�鶹����

No contexto educativo, a creatividade deixou de ser unha actividade ligada fantasa infantil ou expresin plstica para converterse nun valor educativo explcito a desenvolver a través do currculo escolar. Neste contexto, na súa tese de doutoramento, o egresado da �鶹���� Yannick Lpez analizou os niveis de creatividade de alumnado de Educacin Primaria durante a súa participacin en xogos motores colectivos, describindo o impacto nela do ciclo educativo, o xénero e a prctica deportiva, entre outros factores.

A tese, titulada Avaliacin da creatividade motriz en tarefas grupais deportivas, estivo dirixida polas profesoras Mara del Pino Daz e Aurora Martnez e foi presentada este curso académico na Facultade de Educacin e Traballo Social do campus de Ourense. Egresado en Ciencias da Actividade Fsica e o Deporte pola �鶹����, Yannick Lpez conta cos mestrados de Profesorado en ESO, Bacharelato, FP e EOI e de ���Ա�����پ����������� Psicosocioeducativa con Adolescentes en Contextos Escolares, realizando ademais o Programa de Doutoramento de Ciencias da Educacin e o Comportamento.

No mbito da educacin fsica e o deporte, comenta o xa doutor, é posible tamén observar o interese crecente suscitado pola creatividade como valor educativo a desenvolver en nenas e nenos. Porén, a pesar da importancia que teen os xogos colectivos no desenvolvemento infantil e na estimulacin da creatividade motriz, Yannick Lpez sublia que “a literatura dispoible sobre creatividade motriz enfocouse fundamentalmente ao estudo da creatividade individual e son moi escasas as achegas que se refiren creatividade motriz grupal”. Por este motivo, na súa tese abordou esta cuestin e o impacto de diferentes variables nela tales como a bagaxe de experiencias deportivas, o ciclo educativo, o xénero e a preferencia lateral.

Dous estudos empricos

A parte emprica desta tese consistiu en dous estudos, un primeiro cuxo obxectivo xeral foi explorar as relacins entre creatividade motriz, ciclo educativo, xénero e prctica deportiva e un segundo centrado en analizar as relacins entre creatividade motriz e preferencia lateral. A mostra estivo constituda por 500 persoas (280 homes e 220 mulleres) pertencentes etapa de Educacin Primaria (6-12 anos) da comunidade autnoma de Galicia. Os instrumentos de avaliacin da creatividade motriz empregados foron dúas situacins de xogo simples (GTS1 e GTS2) cuns obxectivos e normas ben definidos. Nos dous xogos dous equipos de xogadores (atacantes e defensores) enfrontbanse para impedir que o equipo con posesin do baln alcanzase o seu obxectivo, isto é, conseguir pasar o baln aos seus compaeiros. “Nas instrucins os suxeitos foron animados a variar e innovar a forma de pasar o baln as como as formas de desprazarse no espazo”, comenta o investigador. A diferenza fundamental entre os xogos radicaba no nivel de interaccin (directa vs indirecta) que se produce entre atacantes e defensores.

A partir das accins motrices realizadas polas e polos xogadores procedeuse a calcular as puntuacins en creatividade motriz a través de dous indicadores tradicionais amplamente utilizados na literatura sobre o tema. “En xeral os resultados atopados no estudo 1 poen de manifesto diferenzas significativas nos niveis de creatividade motriz durante os xogos colectivos en funcin do ciclo educativo, o xénero e a prctica deportiva dos suxeitos”, destaca Yannick Lpez no seu estudo. A comparacin dos niveis de creatividade motriz en funcin do ciclo educativo (1º, 2º ou 3º), detalla, amosou “diferenzas significativas tanto na fluidez total como na orixinalidade total, deducindo que en ambas as medidas os ciclos superiores alcanzaron puntuacins medias mis elevadas”.

En canto ao impacto do xénero sobre os niveis de creatividade motriz, “os resultados atopados mostraron diferenzas significativas entre homes e mulleres tanto en fluidez total como en orixinalidade total, sendo o xénero masculino o que obtivo puntuacins mis altas”. No caso dos grupos establecidos en funcin da prctica deportiva, recolle a investigacin, “os resultados atopados amosaron diferenzas significativas entre deportistas e non deportistas tanto en fluidez total como en orixinalidade total, polo que os suxeitos que practican deportes obtiveron puntuacins medias mis altas”. Finalmente, os resultados referidos influencia que exerce a interaccin entre ciclo educativo, xénero e prctica deportiva sobre a creatividade motriz amosou “diferenzas significativas en ambas as medidas de creatividade motriz (fluidez total e orixinalidade total) alcanzando as mulleres deportistas niveis similares aos homes deportistas”.

Preferencia lateral

No segundo estudo emprico, indica Yannick Lpez, “os resultados atopados poen de manifesto que en todas as medidas de preferencia lateral (man, pé, ollo, sentido rotacin, lateralidade cruzada), a porcentaxe de homes zurdos e con lateralidade cruzada supera de forma significativa porcentaxe de mulleres". Ademais, en consonancia coa literatura sobre o tema, engade, “a porcentaxe de individuos con prevalencia ao lado esquerdo e lateralidade cruzada é significativamente superior no grupo de deportistas en comparacin co grupo de non deportistas”. Os resultados da relacin entre creatividade motriz e prctica deportiva de maneira sistemtica e en todos os casos, recolle a tese, “revelan a existencia de diferenzas significativas nas dúas medidas de creatividade motriz (fluidez total e orixinalidade total) e nas dúas situacins de test de xogo (GTS1 e GTS2)". En todos os casos, engade Yannick Lpez, “os deportistas superaron significativamente aos non deportistas, obtendo tamaos de efecto que poden considerarse de nivel medio-alto”.

En canto relacin entre creatividade motriz e preferencia lateral, os resultados amosaron que os individuos zurdos ou con lateralidade cruzada obtiveron puntuacins significativamente mis altas en ambas as medidas de creatividade (fluidez total e orixinalidade total) e nas dúas situacins de xogo (GTS1 e GTS2). De forma xenérica, nesta relacin atopronse diferenzas significativas mis intensas no GTS2 (con interaccin directa entre opoentes) en comparacin co GTS1 (interaccin indirecta). Finalmente, os resultados da relacin entre a creatividade motriz e a interaccin entre preferencia lateral e prctica deportiva non alcanzaron valores significativos segundo recolle o estudo.