�鶹����

O Centro de ���Ա�����پ����������� Maria da �鶹���� (CIM) abriu este xoves por primeira vez as portas do seu mesocosmos sociedade nun acto de presentacin desta instalacin aos medios de comunicacin. Situado nas inmediacins da Estacin de Ciencias Marias de Toralla (Ecimat), esta infraestrutura de investigacin consiste en instalacins de grandes volumes de auga con condicins prximas s do medio natural, nas que os factores ambientais poden ser manipulados de maneira realista e monitorizados. Por tanto, os mesocosmos constitúen unha das ferramentas experimentais mis potentes do mundo, tanto fronte aos estudos in situ, nos que non se poden manipular as condicins ambientais e monitorizalas, como fronte aos estudos en laboratorio, onde o feito de traballar con volumes pequenos afstaos das condicins naturais.

O mesocosmos do CIM-�鶹���� é o primeiro que se constrúe en Espaa e un dos poucos que existen en Europa. Ademais ten a particularidade de situarse nun sistema de afloramento, como son as ras, no que o vento do norte fai que afloren augas profundas, fras e moi ricas en nutrientes, convertendo a zona nun dos ecosistemas mis produtivos do mundo. Todas estas caractersticas convérteno nunha instalacin única e estratéxica para completar os estudos dos distintos escenarios existentes desde o punto de vista da ecoloxa maria. 

Unha importante achega para a internacionalizacin

Como explicaba esta ma o director do Centro de ���Ա�����پ����������� Maria da �鶹����, Daniel Rey, “esta é unha das instalacins estrela da Ecimat” e contar con ela ser bsico “para converter o CIM nun centro de referencia internacional”. O custe desta nova instalacin foi de medio milln de euros, pero como engada Rey, “xa reportou beneficios na captacin de recursos superiores a esta cantidade e tamén nos serve como instrumento para atraer talento e facer colaboracins internacionais”.

Pola súa banda, o director da Ecimat, José Manuel Garca, destacou que esta nova infraestrutura é boa mostra da aposta “da �鶹���� pola ciencia maria, xa que ademais do custo da creacin, implica uns importantes gastos anuais en mantemento e un alto nivel de especializacin do persoal”. 

Deste xeito, e xunto co buque oceanogrfico que xa est en construcin, o mesocosmos axudar a reforzar a importancia internacional do CIM, fortalecendo a posicin de Vigo, e de Galicia en xeral, na investigacin oceanogrfica costeira e, deste xeito, poderase abordar con maior garanta e competencia algúns dos desafos sociais mis crticos relacionados co cambio climtico e ambiental, a pesca, a biodiversidade ou a xestin de riscos.

Parte da rede europea AQUACOSM-plus

Construdo en 2020, durante os anos seguintes realizouse a posta a punto das instalacins e comezaron os primeiros experimentos en proba. Na actualidade o mesocosmos xa se ten convertido nunha referencia para persoal investigador de mbito internacional que acode a esta localizacin para realizar os seus experimentos. Ademais, engada Garca, “estas instalacins forman parte da rede europea de mesocosmos a través do proxecto AQUACOSM-plus”. A través deste consorcio, no ano 2022 atraeuse a 13 investigadoras e investigadores de Estados Unidos, Miln, Gotemburg ou Pavia para colaborar nos experimentos levados a cabo polo persoal investigador do CIM. Igualmente, durante este ano 2023 continuarn estas colaboracins, con tres novos experimentos de colaboracin internacional confirmados ata a data con persoal do CNRS-Montpellier, Grecia, Romana e Portugal.

Vantaxes da experimentacin en mesocosmos

O técnico de Oceanografa Jose Gonzlez foi o encargado de explicar as caractersticas e funcionalidades destas instalacins e subliou que a experimentacin en mecosocosmos est a medio camio entre os estudos realizados en ecosistemas como ros, lagos, estuarios e océanos e os que se fan a pequena escala en laboratorio. Como explicaba o técnico de Oceanografa Jose Gonzlez, as vantaxes de realizar estudos en mesocosmos fronte aos estudos en laboratorio residen na posibilidade de manipular e monitorizar as condicins ambientais (desde temperatura a salinidade); de estudar os efectos da adicin de sustancias (desde nutrientes a contaminantes) e de utilizar simultaneamente réplicas e diferentes gradientes das condicins a estudar. 

Este tipo de instalacins empréganse para estudar o funcionamento de comunidades marias, os efectos de contaminantes e tamén nos últimos anos, grazas rede AQUACOSM-plus, “para realizar un mesmo experimento pero en diferentes ambientes marios”. Como explicaba o técnico, ata o momento realizronse experimentos sobre alcalinizacin ocenica, “unha medida que se est propoendo para contrarrestar a acidificacin”; sobre o incremento da temperatura e o seu efecto na comunidade bentnica; sobre microplsticos e fertilizacin de ourixo e holoturia. Tamén esta previsto comezar nos prximos das un experimento para estudar distintos mecanismos de biorremediacin para as mareas vermellas. Esta experimento debera levar xa semanas en marcha, como indicaba Gonzlez, pero as anomalas da temperatura do mar ao longo deste vern foron retrasando o seu inicio.

Instalacins e persoal altamente especializado

O persoal cientfico e técnico que traballa no mesocosmos ten, como explicaba Jose Gonzlez, unha especializacin moi alta. “Moitos de ns levamos 20 anos traballando en mesocosmos con distintas aproximacins, primeiro con plataformas flotantes e estruturas temporais ata que agora se puido construr esta instalacin”. Polo tanto, o grao de especializacin dos investigadores do CIM neste eido non se ten noutras infraestruturas nas que traballa neste campo de xeito ocasional. Polo tanto, dende o CIM agarda que esta sexa un instalacin de referencia en Europa que atraia, a través das redes s que pertence o centro, a investigadores e investigadoras internacionais. 

O mesocosmos comprende dúas zonas, unha interior e outra exterior. Na interior atpase unha sala isotérmica difana de 40m2 con control de temperatura, unha cmara para almacenamento de produtos conxelados a diferentes temperaturas, zonas de almacenamento e para maquinaria e un laboratorio de mesocosmos. Na parte exterior est situada a zona especifica de mesocosmos composta por unha trintena de tanques para a experimentacin en micro e mesocosmos, con monitorizacin en tempo real das variables meteorolxicas (temperatura, humidade relativa, vento, precipitacins) e radiacin global, PAR, UVA e UVB.