�鶹����

Na zona do Pozo do Demo, emprazado nunha “impoente paisaxe de rochedos descarnados de granito” e “controlando a vista de todo o val de Monterrei case ata o val de Laza” foi localizado o castelo medieval de Cabreira, en Vern. O achado presentouse este martes por membros da �鶹���� e do Concello de Vern, anuncindose a realizacin o vindeiro ano dunha intervencin arqueolxica neste enclave, que formara parte da rede de fortalezas do val de Monterrei.

Na súa presentacin participaron Susana Reboreda, decana da Facultade de Historia do campus de Ourense; Gerardo Seoane, alcalde de Vern; Beatriz Comendador, coordinadora e investigadora do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio da �鶹����; Vctor Rodrguez, arquelogo e membro da Área de Historia Medieval da �鶹����; Nieves Amado, arqueloga; Andrés Diz, estudante do Grao en Xeografa e Historia, e Diego Lourenzo, tenente alcalde de Vern.

A identificacin

Na historiografa da comarca de Monterrei, indican as e os arquelogos do proxecto, o castelo de Cabreira ou Capraria conta con moi poucas citacins, sendo “un gran descoecido” para a poboacin da bisbarra. Algúns investigadores, indican, nomearon esta fortaleza apuntando, pola toponimia, a súa localizacin fsica na parroquia de Cabreiro, sen lugar concreto, mentres que outros a identificaron directamente coa acrpole de Monterrei. Neste contexto, comentan as e os investigadores da Universidade, “o gran movemento asociativo e cultural da comarca nos últimos anos e a curiosidade de coecemento da mesma, incitou a varias persoas da mesma busca dos restos do descoecido castelo da Cabreira”. As, detallan, foi como os vecios da comarca Andrés Diz, estudante da Facultade de Historia do campus de Ourense, e Nieves Amado, arqueloga, se implicaron activamente na busca do castelo e despois de moitas visitas a lugares diferentes durante varios anos “concluron que as evidencias materiais do castro das Quintas coincidan coas dunha fortificacin medieval que non poda ser outra mis que o castelo de Cabreira”. No ano 2019, engaden, durante as prospeccins levadas a cabo no marco proxecto do castelo de Lobarzn, desenvolvido por un equipo da �鶹����, o arquelogo Vctor Rodrguez Muiz, acompaado por Diz e Amado, tamén confirmou a localizacin do castelo de Cabreira no Pozo do Demo.

Ademais, comentan as e os arquelogos, dous datos documentais mis axudan a confirmar a súa localizacin. As, detallan, no dicionario Madoz dise, falando do regato das Quintas “del mencionado Monte Mayor se desprende un arroyo, que si bien es escaso de aguas en el esto, forma una vistosa catarata en tiempo de lluvias, cerca del paraje titulado Cabreira”. Tamén, engaden, “o topnimo Cabreira aparece no monte comunal de Cabreiro, que se chama Monte Comunal de Monte Maior e Cabreira".

Primeira descricin

Segundo detallan as e os arquelogos, as evidencias materiais do castelo son moi escasas, sendo visibles unicamente “encastres” dos seus muros. A fortaleza tera, engaden, “defensas naturais polos catro puntos cardinais, sendo mis feble polo sur, mentres que polo norte e leste o formidable e profundo cann do regato das Quintas resulta inexpugnable, as como polo oeste, coa vertente de altsimas escarpas, controlando a vista de todo o val de Monterrei case ata o val de Laza”. O castelo controlara o territorio ao norte, leste e oeste, mentres que ao sur estara tapado e resgardado polo Monte Maior, tal e como explican as e os investigadores. “Pode dicirse que est onde tia que estar, xa que as terras ao sur do castelo de Cabreira estaban inseridas na terra da Lobarzana, e por tanto capitaneadas polo vecio castelo de Lobarzn”, indican.

Os dous castelos, Cabreira e Lobarzn, explican as e os arquelogos, “son xémeos tanto no seu decorrer histrico como no seu emprazamento”. Naceron os dous, indican, na Alta Idade Media “como castelos rexios, o mesmo que a terra que dirixan”, pasando despois a mans de Monterrei tanto na súa etapa de poboado real como no vizcondado. No século XV foron derrudos nas loitas polo poder en Monterrei e deixaron de figurar na documentacin. Ademais, indican, en ambos enclaves hai “importantes” restos arqueolxicos que falan da ocupacin en épocas anteriores, dende a época prehistrica, pasando pola época romana e medieval, e mesmo no contexto da Guerra da Independencia e a Guerra Civil.

Futuros traballos

Ademais de presentar o achado, o Concello de Vern anunciou este martes que o vindeiro ano realizarase no enclave una intervencin arqueolxica en colaboracin coa �鶹����, baixo o amparo do actual convenio marco asinado entre as dúas institucins. O proxecto, adianta Beatriz Comendador, estara enfocado a limpar e topografiar a zona para coecer mellor o castelo e a realizar unha prospeccin da contorna referida non s parte medieval senn ao conxunto da ocupacin deste enclave, que se remonta desde a prehistoria ata a Guerra da Independencia e a Guerra Civil. A zona, recalca a profesora da Facultade de Historia, destaca non s polo seu valor patrimonial histrico senn tamén polo seu patrimonio paisaxstico e natural e por se un lugar de “referencia simblica” para a vecianza da contorna.