�鶹����

Damin Costas ser o substituto de José Manuel Garca Estévez fronte da Estacin de Ciencias Marias de Toralla, Ecimat. Esta infraestrutura do Centro de ���Ա�����پ����������� Maria da �鶹����, que acaba de cumprir 20 anos, abre as unha nova etapa que segundo o seu novo director buscar “consolidar e reforzar esta infraestrutura estratéxica ao servizo da investigacin maria da �鶹���� e de Galicia”. O obxectivo de Costas é seguir “mellorando a calidade dos servizos que prestamos e adaptndonos s novas necesidades cientficas e tecnolxicas que nos soliciten os grupos de investigacin e, especialmente, dende o Centro ���Ա�����پ����������� Maria (CIM) e European Marine Biological Resource Centre (EMBRC)”. 

“O mar é o comezo de tdolos camios"

Damin Costas chega direccin da Ecimat coa experiencia de ter formado parte desta infraestrutura dende a súa inauguracin en xuo de 2006, con Ricardo Beiras como director, exercendo sempre como responsable da Unidade de Recursos Biolxicos e Cultivos Marios (UCM). “Para o bo e para o malo, teo participado dende a inicial posta en marcha da instalacin ata as progresivas ampliacins e aumento de capacidades, mesmo no perodo da crise do 2008-2013 onde o centro seguiu medrando a pesar dun contexto moi complexo  grazas enorme iniciativa do persoal técnico e direccin”, lembra. Esta experiencia, engade, “creo que me permite coecer de primeira man tanto as fortalezas do centro como os retos que temos por diante, algo que considero unha boa base para asumir agora a direccin con coecemento da realidade da Ecimat, que en algúns aspectos ten que mudar”.

Con esta bagaxe, Damin Costas valora, por encima de todo, o traballo feito por todas as persoas que formaron parte da estacin durante estas dúas décadas previas. “O prestixio que hoxe ten a Ecimat é o resultado dun esforzo colectivo sostido no tempo” e agarda que esta nova etapa, que afronta con ilusin, axude a que “continúe sendo unha estacin maria de referencia, unha infraestrutura útil e un elemento clave para consolidar o CIM e a �鶹���� como unha referencia internacional no mbito das ciencias marias”. Agradece tamén a confianza deposita nel polo novo equipo reitoral e recalca: “o mar é o comezo de todos os camios. Camiémolos”. 

Un futuro baseado nas persoas 

De cara aos vindeiros anos, o novo responsable da Ecimat aposta pola direccin como “un exercicio aberto, participativo, baseado na escoita activa, na confianza, na colaboracin, a participacin, a co-gobernanza, o rigor, a vocacin de servizo e a posta en valor do coecemento e da experiencia de todo o equipo que forma parte da Ecimat para a sociedade”. Crear rganos internos que fomenten a colaboracin, transparencia e comunicacin, “porque o verdadeiro valor da Ecimat reside nas persoas, as que estou convencido de que, traballando como un único equipo, con estrutura, funcins e obxectivos claros e moito mis interrelacionado” e “sempre en coordinacin coa direccin do CIM e a Vicerreitora de ���Ա�����پ�����������”.

Por outra banda, Costas aposta por seguir potenciando a captacin de usuarios externos, para continuar sendo unha infraestrutura aberta e dinmica. “Temos a obriga de fortalecer a colaboracin coa contorna inmediata, grupos de investigacin e outras institucins, pero tamén cos sectores mis ligados ao mar, empresas acucolas e tecnolxicas, sectores produtivos locais, confraras, depuradoras, organizacins de produtores e ambientais. Temos que estar abertos a darlle sociedade o retorno que nos exixe e atopar as canles que o fagan posible dentro da Universidade”.

A nivel internacional, e por medio da participacin como un dos centros que representan a Espaa en EMBRC, infraestrutura includa no Mapa de Ruta Europeo para Infraestruturas de ���Ա�����پ����������� (ESFRI), “a Ecimat debe potenciar os seus servizos especialmente aqueles de maior demanda como é o caso do acceso aos ecosistemas, cultivos marios, mesocosmos e oceanografa”.

Finalmente, avanza que realizar un plan de mantemento das infraestruturas, equipos e espazos, “xa que estamos nunha contorna hostil a pé de mar ou no propio mar, como o caso do pantaln, batea, embarcacins, toma de auga, etc., o que require unha labor de mantemento moi intensa e custosa. Queremos avanzar na modernizacin das instalacins e equipos, impulsar a dixitalizacin e automatizacin dalgúns procesos, a identificacin de novos servizos en contacto co persoal investigador, reformar a normativa de funcionamento interno, elaborar un catlogo de servizos, recuperar algúns servizos e capacidades perdidos ou de baixa demanda nos últimos anos, etc.” 

Unha infraestrutura punteira en Galicia

Situada na illa de Toralla, a Ecimat atpase nunha zona de elevada produtividade maria e, co paso do tempo, foise dotando de instalacins, equipamentos e infraestruturas punteiras, entre eles unha batea experimental na ra de Aldn, un sistema avanzado de mesocosmos e o novo buque oceanogrfico cientfico hbrido enchufable, xunto con outras embarcacins mis pequenas. Ademais, forma parte da rede europea EMBRC, o que converte Ecimat nun punto de acceso estratéxico para investigadores de toda Europa interesados no estudo experimental dos ecosistemas marios.

Neste momento o persoal, servizos e espazos atpanse organizados funcionalmente en catro grupos de traballo: Unidade de Recursos Biolxicos e Cultivos Marios (UCM), Unidade de Calidade Ambiental e Histoloxa (UCA), Unidade de Medio Mario (UMM) e Unidade de Oceanografa (UO). A estacin dispn dunha toma de auga de mar dobre a case 400 m de distancia en direccin s Illas Ces situada a 8 m de profundidade “polo que dispoemos de moi boa calidade de auga de mar”, detalla o novo director. 

O edificio principal conta con diferentes salas isotérmicas, laboratorio húmido, salas de cultivos marios, organismos de coleccin e modelo, laboratorio de bioseguridade, paol de mergullo, laboratorio seco, procesado e conservacins de mostras e salas de reunins. Ao seu carn est o mesocosmos, inaugurado en 2023, que ademais de laboratorio, dispn de diferentes tipos de tanques que permiten recrear ecosistemas marios en condicins prximas s naturais. 

Todo isto, concreta Costas, “traduciuse en 2025 en mis de 1100 reservas de servizos, mis de 350 reservas de equipos e unha ocupacin de aproximadamente o 75% das salas isotermas, laboratorios cedidos e espazos de traballo e reunins.