�鶹����

Sexodiversidade, webisodio, deseucaliptizar, cibercrime, �����Ǿ��Դڴǰ����پ�����, ecocidade, mentoring, neorretranca, antitouradas…. As ata 2144 novas palabras detectadas para o idioma galego en s un ano. Este é o principal dato do último informe emitido polo da �鶹����, un equipo de traballo con mis de vinte anos de experiencia dirixido polos docentes do Departamento de Filoloxa Galega e Latina Xosé Mara Gmez Clemente e Alexandre Rodrguez Guerra e do que tamén forman parte as investigadoras Ana Fernndez Berrocal, Gema Rocha Molina e Anabel Garrido Garca.

Entre os casos que mis chaman a atencin, “por producir un impacto neolxico moi salientable”, destacan palabras como sexodiversidade, webisodio –episodio dunha serie producida para Internet-, neorretranca, cinear –dirixir pelculas-, eucaliptizar, deseucaliptizar, deseucaliptizador ou ecocabicha. “Porén, tamén é interesante ver, por exemplo a rendibilidade de certos compostos como biodanza, biofilm, �����Ǿ��Դڴǰ����پ�����, cibermedio, cibervoluntario, cibercrime, ecofascista, ecocidade, ecogranxa; ou a de certos prefixos ou sufixos en binormativismo, capacitismo, hiperreducionismo, decisionismo, ultramorte; ou a de certos préstamos como podcasting, hater -nunha rede social- ou mentoring”, explica o docente Xosé Mara Gmez Clemente, quen pon encima da mesa a posibilidade de que no futuro se puidese escoller o neoloxismo do ano, despois de votaren os/as falantes, unha iniciativa que se podera unir da ‘palabra do ano’ que desenvolve a Real Academia Galega.

A meirande parte destes candidatos a neoloxismos créanse a partir de procedementos que identifican como formais (recuncamento, breoganista, museable; anti-austeridade, �Ա�dzٴDZ�Ծ�����, contrapiquetes; secapastas; aerotermia, autopublicidade...), unha oitava parte, aproximadamente, son estranxeirismos maioritariamente sen adaptar (quiche, photocall, fake news, calzone...) e hai tamén algúns exemplos de neoloxismos semnticos (tuiter, tubo...).

A vitalidade do galego é semellante ��do espaol ou do portugués

A extraccin destas novas palabras realzase a partir dun corpus de anlise constitudo por publicacins en lia como Cdigo Cero, Galicia Confidencial, GCiencia, Praza Pública, Sermos Galiza ou o propio Diario Dixital da �鶹����, Duvi. “O número de neoloxismos depende, entre outras cousas, da cantidade de fontes que se analicen. Nestes momentos ns analizamos 13 (prensa e blogs): dúas delas semanalmente, os xornais Sermos Galiza e Praza Pública; as outras unha vez ao mes”, salienta Rodrguez Guerra, quen recalca que se a extraccin se fixese con maior intensidade, habera mis candidatos. “Con todo, consideramos que a cantidade de 2144 novas palabras distintas en 11 meses amosa suficientemente o grao de vitalidade da lingua galega, unha situacin bastante semellante que pode ocorrer en linguas coma o cataln, o espaol, o portugués ou o italiano”, recalca o docente.

A comezos de 2018 puxeron en funcionamento un extractor seminautomtico de candidatos a neoloxismos. “O programa o que fai é recoller unha serie de unidades léxicas que non aparecen nun corpus de exclusin baseado nos dicionarios galegos. Non todas as unidades que se seleccionan son axeitadas e cmpre facermos unha revisin manual para escolmar aquelas que verdadeiramente poidan ter un carcter neolxico. Despois disto, clasificmolas polo seu procedemento de formacin, dmoslles unha categora gramatical e, se é necesario, unha definicin”, explica Gmez Clemente.

Para ser considerado definitivamente un neoloxismo, desde o observatorio teen que comprobar que cumpre definitivamente con algunhas das caractersticas xerais que estas unidades teen: o feito de non estaren no dicionario é un criterio que se aplica a través do programa pero necestase tamén comprobar��se hai un criterio obxectivo de novidade na palabra, se é percibida coma tal polos falantes e se se pode documentar unha determinada extensin do seu uso.

10.000 novos rexistros desde 1997

Todos estes resultados de investigacin foron presentados recentemente na III Xornada de Neoloxa celebrada na Facultade de Filoloxa e Traducin e na que se contou coa participacin de Fernando Ramallo, director da Área de Normalizacin Lingüstica da �鶹����, departamento que leva varios anos colaborando co observatorio; o propio persoal do observatorio, e de Judit Freixa, coordinadora do Observatori de Neologia da Universitat Pompeu Fabra. Ademais contouse tamén coa asistencia, entre outros, do profesor da Facultade de Filoloxa e Traducin Xavier Gmez Guinovart, coordinador do , ao que pertence o propio Observatorio de Neoloxa.

Na actualidade a Neoteca da Uvigo contén mis de 10.000 rexistros neolxicos identificados e documentados nun corpus de prensa galega publicada desde 1997. Cada rexistro inclúe informacin contextual, datacin, fonte, categora gramatical e procedemento de formacin léxica.
��