�鶹����

O , da Facultade de Dereito do campus de Ourense, arrancou este venres a súa programacin de 2021 cunha conferencia de Silvia Barona, catedrtica de Dereito Procesual da Universitat de València, na que abordou o estado actual e os retos de futuro da irrupcin da intelixencia artificial na xustiza, concretamente na xustiza penal. Coa xeralizacin da tecnoloxa, a dixitalizacin e a intelixencia artificial, indicou, “estamos ante un cambio importantsimo de vida, de relacionarnos, de comprar, de interactuar, de funcionar... de todos os mbitos da vida e isto loxicamente ten un efecto reflexo, cada vez maior, en todo, tamén no mundo do dereito”, comentou a relatora.

A sesin, que puido seguirse a través do Campus Remoto da �鶹����, foi presentada polas profesoras do centro Francisca Fernndez Prol, Inés C. Iglesias e Mara Dolores Fernndez, que destacaron a dilatada traxectoria da relatora e o feito de que é profesora honorfica do claustro de profesores da Facultade de Dereito. Durante a conferencia, Silvia Barona ofreceu una panormica de como “a intelixencia artificial chegou para quedarse”, definindo intelixencia artificial como “un sistema tecnolxico, unha estrutura, un sistema computacional, que o que fai é traballar con informacin, con coecemento, e que ofrece respostas", que resolve problemas, maximiza obxectivos e optimiza o procesamento da informacin, realizando "operacins comparables s que realiza o ser humano de aprender e de razoar”. 

Das bases de datos ao robot xudicial

A irrupcin da intelixencia artificial na xustiza, apuntou Barona, “mis que provocar unha evolucin, que a hai, o que provoca é unha verdadeira metamorfose” e “un cambio de paradigma do que significa o mundo do dereito e da xustiza”. Esa metamorfose, indicou, xa via producndose no mbito da xustiza pola globalizacin. “Desde o meu punto de vista, mis al da evolucin, estaramos ante unha verdadeira revolucin”, afirmou a catedrtica, indicando como se vive no eido xurdico mundial un momento de “mudanza” e de “transformacin mutante, cambiante”. Ao longo da súa intervencin, a relatora repasou a evolucin recente da intelixencia artificial, tanto en xeral como especificamente no eido xudicial, abranguendo desde as primeiras bases de datos de sentencias xudiciais ata os actuais programas de predicin de delitos.   

A revolucin tecnolxica vivida, indicou, fixo que “aparecesen no mundo do dereito os smart contract, os blockchain, os chatbot, o software de argumentacin xurdica, os modelos de gobernanza societaria a través de axentes electrnicos ou os software que ofrecen preparacin de informes ou que permiten a elaboracin de normas xurdicas e demandas”. No caso do dereito procesual achegouse a relatora a aspectos como os sistemas de xeolocalizacin, de recoecemento facial e de predicin. Entre os casos citados, en Espaa apuntou Viogén, sistema algortmico de seguimento integral de casos de violencia de xénero posto en marcha en 2007 pola Secretara de Estado de Seguridade do Ministerio de Interior, e Veripol, sistema pre-procesual que se emprega en fase policial que calcula a probabilidade de que unha denuncia sexa falsa. No contexto forneo, Silvia Barona puxo exemplos como Advocate, sistema de determinacin da idoneidade e fiabilidade de testemuas, e Hart, ferramenta inglesa de avaliacin de riscos que pred a comisin de delitos nun perodo de dous anos empregando criterios como a falta de vivenda, consumo de drogas, saúde mental, etc.

A pregunta que se prantexa agora, subliou a relatora, é “de se un algoritmo, se un sistema de intelixencia artificial, pode substitur aos xuces hora de tomar decisins. Se podemos falar do robot xudicial autnomo. Non falamos de ferramentas que favorecen o traballo do xuz senn de substitur o xuz pola mquina”. Neste senso explicou cuestins como a problemtica de como controlar os nesgos que poden ter os algoritmos e que, afirmou, “poden facer moito dano, sobre todo pola forza que a tecnoloxa est tendo hora de tomar determinadas decisins”. “Os algoritmos non son neutros”, lembrou, sinalando como os que os desean son persoas “con seus nesgos e prexuzos”. Sobre a posibilidade de que no futuro poida haber robots xudiciais apuntou casos de pases como Estonia, onde, explicou, un robot resolve casos de disputas contractuais de ata 7000 euros ou os “tribunais de Internet” de China, que en 2019 resolveron tres millns de asuntos. Desde o punto de vista procesual, o avance da intelixencia artificial, advertiu a catedrtica, “fainos reprantexar moitos dos dereitos procesuais: vanse seguir mantendo as garantas procesuais? vaise poder seguir sostendo o dereito de defensa? e a tutela efectiva?”.

Mis conferencias en 2021

O programa de conferencias de 2021 do Curso de Actualizacin Xurdica inclúe tres sesins mis ata o remate do curso académcio. O 26 de febreiro, Santiago Hierro, catedrtico de Dereito Mercantil da Universidad de Alcal de Henares, falar de Goberno corporativo en sociedades pechadas e empresas familiares. Seguiralle o 26 de marzo Carlos Lasarte, catedrtico emérito de Dereito Civil da UNED, que intervir sobre O novo marco legal da proteccin das persoas con discapacidade. A programacin pecharase o da 23 de abril cunha sesin sobre Transparencia e administracin pública a cargo de Concepcin Horgué, catedrtica de Dereito Administrativo da Universidad de Sevilla. Todas as sesins celebraranse a través do Campus Remoto da �鶹����, abertas a todas as persoas interesadas.