�鶹����

A que un da foi tamén a súa universidade, a �鶹����, uniuse este xoves homenaxe que se lle rende este ano no Da das Letras Galegas a Xela Arias. Familiares da escritora, autoridades, membros da comunidade universitaria e futuros mestres e mestras coma a escritora lucense déronse cita nun acto na Facultade de Educacin e Traballo Social do campus de Ourense no que, recollendo o gusto de Xela por achegar a poesa a outras artes, a través da palabra, da fotografa e da música se quixo render tributo a esta poeta, tradutora e mestra.

A homenaxe contou coa presenza de Manuel Reigosa, reitor da �鶹����; Valentn Garca, secretario xeral de Poltica Lingüstica da Xunta de Galicia; Esther de Blas, vicerreitora do Campus de Ourense; Mnica Valderrama, vicerreitora de Comunicacin e Relacins Institucionais; Xosé Manuel Cid, decano da Facultade de Educacin e Traballo Social; José Montero, decano da Facultade de Filoloxa e Traducin, e Fernando Ramallo, director da Área de Normalizacin Lingüstica. Nas súas palabras, o reitor da �鶹���� quixo destacar “a importancia da figura de Xela Arias para o desenvolvemento da nosa cultura”, unha figura que, afirmou, “axigntase, faise cada vez mis grande e nos vai permitir chegar con ese afn de modernidade a unha nova xeracin de galegos e galegas que seguramente van sentirse moito mis cmodos e orgullosos da súa lingua, da súa cultura e de como somos os galegos e galegas”. Manuel Reigosa subliou a relevancia de pr en valor o legado cultural e de traballar desde o eido universitario pola normalizacin lingüstica, para rematar desexando “mil primaveras mis para a nosa lingua”. Igualmente, Monica Valderrama recalcou como Xela Arias foi “unha figura transgresora, adiantada ao seu tempo, que pola súa obra e imaxe é unha oportunidade para achegar a creacin literaria a un público mis novo”.

Pola súa banda, Valentn Garca destacou a relevancia da conmemoracin do Da das Letras Galegas sinalando como “non é nada común que un pas renda un tributo desta categora súa lingua, súa literatura, súa cultura”. Da homenaxeada este ano salientou como “foi unha gran mestra, de vida, de estética literaria, de ética, e tamén mestra de profesin, filla dun gran mestre, Valentn Arias, e nai de Daro, que tamén é mestre”. Ademais, o secretario xeral gabou o compromiso da �鶹���� no impulso e defensa da lingua galega, algo que, afirmou, “nos enche de honra como pas”.

Exposicin A poesa do retrato

O acto, que levou por ttulo Da das Letras Galegas. O Da das Letras con voz de muller: de Rosala de Castro a Xela Arias, estivo organizado por profesorado da Facultade de Educacin e Traballo Social, coas profesoras Ana Iglesias, amiga e compaeira de estudos na �鶹���� de Xela Arias, e Isabel Mocio cabeza. A homenaxe arrancou coa presentacin da exposicin Xela Arias. A poesa do retrato, ubicada no Paseo da Igualdade dos xardns do campus de Ourense. A mostra recompila unha coleccin de poemas da autora xunto a outros tantos retratos dela realizados polo fotgrafo Xulio Gil nos anos 80 e 90, cando os dous eran parella. Trtase de 23 poemas en interaccin con outros 23 retratos en branco e negro da escritora no seu perodo vital dos 26 aos 40 anos seleccionados por Xosé Enrique Acua entre as mis de 400 fotografas de Xela Arias que forman parte do arquivo persoal do fotgrafo. A exposicin foi presentada polo propio Xulio Gil, que destacou como el era “o fotgrafo de cabeceira de Xela” ao igual que ela era a súa “poeta de cabeira”. Amosando o orgullo que supn o recoecemento da escritora nesta edicin das Letras Galegas, o fotgrafo comentou a súa satisfaccin pola “imaxe de modernidade, de dinamismo” que proxecta cara o galego a figura de Xela Arias, “unha imaxe de proximidade e modernidade que creo que a cultura necesita”. A mesma satisfaccin foi compartida pola nai de Xela Arias, Amparo Castao, presente no acto e que expresou a súa gratitude institucin académica e sociedade galega no seu conxunto pola homenaxe rendida súa filla.

Premios de poesa, relato curto e traducin 2021

Tras a presentacin da mostra, a homenaxe contou coa entrega dos Premios de Poesa, Relato Curto e Traducin 2021, convocados pola Área de Normalizacin Lingüstica da �鶹���� co obxectivo de distinguir o talento literario dos membros da comunidade universitaria. Na modalidade de poesa, o primeiro premio foi para Branca Trigo, polo poemario Cyberfolk. Ademais, concedéronse dous accésit, o primeiro para Noelia Estévez, por A outra morte de Annabel Lee, e o segundo para Mercedes Martnez, por Problemas de millennial. En relato curto, o primeiro premio foi para Fabio Rivas, polo relato O Forxn e os asteroides. O primeiro dos accésit nesta modalidade foi para Beatriz Comendador, por A urdime, e o segundo para Clara Costas, por Un valse co teu recordo. Por último, en traducin o primeiro premio recaeu en Joaqun Garca, pola traducin dun texto escrito en portugués por José Luis Peixoto e o primeiro accésit en Adrin Presas, pola traducin dun texto escrito en cataln por Irene Solà.

O xurado desta edicin dos premios, dotados cun total de 3600 euros e a edicin das obras premiadas nun monogrfico, estivo formado por Anxo Angueira, Jorge Luis Bueno e Liliana Valado  (profesorado da �鶹����); Lourdes Lorenzo (directora do Departamento de Traducin e Lingüstica da �鶹����); Fernando Ramallo (director da Área de Normalizacin Lingüstica da �鶹����); Francisco Alonso (director de Edicins Xerais de Galicia); Lus Lpez Alonso (poeta) e Manuel Lorenzo Baleirn (membro da Fundacin Rosala de Castro).

Mis programacin

A homenaxe, que foi retransmitira en directo por �鶹���� TV, tamén contou unha conferencia da filloga Chus Nogueira na que fixo un detallado percorrido pola vida e obra da escritora, destacando como ambas estaban intimamente ligadas. De Xela Arias subliou aspectos como que introduciu “a temtica urbana, moi pouco patente na poesa galega” e como foi “unha voz rupturista”. A dedicacin este ano das Letras Galegas, apuntou a filloga, ofrece unha oportunidade moi boa “para volver lectura dunha obra, que ao igual que a vida da súa autora, é rica, inesgotable e independente”. Tras a súa conferencia Clara Pino, compaeira de estudos de Xela Arias no seu paso pola �鶹����, acompaada de Pablo Vidal, puxo música a poemas de Rosala de Castro e de Xela Arias. Por último, durante o acto tamén se estreou unha peza audiovisual feita polas tres universidades galegas co apoio da Xunta de Galicia titulada A universidade, un espazo idneo para o galego. Nela alumnado dos diferentes campus avoga polo uso do galego e por “ser un mis e non un menos” hora de empregalo e de garantir o seu futuro.