�鶹����

Mis al da producin de madeira, os bosques xeran un conxunto de beneficios de carcter inmaterial, como a fixacin de carbono procedente da atmosfera ou a súa contribucin preservacin da biodiversidade e xestin dos recursos hdricos. Trtase dun conxunto de bens intanxibles, dos que se beneficia o conxunto da sociedade, que resulta complexo cuantificar e que deberan terse en consideracin na xestin forestal. As o puxeron de relevo os investigadores e profesionais que participaron este mércores na xornada Os servizos ecosistémicos das masas forestais. Os bens intanxibles, promovida polo grupo AF-4, da Escola de Enxeara Forestal. Desenvolvida na sede da Vicerreitora do campus, esta xornada tia como obxectivo presentar os traballos realizados no marco do proxecto Sylvia2, que este grupo de investigacin desenvolve co financiamento do Plan Social Ence 2024 e que ten como obxectivo o desenvolvemento dunha metodoloxa pioneira que permita medir outra serie de beneficios intanxibles asociados aos bosques e relacionados coa saúde, o benestar ou o ocio

Esta xornada permitiu afondar nos traballos realizados para o deseo e posta a proba dunha metodoloxa que permita avaliar unha serie de beneficios que ata agora “non mediu ninguén”, como recoeca o seu investigador principal, Enrique Valero. De a que a vicerreitora do campus, Eva Mara Lantarn, salientase na inauguracin que o grupo AF-4 non s cumpre con esta xornada “un compromiso a nivel cientfico, de difusin do coecemento, senn tamén un compromiso a nivel social”, posto que o obxectivo do proxecto é “coecer como as contornas naturais inflúen nas persoas”, o que contribúe a pr o foco “na necesidade de protexer os nosos bosques”. A vicerreitora efectuou as mesmo un agradecemento “ao Plan Social Ence por confiar na �鶹����, financiando un total de cinco proxectos nesta convocatoria" , na apertura dunha xornada que contou coas intervencins, presencias e por videoconferencia, de diferentes profesionais, investigadores e investigadoras. Centrada nos servizos ecosistémicos, esta xornada tia lugar ademais, como salientou Valero, xusto un da despois de que o Ministerio de Transicin Ecolxica sacase a consulta pública un proxecto de real decreto dirixido a “crear un rexistro" destes servizos.

Da “experiencia perceptiva” interaccin social

Dando continuidade a unha lia de traballo iniciada o pasado ano, o proxecto Sylvia2 céntrase no desenvolvemento dunha metodoloxa que permita medir un conxunto de parmetros relacionados “coa proteccin e sensibilizacin, os valores estéticos, a paisaxe, o recreo ou os valores espirituais e relixiosos”, explicou Valero. Tomando como punto de partida os Criterios de Xestin Forestal Sostible definidos nas conferencias interministeriais de Helsinki e Lisboa, o proxecto centrouse en primeiro termo en identificar este conxunto de bens intanxibles, o que levou definicin de sete subcriterios, dirixidos a avaliar “os elementos espaciais, perceptivos e simblicos que configuran a experiencia humana na paisaxe forestal”. Estes abranguen desde a propia “experiencia fsica” nas masas arbreas, “experiencia perceptiva”, o atractivo e interese que xeran, pasando pola “experiencia existencial” e os “significados simblicos” ou ligados memoria dos bosques, as como a “oportunidade de interaccin social” que poden supor. Estes subscriterios, explicou, levaron definicin de 29 subindicadores que sinalan as dimensins que é preciso analizar en cada rea e de 60 descritores, que determinan que é preciso medir. 

“Cada fin de semana, centos de miles de persoas en Europa van aos bosques a buscar algo do que estamos explicando e dse a circunstancia de que cada quen busca unha cousa distinta, en funcin das súas experiencias persoais”, sinalou Valero. Nese senso, co propsito de avaliar esa “oferta” que achegan os bosques, os investigadores e investigadoras do grupo AF-4 desearon unha escala de calidade ambiental que estn pondo a proba en diferentes traballos de campo, como explicou a investigadora Mara Troitio. Esta recollida de datos, apuntou Valero, ademais de permitir coecer “as preferencias” das e dos usuarios dos bosques respecto ao tipo de itinerarios e masas forestais que prefiren, contribuir tamén a “afinar” unha metodoloxa para a que “partiuse de cero”. Nese senso, o responsable deste proxecto destacou que o propsito é continuar traballando neste proceso de posta a proba e mellora desta metodoloxa, coa idea de “facela vlida para calquera masa forestal”. De feito, lembrou, o obxectivo final sera validala e que puidese no futuro incorporarse ao sistema de certificacin forestal PEFC. 

O papel da certificacin forestal

A xornada arrancou de feito cunha presentacin de Esperanza Carrillo, responsable de RSC e mercados exteriores de PECF-Espaa, quen subliou unha xestin forestal sostible xoga un papel clave na preservacin destes servizos ecosistémicos, para logo abordar os traballos desenvolvidos por PECF para a certificacin dos “servizos sociais e culturais” asociados aos bosques. A importancia que ten neste eido a certificacin destes servizos foi tamén o eixe central da intervencin de Odn Lpez, xefe do Servizo de Xestin Forestal da Consellera do Medio Rural, mentres que o director de Sostibilidade Ambiental de Ence, Luis Javier Snchez, abordou o traballo desta empresa en materia de certificacin, vez que lembrou que estes servizos son “servizos dificilmente visibles, avaliables e monetizables”. 

Partindo deste escenario, o grupo AF-4 contou neste proxecto coa colaboracin do catedrtico de Psicoloxa Ambiental da Universidad Autnoma de Madrid José Antonio Corraliza, quen abordou nesta xornada a incidencia dos bosques na “experiencia humana”, partindo da influencia que “ten a contorna sobre o benestar psquico”. O encontro completouse coa presentacin do plan de comunicacin do proxecto Sylvia2 e permitiu tamén afondar nos traballos que se estn a desenvolver ao abeiro doutro proxecto financiado polo Plan Social Ence e centrado tamén neses beneficios intanxibles dos bosques. Da man da investigadora predoutoral Ana Gil, as e os asistentes puideron coecer tamén o proxecto Calidade ambiental das masas forestais, benestar percibido e regulacin do sistema nervioso (Eva), no que o grupo de investigacin FS1, da Facultade de Fisioterapia, busca analizar o efecto de diferentes contornas forestais na regulacin do sistema nervioso autnomo.