�鶹����

Camilo Castelo Branco est considerado como un dos escritores mis importantes da literatura portuguesa. Anda que inscrito dentro do romanticismo, a súa obra destaca pola crtica social e abrangue ttulos como Amor de perdicin ou A brasileira de Prazins. Na súa tese de doutoramento, a xegrafa Ana Maria Moutinho Ferreira propn varios itinerarios literarios para facer unha lectura da cidade de Porto en base vida e obra deste autor.

A tese, titulada Turismo literrio no Porto: avaliação da sua potencialidade com base na figura de Camilo Castelo Branco, foi realizada baixo a direccin de Elisa Alén (Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo do campus de Ourense), e Pedro M. da Costa Liberato (Instituto Politécnico do Porto) no marco do Programa de Doutoramento en Auga, Sustentabilidade e Desenvolvemento, do proxecto de especializacin do campus de Ourense como Campus Auga. “Tendo como punto de partida a relacin existente entre xeografa, literatura e turismo, cremos que a literatura como instrumento para a lectura do territorio pode traducirse nunha mobilizacin turstica, alimentando o segmento de turismo literario”, comenta a autora sobre a orixe do seu traballo. Neste marco de consideracin, na súa tese Ana Maria Moutinho Ferreira deseou varias propostas de turismo literario que foron validadas como ofertas potenciais para un mercado turstico “cada vez mis amplo e diversificado, pero que tamén é cada vez mis auténtico, ofrecendo aos visitantes experiencias únicas e diferenciadas”. O desenvolvemento da súa investigacin e a creacin de propostas literarias, engade, ademais de afirmar a vocacin literaria da cidade, poden contribur " presentacin de novas e polifacéticas solucins para o desenvolvemento sustentable do turismo en Porto".

Deseo e avaliacin

No traballo realizado, a xa doutora pola �鶹���� explica que Camilo Castelo Branco serve como punto de partida para avaliar a posibilidade de convidar a visitar Porto a través da literatura. As, propúxose desear e avaliar varios itinerarios literarios que mostrasen a cidade como “un espazo vivido polo autor e/ou os seus personaxes, integrndoa en itinerarios urbanos que resulten da fusin entre literatura (ficcin) e topografa (real)” e proporcionando “a experiencia de transposicin do mundo ficticio ao mundo real”. Concretamente, a súa proposta de turismo literario inclúe a realizacin de dous itinerarios literarios e cada un inclúe dúas rutas complementarias entre si. Un dos percorridos, chamado O Porto de Camilo, est inspirado na vida do autor na cidade e permite ao visitante percorrer os lugares da cidade que mis se identifican cos camios diarios do escritor. O segundo, chamado O Porto do Século XVIII: a Cidade e o Ro, baséase “na anlise das súas obras e presenta a cidade do século XIX”.

Unha vez deseadas, as propostas de rutas foron avaliadas desde a perspectiva da oferta, recollendo a opinin de axentes tursticos locais e rexionais, representantes de institucins privadas e públicas; e desde a perspectiva da demanda, con enquisas a 272 visitantes/turistas da cidade. No eido da oferta, a xegrafa indica que “os itinerarios presentados foron moi ben recibidos” destacando as persoas entrevistadas como os itinerarios permitiran “ampliar a diversidade da oferta, constitundo as un atractivo mis da oferta turstica local, engadindo valor aos segmentos tursticos xa consolidados e potenciando novas oportunidades”. No eido da demanda, o estudo apunta como as proposta foron consideradas en xeral pola maiora dos enquisados como “oportunidades para aprender cousas novas, para o enriquecemento cultural e para experimentar lugares asociados coas obras literarias”.

O potencial do turismo literario

As enquisas realizadas no estudo tamén permitiron súa autora avaliar a importancia e potencialidade do turismo literario na oferta turstica da cidade de Porto. Indicando como resultou “evidente que existe unha relacin directa entre o nivel de cualificacins académicas e a importancia atribuda aos itinerarios literarios”, a tese recolle que son as e os turistas/visitantes cun mestrado os que mis valoran a participacin nun itinerario literario como unha oportunidade de aprendizaxe e enriquecemento cultural e que os que teen un doutoramento consideran que os itinerarios son decisivos na experiencia turstica (non s consideran participar nun ou mis roteiros senn que tamén indican que repetiran o destino para participar nun novo itinerario). Segundo as enquisas realizadas, os visitantes/turistas cuxa renda se atopa entre 2001 e 3000 euros mensuais son os que mis estiman estes percorridos; os italianos son os que mis valoran as rutas literarias como unha forma de enriquecemento cultural e son os franceses os que din que o seu interese en participar nelas est mis relacionado coa oportunidade de entender mellor unha obra literaria. Igualmente, as e os turistas que presentan unha estancia de mis de dez noites son os que mis interese amosan en participar neste tipo de roteiros.

“Unha conclusin importante neste estudo é que os visitantes/turistas cuxa principal razn de viaxar é o turismo literario son os que estn mis dispostos a estender a viaxe para poder participar nun itinerario literario”, engade Ana Maria Moutinho Ferreira. Con todo, comenta, son os turistas enogastronmicos os que mis se identifican coa oportunidade de repetir o destino para levar a cabo un roteiro. Segundo o estudo, o grupo de visitantes que non se considera lector é o que mis valora a oportunidade de participar nun ou mis itinerarios como algo que influira na súa experiencia de viaxe pero son os lectores de nivel superior os que consideran que esta experiencia aumentara o seu grao de satisfaccin co destino. De todos os visitantes/turistas enquisados, indcase no traballo, son os pensionistas os que presentan non s unha gama mis ampla de motivacins literarias, senn tamén os que estn mis dispostos a levar a cabo os itinerarios, mesmo se necesitan estender a viaxe ou repetir o destino.