sinala. Estas tarefas permitronlle formarse en sistemas espaciais, as como no desenvolvemento de campaas de validacin experimental tanto de vibracins como de baleiro térmico. “Co transcurso do tempo, tiven a oportunidade de poder participar noutros proxectos como o desenvolvemento de varias anlises termo-elsticas para o Instituto de Astrofsica de Canarias, os cales deron lugar a mia tese”, comenta a investigadora.

Mellorar a enxeera de satélites

Sobre o contido da tese, a súa autora explica que “a industria aeroespacial est a experimentar un cambio de paradigma marcado por unha diminucin nos custos de lanzamento e a estandarizacin de pequenos satélites”. Neste contexto, a súa investigacin céntrase en “pechar a fenda tecnolxica na precisin de apuntado destes satélites para potenciar as súas capacidades”. O apuntado, precisa Uxa Garca, é a capacidade dun satélite para non desviarse da orientacin requirida polo modo de operacin. Para mellorar esta precisin, aclara, “é necesario prestar atencin a todas as fontes de erro, inclundo as perturbacins termo-elsticas, que poden afectar significativamente o rendemento dos satélites”. Estas perturbacins termo-elsticas son deformacins na estrutura xeradas polos campos de temperaturas aos que se ve sometida a plataforma e o instrumento do satélite e que poden provocar, por exemplo, unha degradacin da calidade final das imaxes que proporcione.

A investigadora da �鶹���� sinala que a creacin por parte da Axencia Espacial Europea das directrices europeas para a verificacin termo-elstica, reforzan a necesidade de crear ferramentas que predigan con exactitude as deformacins termo-elsticas nos telescopios espaciais. Neste contexto, a súa tese “presenta unha metodoloxa de anlise termo-elstica que segue as directrices europeas pero introduce un enfoque novidoso na avaliacin do rendemento ptico do telescopio espacial, empregando a propagacin de incertezas dos diferentes parmetros de entrada dos modelos térmico e estrutural”. Este método, detalla, permite identificar as variacins de cada un dos parmetros de entrada ao longo da cadea de anlise, unificando o traslado de informacin entre as anlises térmica e estrutural do telescopio e indica como e en que medida os diferentes factores contribúen degradacin do rendemento ptico. “Isto permite aos enxeeiros encargados do deseo do instrumento focalizar os seus esforzos en mitigar aqueles factores que supoen un maior risco para o éxito da misin”, resume a enxeeira aeroespacial.

A metodoloxa proposta por Uxa Garca foi aplicada ao deseo do telescopio espacial de observacin da Terra VINIS, do Instituto de Astrofsica de Canarias, permitindo “revelar dous aspectos crticos que afectaban ao seu funcionamento, os cales non se teran detectado con métodos tradicionais de anlise”. A importancia desta metodoloxa, sinala por último a investigadora, “non se limita aos telescopios espaciais, senn que pode estenderse a calquera instrumento espacial, o que pon en valor o seu potencial para mellorar a enxeera de satélites en xeral”.

Talento e compromiso de xénero

Tras a presentacin desta primeira tese en enxeara aeroespacial Fernando Aguado destaca que “é unha satisfaccin que novos egresados, neste caso egresada, realicen un traballo investigador de tanta calidade, aplicabilidade e proxeccin”, apuntando que a metodoloxa proposta na tese continúase desenvolvendo en proxectos espaciais internacionais do Aerospace Technologies Research Group. “Uxa é un exemplo de como desde a �鶹����, neste caso desde o campus de Ourense, frmase talento a nivel non s rexional e nacional senn tamén internacional”, afirma. Pola súa banda, Humberto Michinel, director da Escola de Enxeara Aeronutica e do Espazo, sinala que “é unha gran satisfaccin para a escola que xa haxa egresados da mesma que alcanzan o ttulo de doutor, mxime sendo unha muller nun campo como a enxeara aeroespacial, no que anda hai un camio por recorrer en canto ao balance de xénero e no que estamos moi comprometidos no noso centro”. Neste senso, Uxa Garca amosa o seu desexo de que exemplos coma o seu sirvan de “inspiracin para romper barreiras de xénero no mbito das enxearas e promover a igualdade nun campo tradicionalmente dominado por homes”.