�鶹����

O da 31 de xaneiro arrancar no xacemento galaico-romano de Santa Luca, en Astariz, no concello ourensn de Castrelo de Mio, unha nova campaa arqueolxica. Ser a terceira que desenvolvan neste enclave membros do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio da �鶹���� (GEAAT). O obxectivo nesta ocasin é realizar unha sondaxe no seu aterrazamento principal e facer o rexistro fotogramétrico de varios sectores do castro.

A campaa foi presentada este xoves no Concello de Castrelo de Mio polo seu alcalde, Esteban Surez, e por Fermn Pérez, director do proxecto, un dos investigadores principais do GEAAT e profesor na Facultade de Historia do campus de Ourense. O financiamento da accin corre a cargo deste concello ourensn a través dun contrato de I+D por valor de 3000 euros mis IVE e da �鶹����, que achega 2612 euros mis IVE a través dos fondos de investigacin asignados e dispoibles polo grupo GEAAT para este fin. Segundo se explicou na presentacin, no proxecto participan, ademais de Fermn Pérez, Jessica Silvares, arqueloga do GEAAT e directora da intervencin arqueolxica, e oito estudantes de grao e mestrado da Facultade de Historia do campus de Ourense. O proxecto iniciarase cos traballos de campo que se realizarn no xacemento desde o 31 de xaneiro ata o 4 de abril e ter como obxectivo dar continuidade s campaas desenvolvidas no xacemento en 2016 e 2017 polo propio GEAAT.

Obxectivos do proxecto

A intervencin de campo, explican os seus responsables, consiste fundamentalmente na realizacin dunha sondaxe arqueolxica centrada exclusivamente no sector dous do castro, na plataforma da croa ao carn do penedo de Santa Luca, xa que é “a que amosa unha maior potencialidade cientfica, histrica e patrimonial de todo o xacemento”. A zona, detallan, xa foi escavada nas campaas de 2016 e sobre todo en 2017, exhumndose unha superficie de case 125 metros cadrados onde quedaron vista importantes estruturas construtivas (unha cabana circular de tradicin indxena, unha rúa transversal, varios habitculos con esquinas en ngulo recto) datadas ao longo da época romana, desde o cambio de era ata o século V ou VI despois de Cristo. “A escavacin consistir na ampliacin perimetral dos perfs estratigrficos existentes polas bandas sur e leste do sector dous”, indican os responsables da campaa. O obxectivo desta sondaxe, apuntan, “é aclarar varias das estruturas achadas nas campaas anteriores, xa que é cara ao sur e, en menor medida, o leste onde se dirixen a rúa e os muros romanos”. A escavacin, engaden, ir encamiada esencialmente “resolucin dos principais problemas histrico-cientficos que presenta o xacemento, especialmente a datacin e caracterizacin de estruturas e materiais descubertos nas campaas anteriores”.

O segundo grande eixo de accin desta campaa ser “documentar e rexistrar fotogrametricamente tanto a nova rea escavada do xacemento como outras reas do xacemento, especialmente os sectores 6 e 7,  que teen visibles unha gran cantidade de estruturas rupestres”. A fotogrametra, detallan os seus responsables, permitir ter un “rexistro ultrapreciso (planimetras e altimetras en 2D e 3D) das estruturas do xacemento”. Ademais, engaden, a escavacin ir acompaada de traballos de laboratorio onde se proceder ao estudo convencional dos restos mobles (lavado, siglado, inventario e debuxo), realizacin das analticas que fosen precisas (restos orgnicos, datacins de C14, etc) e elaboracin e interpretacin dos datos obtidos (estruturas, estratigrafas, planimetras, etc), con vistas redaccin de informes, memorias e publicacins cientficas.

Seguindo a filosofa de traballo do GEAAT, os responsables do proxecto indican como “nesta campaa queremos que a divulgacin e participacin da poboacin local nos traballos de escavacin sexan un piar fundamental”. As, adiantan, “queremos que os vecios coezan en profundidade o patrimonio arqueolxico que os rodea e concienciar neles a importancia da preservacin e coidado do xacemento”, estando previsto no proxecto a realizacin dunha sesin informativa previa, xornadas de portas abertas durante a intervencin e visitas guiadas nos meses posteriores, entre outras accins.

A importancia do enclave

Este castro galaico-romano, lembran desde o GEAAT, localzase no monte de Santa Luca, amosando “unha morfoloxa oblonga moi alongada e unha extensin media de 2’75 hectreas”. Boa parte da superficie, detallan, “est ocupada por grandes batolitos granticos (especialmente na croa, onde destaca o inmenso penedo de Santa Luca), afloramentos pétreos que, amais de xerar covas e abrigos normalmente axudan a conformar e delimitar algúns aterrazamentos ou recintos internos”. As escavacins realizadas en anos anteriores, indican os responsables do proxecto, “confirman a presenza de niveis de ocupacin galaico-romanos (cabana circular), romanos e tardo-romanos (rúa e muros rectilneos) e tamén medievais ou modernos (refuxio baixo o penedo), seguramente relacionados coa desaparecida capela de Santa Luca, da que se atoparon numerosos sillares moldurados e incluso pintados”. Entre os principais achados feitos neste xacemento nas anteriores campaas realizadas polo GEAAT est a descuberta “do primeiro lagar rupestre datado no Noroeste peninsular, e un dos poucos que conta con datacins en toda a pennsula ibérica” que, explican os promotores do proxecto, “axuda a constatar, sen lugar a dúbidas, que xa se produca vio na comarca do Ribeiro desde inicios da dominacin romana da Gallaecia, no século I despois de Cristo".