�鶹����

Tras arrancar onte martes pola tarde en Afundacin, este mércores é o campus do Vigo o que acolle o Congreso Internacional , que nos prximos das se trasladar a Tui e Santiago de Compostela.��

Esta cita, organizada polos docentes Jesús de Juana, Luis Domnguez, Julio Prada, José Ramn Rodrguez e Domingo Rodrguez, do Grupo de ���Ա�����پ����������� de Historia Contempornea, celébrase ata o venres 1 outubro coa participacin de 32 especialistas de diversos centros de investigacin de Arxentina, Colombia, Espaa, Finlandia, Francia, Irlanda, Italia, Xapn, Portugal e Reino Unido. Ao longo das catro xornadas as e os participantes estn a analizar como as identidades e organizacins relixiosas responderon ao reto da modernidade competindo coas identidades e organizacin de carcter nacional que emerxeron con forza no mundo contemporneo. Dende unha perspectiva histrica e sociolxica, a finalidade é estudar como as redes confesionais, mis al das fronteiras, foron quen de perdurar e conservar a súa influencia.

A benvida aos asistentes correu a cargo do profesor José Ramn Rodrguez Lago, que fixo fincapé en que a celebracin desta xornada na Facultade de Ciencias Xurdicas e do Traballo é un mostra de que é un centro multidisciplinar e un “exemplo de cooperacin académica”, onde graos e departamentos diferentes traballan en conxunto para “romper fronteiras, que é do que falamos hoxe”. Pola súa banda, o decano da facultade, Francisco Torres, agradeceu o traballo dos docentes implicados na organizacin do evento e puxo en valor esta multidisciplinariedade do centro, “nunha semana na que tamén acolle xornadas sobre propiedade intelectual, dereito da competencia ou a restricin de dereitos fundamentais durante a crise sanitaria”.

Os nacionalcatolicismos, da man de Alfonso Botti

Alfonso Botti, catedrtico de Historia Contempornea da Università di Modena e Reggio Emilia, foi o encargado da conferencia de apertura da xornada, na que analizou a dimensin transnacional dos nacionalcatolicismos. “Hispanista de recoecido prestixio e especialista consumado no estudo dos nacionalismos”, en palabras de Rodrguez Lago, ten publicado libros e investigacins centrados no caso espaol. Na súa intervencin repasou a evolucin histrica das relacins entre o nacionalismo e o catolicismo en pases como Francia, Portugal, Espaa, Hungra, Alemaa ou Croacia. Segundo explicou, o nacionalcatolicismo non deixa de ser un oxmoro, xa que “o nacionalismo é particularismo e o catolicismo é universalismo; o primeiro é construtor dun ns, exclunte dos demais, e o segundo dunha comunidade inclunte, a Igrexa”.��

Proceso de nacionalizacin do catolicismo��

Fronte aos nacionalismos tradicionais, democrticos e liberais, nos anos 80 do século XIX xurde un novo nacionalismo, uns movementos que segundo Botti son “prevalentemente autoritarios, de dereitas e operan a partir de estados existentes para plantexar proxectos polticos antiilustrados, antiliberais e antidemocrticos. Baséanse na crenza de que o interese da nacin supera o dos individuos e destacan por polticas imperialistas, colonialistas e belicistas e cristalizan en movementos e partidos que queren impoer a súa propia visin da nacin e do estado. “Na raz dos novos nacionalistas adoita tamén haber unha derrota destacada a partir da cal presentan a necesidade dunha rexeneracin nacional”, engade o historiador. Tamén apunta o racismo, supremacismo e antisemitismo como caractersticas destes novos nacionalismos, que constrúen inimigos tanto mis al das súas fronteiras como dentro delas. “Todos eles adoptan unha orientacin concreta fronte relixin como factor de cohesin social, como modelo xerrquico de organizacin e como factor identitario, incluso cando se presentan como movementos non confesionais e mesmo cando estn liderados por intelectuais agnsticos”.��

Fronte a estes novos nacionalismos, explica Botti, a Igrexa comprende que representan unha ameaza ao seu universalismo, xa que rompen a “unidade do xénero humano” e dende o catolicismo foron criticados por antepoer a nacin persoa e pola súa carga belicista. “Todo isto tao moi claro a xerarqua eclesistica cando estourou a Gran Guerra, que implicou un salto no proceso de nacionalizacin sen precedentes dos diferentes catolicismos tantos dos pases involucrados no conflitos como nos alleos”. Anda as, tanto antes como despois da IGM, lembra o investigador, “a Igrexa demostra que non lle molesta o antisocialismo e antiindividualismo destes nacionalismos nin a idea da sociedade homoxénea, da cal a unidade catlica era un piar”. Deste xeito, no seo da Igrexa vai xurdindo a distincin entre un nacionalismo malo e un nacionalismo bo, que é compatible co catolicismo. Isto acaba por plasmarse na encclica Ubi Arcano de decembro de 1922 na que Po XI rexeitou o “nacionalismo exaxerado”, o que implicaba, segundo apunta Botti, “recoecer a existencia dun nacionalismo non exaxerado que a Igrexa admita”. Precisamente, esta distincin foi a que “abriu as portas” do catolicismo aos movementos nacionalistas, como o fascista, “que se aproveitaron dunha lia de demarcacin” pouco clara e ante a cal optaron por definirse como non exaxerados. “Se un partido ou movemento nacionalista recoece o papel da Igrexa, de forma conseguinte a Igrexa esquécese de estigmatizar dito nacionalismo e tenta reconducilo na mbito da doutrina catlica”. A partir deste punto, o historiador repasou este proceso de nacionalizacin do catolicismo nos diferentes pases europeos, dende a ditadura franquista ata a relacin da Igrexa co réxime nazi.

Catro paneis de debate

A xornada deste mércores na Facultade de Ciencias Xurdicas e do Traballo comprende catro paneis de debate. O primeiro, titulado Nacins, imperios, misin, contou coa participacin de Ignacio Martnez, da Universidad Nacional de Rosario, que falou sobre os marcos nacionais da igrexa transnacional en Sudamérica no século XIX; Consolacin Fernndez Mellen, da Universidade Catlica Portuguesa, cun relatorio sobre a��Igrexa catlica en Cuba no século��XIX e Ignacio Ura, da Universidad de Alcal de Henares, que tamén analizou o cambio e��a continuidade do��catolicismo cubano entre 1902 e 1962.��O segundo papel centrouse nas redes transnacionais dos nacionalcatolicismos, con Ciro E. Becerra, da Universidad del Atlntico, que falou sobre o franquismo e o discurso da Hispanidade en Colombia; Chiaki Watanabe, da Aoyama Gakuin University, que analizou o papel dos xesutas espaois no Xapn contemporneo e Fernando Crovetto e Onésimo Daz, da Universidad de Navarra, que falaron sobre a expansin internacional do Opus Dei durante os anos corenta.

Xa pola tarde, nun terceiro panel abordaranse temas como o factor catlico nas guerras culturais de Bélxica, as redes transnacionais da revista Cruz y Raya e a PaxRomana e as redes transnacionais de Joaqun Ruiz-Giménez. A xornada péchase cun cuarto panel sobre a identidade catlica e a cooperacin eclesial dos espaois en Nova York durante o século XIX; as estratexias misioneiras en Angola; a expansin trasatlntica dos Cursillos de Cristiandad e as redes transnacionais catlicas na resistencia e oposicin ao Estado Novo.

Ma xoves o congreso desprazarase a Tui e o venres rematar en Santiago de Compostela.
��