�鶹����

Cada segundo prodúcense millns de mutacins nas células do corpo humano, que evolucionan e divdense, dando lugar a novas células. O que é un proceso bsico en calquera organismo pode tamén, nalgúns casos, ser a causa da aparicin de enfermidades como o cancro, ou tamén do propio envellecemento. Por ese motivo, investigadores do Centro de ���Ա�����پ����������� en Nanomateriais e Biomedicina (CINBIO) da �鶹���� e da Escola Politécnica Federal (ETH) de Zurich desenvolveron un método estatstico que permite detectar que liaxes celulares evolucionan mis rpido que o resto. Como explica o catedrtico de Xenética e investigador do CINBIO David Posada, autor correspondente deste estudo, trtase da primeira ferramenta que permite detectar esas variacins a partir da secuenciacin de xenomas de células individuais. 

Este método estatstico, chamado test Poisson da rbore, foi deseado co obxectivo de poder traballar “cun tipo de datos moi particular, nos que hai moito rudo, como é a secuenciacin de xenomas a partir de células individuais”, sinala Posada, responsable do grupo de investigacin en Filoxenmica do CINBIO. Os resultados deste traballo recllense nun artigo publicado na revista cientfica Cell Genomics, que asinan, xunto a Posada, os investigadores da ETH e do Swiss Institute of Bioinformatics Nico Borgsmüller, Jack Kuipers e Niko Beerenwinkel, as como a tamén investigadora do CINBIO Monica Valecha. O estudo insrese na colaboracin entre os investigadores da �鶹���� e do ETH no marco da rede Marie Curie CONTRA (Computational Oncology Training Allicance), financiada polo programa europeo Horizonte 2020. 

O punto de partida para futuras investigacins

“Hai anos era algo impensable, pero a da de hoxe é posible secuenciar o xenoma dunha única célula”, sinala Posada respecto do punto de partida da metodoloxa desenvolta. Isto fai posible que a ferramenta desenvolta permita analizar liaxes celulares, conxuntos de células que proceden unhas das outras, como resultado da súa divisin, formando “un continuo de descendencia”. Neste punto, o catedrtico da �鶹���� sublia que o feito de que un determinado grupo de células evolucione mis rpido que outro tampouco est necesariamente vinculado a unha enfermidade. “Eses cambios poderan non ter ningunha consecuencia, pero poderan ser tamén situacins que, indagando sobre elas, nos expliquen no futuro posibles patoloxas”, sublia Posada, pondo como exemplo o caso do cancro, “que non deixa de ser un proceso no cal as células acumulan mutacins que mudan os seus comportamentos”.

Nese senso, a principal vantaxe deste test filoxenético é que o primeiro que permite investigar se, no desenvolvemento de determinadas patoloxas, prodúcense eses “cambios na velocidade na que se dividen as células” e en que liaxes se d este proceso. “Podera axudarnos a identificar a base xenética dalgúns deses cambios, buscar as súas causas”, recoece Posada dunha ferramenta que non foi concibida para o seu uso clnico, senn para dar pé a novas investigacins.

Unha variacin que se d tamén dentro do propio cancro

O artigo publicado en Cell Genomics recolle as mesmo os resultados acadados polo equipo investigador na súa posta a proba con datos reais usando unha ferramenta bioinformtica desenvolta por eles mesmos. Esta anlise levouse a cabo con 24 mostras de tecidos, tanto cancerosos como sans e en ambos casos a metodoloxa deseada permitiu detectar esas variacins na taxa evolutiva das liaxes celulares, e nalgúns casos, as posibles mutacins responsables deses cambios. Nese senso, partindo do feito xa coecido de que no cancro existen liaxes que acumulan mutacins mis rpido que as de células sans, esta metodoloxa permitiu constatar que “dentro do propio cancro, existen tamén liaxes que evolucionan mis rpido que outros”, o que podera ser de utilidade hora de estudar “cancros mis agresivos ou resistentes aos tratamentos”.