�鶹����

Un equipo internacional participado pola �鶹���� realizou un estudo no que, por primeira vez, se identifica a estratosfera como “unha rexin clave da atmosfera para a distribucin, o procesado qumico e a entrada de mercurio atmosférico nos ecosistemas da superficie da Terra”. Nel descubriron que a estratosfera facilita a dispersin global de mercurio desde as zonas contaminadas a rexins remotas do planeta e que o transporte estratosférico é tan importante como o transporte troposférico na dispersin interhemisférica do mercurio.

Os resultados do estudo, liderado desde o Instituto de Qumica Fsica Blas Cabrera-CSIC, foron publicados nun artigo titulado na revista Science Advances. Entre o amplo equipo internacional que participou na súa elaboracin, por parte da �鶹���� estiveron Juan A. Ael e Laura de la Torre, membros do grupo de investigacin Environmental Physics Laboratory (EphysLab-Centro de ���Ա�����پ����������� Maria). Eles foron os responsables da parte de transporte atmosférico.

Rpida oxidacin na estratosfera

O mercurio est considerado un contaminante global que supn riscos substanciais para a saúde humana e dos ecosistemas. A atmosfera, indican en nota de prensa desde o CSIC, contén trazas de mercurio gasoso que proveen de fontes naturais (como aerosin do solo ou erupcins volcnicas) e de procesos industriais (como a metalurxia e a combustin de carbn). Este mercurio metlico atmosférico “transfrmase a través de reaccins de oxidacin, non de todo ben coecidas, para finalmente depositarse rapidamente en mares e continentes moi afastados das zonas nas que se emitiu o metal orixinal”. Ata agora considerbase que tanto a reaccin qumica como o transporte global do mercurio ocorran na capa inferior da atmosfera en contacto coa superficie, é dicir, na troposfera.

Porén, o estudo agora feito público evidencia que “non é as, revelando que preto da terceira parte do mercurio que entra no ecosistema terrestre reaccionou na estratosfera (de 12 a 40 km de altura), debido s caractersticas únicas da contorna fotoqumica estratosférica, que aceleran os procesos de oxidacin de mercurio”. Ademais, o traballo amosa por primeira vez que a circulacin do aire nesta capa da atmosfera funciona como unha cinta transportadora global, na que grandes cantidades de mercurio gasoso son trasladadas desde as zonas intensamente contaminadas ata os lugares mis illados e remotos, como as rexins polares. Tamén pred que o cambio climtico aumentar o transporte estratosférico do mercurio.

Entrando xa mis en detalle, na investigacin explcase que na rpida oxidacin na estratosfera do resistente mercurio metlico gasoso interveen dous factores. O primeiro é a maior abundancia a esa elevada altura de especies qumicas altamente reactivas, como os tomos de bromo, cloro e radicais hidroxilos, que atacan intensamente ao metal. O segundo factor relacinase coa presenza cara os 30-35 km de altura da coecida capa de ozono, que protexe biosfera (e ao mercurio) da letal radiacin solar ultravioleta. “Cando as partculas de mercurio ascenden por riba da capa de ozono, quedan subitamente desprotexidas e expostas radiacin ultravioleta solar. O mercurio atmosférico absorbe dita radiacin e desaparece rapidamente a través de procesos fotoqumicos para dar lugar a compostos solubles facilmente depositables sobre a superficie, tal e como indican desde a investigacin.

O mercurio gasoso, explican desde o equipo investigador, chega desde a superficie terrestre s capas mis altas da atmosfera a través do movemento de grandes masas de aire, principalmente nas zonas dos trpicos. Anda que estes mecanismos fsicos son dunha notable complexidade, apuntan, é posible simulalos con detalle utilizando modelos climticos. Deste xeito, no estudo obtvose un modelo numérico do denominado Ciclo Xeoqumico do Mercurio, que por primeira vez inclúe as novas reaccins qumicas e fotoqumicas do metal que poden ter lugar na estratosfera. Polo tanto, o equipo investigador “realizou por primeira vez un modelo completo do ciclo do mercurio no noso planeta”, que permite “identificar o proceso completo de transporte e reaccin cara a e desde a estratosfera do mercurio gasoso, que regresa superficie terrestre en forma de sales solubles que se depositan nos lugares mis remotos”. O modelo permite simular e estudar este ciclo non s na actualidade senn tamén no pasado preindustrial e nun previsible futuro de clima alterado.

O impacto do cambio climtico

“Este traballo supn un grande avance cientfico no que respecta ao mercurio, un contaminante moi txico que est regulado pola convencin de Minamata”, afirma o profesor da �鶹���� Juan Antonio Ael. O fsico explica que desde hai tempo haba un problema cientfico provocado porque “os resultados das medicins de campo e a modelizacin da deposicin de mercurio non coincidan”. No estudo realizado, indica, “descubrimos que a razn débese a que ata o 50% do mercurio que se deposita na superficie terrestre e nos océanos é emitido en superficie e sube ata a estratosfera (por riba dos 12 km de altura)”. O investigador sinala que “ata a data isto non foi considerado, ninguén pensaba que podera vir dunha capa tan alta” como é a estratosfera.

Outro dos resultados deste estudo destacados por Juan Antonio Ael é que “como a estratosfera é tan importante para o movemento atmosférico global das masas de aire (o chamado transporte atmosférico), e o cambio climtico est a aceleralo, resulta que o cambio climtico est aumentando e seguir aumentando o transporte de mercurio desde os lugares onde se emite, principalmente fontes industriais no sur de Asia, ata rexins prstinas do mundo, coma os polos e os océanos”. Isto, recalca, “é moi importante xa que se calcula que o mercurio na superficie do océano aumentou entre tres e sete veces desde a época preindustrial e o cambio climtico est acelerando este transporte e contaminacin”.