�鶹����

Resultado de diferentes proxectos de investigacin centrados na música medieval, a exposicin itinerante reúne as réplicas dos oito instrumentos musicais mis populares na Europa dos séculos XII e XII, construdas a partir das súas representacins escultricas en espazos como o Prtico da Gloria. Xurdido da coleccin de instrumentos musicais e do arquivo documental do Centro de Artesana e Deseo (Centrad), da Deputacin de Lugo, este proxecto expositivo poder visitarse ata o 27 de xaneiro na Sala Universitaria Profesor Manuel Moldes, onde as reproducins dunha xiga, unha rota, unha ctola, unha viola de perna, unha viola de brazo, unha zanfona e un organistro preséntanse acompaadas duns cdigos QR que permiten coecer como soaban estes instrumentos.

“Podemos asegurar que estas réplicas estn moi preto dos instrumentos daquela época”, salientou o comisario desta mostra, Luciano Pérez, no seu acto inaugural, que contou coa participacin do reitor da �鶹����, Manuel Reigosa; a vicerreitora do campus, Eva Lantarn, e a coordinadora da Sala Manuel Moldes, Chelo Matesanz, e que se completou coa actuacin do grupo de zanfonas da Aula Permanente de ��ú�������� Tradicional Galega do campus.

Na súa intervencin, o reitor lembrou que a Universidade aprobou un plan estratéxico con “tres lias principais de actuacin”, as de ser unha institucin “absolutamente comprometida coa igualdade”, unha institucin que “aposta pola internacionalizacin” e a de ser “unha universidade galega” que debe exercer “como altofalante para todo aquilo que ten que ver coa cultura, coa tradicin, co noso modo de ser e de estar no mundo”. De a que sinalase A memoria do son como “unha exposicin extremadamente acada” para os obxectivos da Universidade, incidindo na importancia, como tamén fixo Lantarn, de pr en valor a tradicin e a historia de Galicia. “É imprescindible saber de onde ves para coecer o presente e tamén para forxar un futuro”, salientou nese senso a vicerreitora.

Redescubrir os sons dunha “época gloriosa”

Como explicou Pérez, o proxecto de A memoria do son nace da coleccin de instrumentos musicais e o arquivo documental do Centrad, sendo o resultado dunha serie de investigacins de carcter multidisciplinar, que permitiron reunir nesta mostra as réplicas dos oito instrumentos “mis populares en Europa entre o 1103 e o 1270”, que representan súa vez “todas as técnicas de interpretacin da época, xa que se poden tocar cos dedos, cunha púa, con arco ou tamén con roda”. A súa construcin tivo como punto de partida representacins escultricas ou documentos nos que estes instrumentos se plasmaban graficamente, como as cantigas de Alfonso X, nas que se observaba o modelo de zanfona de caixa rectangular, a súa versin mis primitiva, que pode observarse nesta mostra. Os músicos representados no Prtico da Gloria, por outra banda, serviron como punto de partida para as réplicas da viola de brazo, da que se acompaaban xograres e trobadores como Martn Cdax, e do organistro, que alcanzou unha gran difusin nos séculos XI e XII co nacemento da polifona vocal, segundo recolle o catlogo desta exposicin. Reproducidas no Pazo de Xelmrez, poden verse nesta exposicin unha viola de perna e un ctola, mentres que as esculturas do Rei David, presentes na Catedral de Santiago, serviron como base para recrear unha xiga e unha rota, un “enigmtico instrumento que se confunde coa arpa”.

No seu conxunto, “conforman un legado cultural dunha época gloriosa da nosa historia”, salientou Pérez dos instrumentos que poden contemplarse nunha exposicin que percorreu diferentes cidades e vilas de Galicia e que proximamente poder verse na Casa de Galicia en Madrid. Mais, co obxectivo non s de “redescubrir o traballo dos artesns artistas daquela época” e de promover “novas lias de traballo” para os do presente, senn tamén de achegar a música medieval a “novos públicos”, a exposicin vese completada recursos como cdigos QR que permiten coecer como soaban. Estes preséntanse en cartelas “con dous niveis de informacin”, un con “datos técnicos” dirixido a músicos, artesns e investigadores e outro que busca espertar a “curiosidade” de públicos novos, explicou.��

Xunto cunha reproducin do prtico da igrexa de Portomarn e de actividades para nenos e nenas, a exposicin complétase cun salterio que pode ser tocado polos visitantes. Coa idea de que estes “poidan sentir nas mans un instrumento milenario”, este preséntase con “tres partituras moi sinxelas” que permiten, sen necesidade de coecementos musicais, facer soar dúas cantigas de Alfonso X e unha de Martn Cdax, que neste acto puxo son o músico e coordinador da Aula Permanente de ��ú�������� Tradicional, Suso Vaamonde. “Pretendemos crear un espazo para ver, tocar e sentir”, concluu Pérez, que destacou que Galicia é “unha referencia en Europa” no referido aos traballos de recuperacin de instrumentos medievais.��
��