�鶹����

Pacientes con distintas necesidades terapéuticas son os e as destinatarias do prototipo que o Grupo de ���Ա�����پ����������� Enxeara Eficiente e Dixital (EN.EDI) da �鶹���� desenvolver ao abeiro do proxecto europeo VIRTUAL R3, Virtual Reality in Robotic movements assistance for Rehabilitation, Realidade virtual na asistencia de movementos robticos para rehabilitacin. VIRTUAL R3, “que est enmarcado dentro do proxecto EMIL, European Media and Inmersion Lab, promovido polas universidades Pompeu Fabra (Barcelona), Aalto (Finlandia), Bath (UK) e a academia de cine Filmakademie Baden-Württemberg (Alemaa) e que engloba diferentes aspectos e enfoques da realidade virtual”, explica o docente e IP do proxecto, Julio Garrido Campos, ten o obxectivo de desenvolver unha contorna virtual para realizar exercicios de rehabilitacin de membros inferiores mis eficaces, agradables e motivadores para as e os pacientes.��

Entre xaneiro de 2024 e abril de 2025, os investigadores do grupo EN.EDI, que participan no proxecto VIRTUAL R3, traballarn no desenvolvemento e ��construcin dun prototipo plenamente operativo co que os e as pacientes podern realizar exercicios de rehabilitacin, integrando realidade virtual e ��mixta e robtica CDPR (Cable Driven Parallel Robots), contando, ademais, co asesoramento do Servizo de Medicina Fsica e Rehabilitacin da Área Sanitaria de Vigo en aspectos médicos, as como para a validacin de solucins.��

Cun orzamento de 268.400 euros, financiados polo programa europeo Horizon, o desenvolvemento de VIRTUAL R3, na súas vertentes investigadora e tecnolxica corresponder, de xeito autnomo, ao grupo de investigacin da �鶹����, anda que dentro do consorcio formado polos socios do proxecto EMIL, con cuxa colaboracin podern contar, caso de ser preciso. O proxecto foi, ademais, un dos 12 elixidos nunha convocatoria que recibiu 136 propostas de toda Europa.

Retos do proxecto

Tanto a realidade virtual, como os Robots por Cables ou CDPR, que teen a peculiaridade de que, mediante cables controlados individualmente, poden mover un elemento terminal no que conflúen un dos extremos de todos os cables, son dous recursos que se utilizan en rehabilitacin. “Os CDPR permiten definir zonas amplas de traballo para os desprazamentos de rehabilitacin e no proxecto VIRTUAL R3 pretendemos abordar desprazamentos libres en 2D e incluso 3D, con curvas, escaleiras, etc”. Pola súa banda, a realidade virtual facilita a comunicacin ao paciente dos exercicios que debe realizar, “facendo un sistema mis inmersivo de xeito que o traballo, neste amplo espazo ofrecido polo CDPR, sexa mis intuitivo e motivacional para o usuario, que poder moverse asistido polo robot mentres a contorna virtual cambia ou o conduce, por exemplo, por un camio na natureza”, detalla Julio Garrido, que sinala como un dos retos do proxecto a interaccin en tempo real entre o robot, o procesador de realidade virtual e a captacin dos impulsos do paciente, “unha parte importante para que a inmersin virtual sexa efectiva”, asegura.

Se a realidade virtual permite desenvolver unha contorna totalmente artificial e inmersiva para o paciente, coa realidade mixta é posible combinar o escenario real con obxectos agregados, como poden ser indicadores virtuais de altura ou marcas de paso virtuais, que indiquen a ruta a seguir ou accins a realizar como saltar ou agacharse.

Para dispor do necesario asesoramento médico que precisa o proxecto, os integrantes do grupo de investigacin da �鶹���� xa mantiveron unha primeira xuntanza co xefe do Servizo de Medicina Fsica e Rehabilitacin do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, Francisco Javier Juan Garca e dous dos seus colaboradores. “Para ns é fundamental a súa colaboracin, tanto para a toma de decisins relativas ao deseo estrutural e funcional, como para avaliar as prestacins do sistema desde o punto de vista médico”, explica o IP do proxecto.

Experiencias previas con robots CDPR e realidade virtual

Anda que con financiacin pública e plenamente centrado na investigacin este é o primeiro proxecto que o grupo EN.EDI desenvolver no mbito da sanidade, Garrido destaca que levan varios anos desenvolvendo os seus propios robots paralelos no grupo de investigacin e, en concreto, investigando en Robots por Cables ou CDPR. “Tamén investigamos a súa aplicacin colaborativa con persoas, considerando entre as súas aplicacins a rehabilitacin e ademais, xa tiamos desenvolvido un xemelgo dixital para o noso prototipo de robot do laboratorio, as que, ante a aparicin da convocatoria europea sobre propostas de aplicacin de realidade virtual, miramos unha oportunidade para integrar ambas tecnoloxas”, lembra. ��
��