�鶹����

O pasado ano, o grupo de investigacin AF-4 da Escola de Enxeara Forestal puxo un marcha un innovador proxecto, centrado no deseo dunha metodoloxa coa que avaliar os beneficios de carcter inmaterial, vinculados a saúde, benestar ou ocio, que achegan os bosques. Dando continuidade a unha lia de traballo que conta co financiamento do Plan Social Ence Pontevedra, un novo proxecto permitir pr a proba a efectividade dos parmetros definidos por este grupo para medir un conxunto de “bens intanxibles que os bosques proporcionan aos usuarios e que teen que ver coas emocins, o benestar, o recreo na natureza, a liberacin do estrés ou a saúde mental”, como sinala o seu investigador principal, Enrique Valero. O obxectivo final, explica, é validar esta metodoloxa pioneira, que permitira tanto certificar estes “servizos ecosistémicos”, como definir propostas de conservacin e mellora destes recursos intanxibles. 

“Os bosques producen unha serie de servizos sociedade e ao planeta que teen que ser considerados”, sublia Valero, que incide na súa contribucin “ fixacin de carbono” procedente da atmosfera, preservacin da biodiversidade e “aos ciclos hdricos”. Mais, “xunto a esta realidade” atpase tamén a que viven os “milleiros de persoas que cada fin de semana van os montes pasear, coller setas, atoparse a si mesmos na natureza...”, recibindo dos bosques uns beneficios “que non se computaron ata o de agora”, dada a falta dunha metodoloxa que permitise medir esta serie de parmetros relacionados coa “espiritualidade, emotividade e saúde fsica e mental” dos seus usuarios e usuarias.

Tomando como punto de partida os Criterios de Xestin Forestal Sostible definidos na conferencia interministerial de Helsinki e, nomeadamente, a falta de desenvolvemento do criterio 6, referido o mantemento e mellora doutras funcins e condicins socio-econmicas das masas forestais, o grupo AF-4 identificou en primeiro termo sete subcriterios, que sinalan as dimensins a avaliar. “Uns teen que ver coas caractersticas do lugar, outros coas caractersticas da persoa, outros coas emocins que o espazo provoca, outros cos bens que poden atopar nos bosques...”, explica Valero. A partir destes, o equipo investigador definiu 29 subindicadores, que sinalan as dimensins que é preciso analizar en cada rea e 62 descritores que determinan que é preciso medir no espazo boscoso a analizar. Estes, apunta, abranguen desde a avaliacin das experiencias das e dos visitantes, a calidade do aire ou o “cromatismo” na paisaxe, ata a identificacin de bens culturais, desde mmoas ou cruceiros ata lendas ou tradicins asociadas a un bosque. 

Posta a proba en bosques de diferentes puntos de Espaa

Seleccionado na convocatoria de axudas do V Plan Social Ence, a segunda fase do proxecto centrarase na posta a proba desta metodoloxa, a través dunha serie de traballos de campo, nos que buscarn constatar a idoneidade dos descritores propostos, as como identificar “posibles axustes ou melloras”, cunha mostra de usuarios e usuarias dos bosques. Estes traballos, apunta Valero, levaranse a cabo en diferentes montes de Galicia, vez que est previsto tamén o seu desenvolvemento, coa colaboracin de Ence, en masas arbreas de Santander e Huelva xestionadas por esta empresa. Deste xeito buscarase identificar tanto os valores intanxibles da contorna” e os “recursos xerais que xeran conexin emocional”, como incorporar a estes “a experiencia humana nos seus percorridos polos bosques”.

O obxectivo final sera tratar de incorporar estes criterios “aos modelos que se aplican na xestin forestal sostible”, permitindo definir accins de mantemento ou recuperacin deste tipo de servizos. Do mesmo xeito, outro dos obxectivos é tratar de “incorporar esta nova metodoloxa” aos procedementos do sistema de certificacin PEFC, que se basea nos Criterios de Xestin Forestal Sostible. Concretamente, explica Valero, a proposta é que poida empregarse nunha avaliacin PECF-Plus Servizos Ecosistémicos, que implicara tanto a avaliacin dos criterios definidos na norma de certificacin AENOR que regula este selo, como o recoecemento, “como un plus a esa xestin”, destes bens intanxibles, as como da contribucin das masas xestin hidrolxica, preservacin da biodiversidade e fixacin de CO2.