�鶹����

Acadar produtos cun alto valor engadido, empregando como materia prima especies forestais amplamente distribudas no territorio galego, como o pieiro, ou consideradas invasoras, como a acacia. Este é o principal obxectivo do proxecto de innovacin , no que participan os investigadores do Laboratorio de Enerxas Xiloxeradas da Escola de Enxeara Forestal e que ten un dos seus eixes na fabricacin, a partir de restos forestais, de biochar que poida ser empregado para a reducin das emisins contaminantes das explotacins gandeiras. Coordinado pola consultora ambiental Foresin, trtase dun proxecto seleccionado nunha convocatoria de axudas da Axencia Galega de Calidade Alimentaria (Agacal) da Xunta de Galicia, cofinanciadas polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rural (Feader), e nel participan tamén o Centro de ���Ա�����پ�����������s Agrarias de Mabegondo (CIAM) e a empresa Avcola O Marco. 

Seleccionado nunha convocatoria dirixida a impulsar grupos operativos que integren diferentes actores da cadea de valor forestal-agrogandeira, EcoChar estenderase ata 2026 e d continuidade ao grupos operativos Biofore e , promovidos polos mesmos socios. Centrados tamén na valorizacin de produtos forestais, un dos resultados destes proxectos previos foi o uso de especies arbreas sen valor comercial para a obtencin de biochar, nuns traballos desenvolvidos na EE Forestal por Luis Ortiz, Antonio Vzquez, Juan Luis Rodrguez Somoza e Óscar Gonzlez Prieto. Dndolle continuidade a esta lia, o novo proxecto céntrase no traballo con restos forestais procedentes doutros aproveitamentos, “como son a cortiza e as estelas de pieiro, as como coa acacia”, apunta Ortiz. Estes materiais foron empregados na escola para a obtencin de biochar, un produto que presenta unha concentracin de carbono fixo superior ao 50%, con aplicacins enerxéticas e cunha elevada capacidade de absorcin. De feito, un dos propsitos do proxecto é avaliar en que medida permite reducir as emisins de amonaco, metano e xido nitroso nas diferentes fases de xestin dunha gandera de vacún e de aves. Dando continuidade a unha lia iniciada en Biofore Plus, nas instalacins do CIAM avalanse os efectos da súa aplicacin nos niveis de emisins de gases contaminantes e de efecto invernadoiro, tanto no interior das naves como nas fosas de xurro. Por outra banda, avaliarase tamén o efecto da súa aplicacin na mellora dos nutrientes do abono, xa que, como apunta Ortiz, ademais de “secuestrar carbono da atmosfera”, o biochar tamén pode contribur “ao enriquecemento dos solos”. 

Da escala doméstica industrial

Producido ao someterse a biomasa a unha elevada temperatura nun ambiente en ausencia de osxeno, o biochar co que traballa este grupo operativo foi xerado nun “forno piroltico autnomo” de deseo propio, baseado nun sistema de dobre reixa previamente patentado por Ortiz. Como explica o investigador, este foi ideado coa idea de que este proceso puidese levarse a cabo en condicins facilmente reproducibles, “por pequenos empresarios ou particulares incluso”. De feito, coa idea de “simplificalo e de facelo mis eficiente” a unha primeira versin deste forno, na que se empregan restos forestais para xerar o calor necesario, súmase outra na que se usa gas butano, o que permite “ter unhas temperaturas mis regulables”.  As probas realizadas en ambos casos cos tres materiais permitiron xerar un “biochar de calidade”, cunha porcentaxe de carbono fixo “de entre o 76% e o 78%”, sinala o catedrtico. As mesmo, este proceso de busca dun biochar “cunhas propiedades ptimas” abrangueu tamén a busca dun material con “moita flotabilidade”, de cara a poder empregalo “como filtro nas fosas”. 

Por outra banda, outro dos aspectos nos que pon o foco EcoChar é “no desenvolvemento de técnicas de carbonizacin en diferentes contornas e escalas”, como apunta Ortiz. Con esa idea, nunha posterior fase seleccionarase un dos materiais xerados para probar a súa fabricacin “dunha forma sistemtica, a unha escala semindustrial”, empregando un reactor autotérmico de pirlese da empresa Mecanotraf. 

Na busca dun “produto de moi alta calidade”

Nese obxectivo de xerar produtos cun “elevado valor engadido” ademais deste produto, o proxecto contempla  tamén “fabricar biocombustibles slidos e biofiltros”, as como tratar de acadar “que o biochar que estamos fabricando poida ter un rendemento absorbente, por exemplo de metais pesados ou de contaminantes lquidos, parecido ao do carbn activo”, co cal acadarase un “produto de moi alta calidade”. 

Ademais, no proceso de carbonizacin da biomasa “xérase unha porcentaxe, s veces elevada, dun po moi fino, cun elevado poder calorfico”, do que sera necesario evitar acumulacins. De a que outro dos traballos realizados fose a súa conversin en produtos “densificados, como briquetas”, empregando como aglomerante “unha cantidade mnima de salvado de trigo ou amidn”. Deste xeito, sinala Ortiz, logrouse xerar outro produto cunhas propiedades similares s do carbn vexetal, “coa vantaxe de que non teen hidrxeno nin xofre”, o que reducira a emisin de gases na súa combustin. 

Este traballo de fabricacin de briquetas conéctase súa vez con outros proxectos desenvolvidos no Labatoratorio de Enerxas Xiloxeradas, como o realizado recentemente coa empresa Calfensa, centrado na restauracin de graveiras de explotacins mineiras. Neste caso, o traballo centrouse en desenvolver uns produtos que “puidesen incorporar sementes” de diferentes especies vexetais, mesturadas con diferentes substratos”, e que posteriormente eran lanzados desde drons.