�鶹����

O impulso da cooperacin entre propietarios forestais que permita unha xestin agrupada dos montes galegos non s fara posible incrementar a rendibilidade econmica da explotacin da súa madeira, senn que tamén mellorara a resiliencia das masas arbreas ante os incendios. Esta é a principal conclusin do estudo desenvolvido por investigadoras e investigadores da Escola de Enxeara Forestal no marco do proxecto europeo Resonate, que ten como obxectivo definir unha serie de estratexias que permitan mellorar a resiliencia e capacidade de adaptacin dos bosques europeos ante os efectos do cambio climtico. O traballo coordinado por Juan Picos e Laura Alonso buscaba comparar a “xestin habitual” dos montes galegos, caracterizada pola existencia de numerosas parcelas de pequenas dimensins, coa que podera levar a cabo “unha agrupacin de propietarios forestais”. En todos os escenarios analizados, explican, producirase un incremento da rendibilidade econmica da propia explotacin da madeira e da “cadea de valor” asociada a esta, vez que diminuira o impacto dos lumes e o custo da recuperacin das masas tras un incendio.

“Tratarase dunha xestin moito mis continua, que garante reservas e na que un impacto sera mis facilmente recuperable, incluso considerando a incerteza do escenario climtico”, sinala Picos respecto dos resultados dos “traballos de modelizacin” realizados simulando diferentes escenarios climticos. Para estes, empregaron como zona de anlise preto de 2000 hectreas, entre os concellos corueses de Outes e Negreira, unha rea “moi fragmentada”, na que existen preto de 15.000 parcelas. 

Os resultados deste traballo, que Alonso e Picos presentaban recentemente nunha reunin de Resonate na cidade alem de Bonn, enmrcanse nun dos casos de estudo desenvolvidos ao abeiro deste proxecto, financiado con preto de cinco millns de euros na convocatoria europea Horizonte 2020. Coordinado polo European Forest Institute (EFI), en Resonate participan 20 institucins e organismos de doce pases, entre os que se atopa a �鶹���� e ten como obxectivo xerar coecementos e prcticas que permiten facer mis resilientes a cambios e perturbacins climticas tanto os bosques como os servizos que proporcionan e as actividades econmicas relacionadas. Ao abeiro deste proxecto levronse a cabo diferentes casos de estudo, centrados nos efectos da seca, as tormentas, a perda de biodiversidade ou, no caso do coordinado polos investigadores da EE Forestal, “na que consideramos a nosa perturbacin mis importante, que son os incendios” e na cadea de valor do pieiro.

Dous modelos, tres escenarios

Co obxectivo de cuantificar “canto pode mellorar unha mesma superficie forestal, se é xestionada por unha agrupacin de propietarios”, Picos e Alonso realizaron unha serie de simulacins contrapoendo o actual escenario dunha “silvicultura moi bsica” nunha rea na que preto do 30% das masas estn abandonadas, cun modelo de “xestin conxunta”. Concretamente, as simulacins levronse a cabo cun “plan de xestin” orientado a desenvolver “unha silvicultura mis profesional”, que permitise contar con Pinus pinaster de diferentes idades, realizar “silvicultura preventiva e cortas de mellora” e destinar mis de 400 hectreas a repoboacins de frondosas, “sobre todo en zonas de ribeira e prximas a núcleos habitados”. Estes dous modelos comparronse tanto na situacin actual como en dous dos escenarios de cambio climtico definidos polo IPCC, constatndose en todos os casos unha maior rendibilidade, cuns balances econmicos que chegan a ser ata catro veces superiores co modelo de agrupacin. Este aumento, explica Alonso, vira en parte motivados porque “con este tipo de xestin obtense unha madeira de maior calidade tecnolxica”, cuns prezos de mercado mis elevados, ao que se suma, como engade Picos, que “un reparto equilibrado” de rbores de diferentes idades, permite ter existencias e cortas de madeira equilibradas. 

A través de simulacins, Picos e Alonso compararon tamén os efectos nesta zona dun mesmo tipo de incendio, nos tres escenarios climticos, constatando non s que a superficie queimada era menor en todos os casos coa xestin agrupada, senn que o custo da “recuperacin dese impacto é menor”. Concretamente, os investigadores cifraron en mis de 1,4 millns de euros os custos da restauracin da zona analizada co actual modelo de xestin, mentres que coa agrupada situarase por baixo dos 800.000 euros. Ao mesmo tempo, engade Alonso, este modelo contribuira tamén “proteccin desta rea”, ao permitir destinar unha maior parte a bosques de frondosas “en reas estratéxicas”, o que tamén axudara “a unha menor vulnerabilidade con respecto aos incendios”, vez que resultara beneficioso “desde o punto de vista da biodiversidade”. Neste punto, Picos lembra que o obxectivo de Resonate era analizar a resiliencia “socioecolxica” dos bosques, o que lévao a pr o foco nos “beneficios globais” deste tipo de actuacins, que non s garantiran “unha producin mis rendible”, senn susceptible de xerar “un maior valor engadido, xerando mis emprego e mis retorno econmico” no conxunto do sector, vez que contribúen a diminur os efectos dos incendios. 

Levar o traballo aos axentes interesados

Tras a súa presentacin na reunin de Resonate, Picos e Alonso traballan agora na anlise do custo que supora a adaptacin a este modelo, xa que “estamos falando de agrupacin moito mis grande das que normalmente estamos acostumados”. Alén de que os resultados deste traballo poidan recollerse en publicacins cientficas, os investigadores teen tamén previsto “unha serie de presentacins” con diferentes institucins e axentes interesados en Galicia e Portugal.