�鶹����

Despois de dous meses de intervencin arqueolxica, o campamento romano da Ciadella, no concello corués de Sobrado, comeza a renacer baixo a vexetacin. Desde o pasado 2 de marzo, un equipo de arqueoloxa e conservacin-restauracin da �鶹���� desenvolve un proxecto que, impulsado pola Xunta de Galicia, pretende afondar no coecemento deste asentamento militar construdo no século II despois de Cristo. “Logo de dous meses de traballo, cun parn de tres semanas pola pandemia da COVID-19, xa se aprecian os importantes avances dos traballos da fase de escavacin”, comenta Adolfo Fernndez, director do proxecto e membro do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (GEAAT) da �鶹����.

O proxecto, no que o Goberno galego inviste preto de 240.000 euros, é froito da consecucin por parte do equipo da �鶹���� do concurso de licitacin do traballo promovido pola Consellara de Cultura e Turismo e cofinanciado polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (80%), no marco do programa operativo Feder Galicia 2014-2020. A iniciativa abrangue investigacin, novas escavacins e tarefas de conservacin-restauro cunha duracin total de dez meses. Polo que respecta s escavacins que se estn desenvolvendo na actualidade, tian unha duracin de tres meses, desde marzo ata maio, anda que as novidades e o parn provocado pola COVID-19 van facer necesario prologalas ata mediados de xuo. Nelas participan doce persoas, técnicos e auxiliares de arqueoloxa, contando o proxecto coa participacin dos membros do GEAAT e profesorado da Facultade de Historia do campus de Ourense Fermn Pérez, Susana Reboreda e Ladislao Castro. 

Dúas frontes de traballo

As escavacins, explica Adolfo Fernndez, concéntranse no edificio 1-2 mentres que no chamado edificio 4 do xacemento a intervencin consiste nunha limpeza e nunha reescavacin dos niveis xa intervidos nos anos 90 do século pasado para proseguir cunha importante restauracin dos restos arqueolxicos. Na zona do edificio 1-2, detalla o arquelogo, “xa se escavou por completo a fronte norte descubrindo os muros norte e oeste dunha grande estrutura do campamento”. Entre este edificio e a muralla do campamento, engade, descubriuse una camio perimetral, a chamada via sagularis. Xa se avanza tamén neste sector na escavacin dunha grande rea que completara a totalidade deste edificio, chegando ata a rúa principal do campamento, a chamada via principalis. Ademais das estruturas campamentais do alto imperio, o equipo da �鶹���� est detectando “unhas importantes fases de reocupacin civil do xacemento datadas a finais do século IV e outra posterior, xa do século VI en diante, que inclúe unha zona de necrpole posiblemente das épocas tardoantiga e altomedieval que non era coecida en toda a súa extensin”. “Algunhas delas conservaban parte do cadaleito de madeira polo que a súa escavacin est sendo moi complexa”, sinala Adolfo Fernndez. Porén, o obxectivo desta campaa, lembran os seus responsables, é conseguir coecer a planta da primeira fase, a do campamento militar, e con elo coecer a funcionalidade dos edificios que ocupan a parte central do recinto castrense.

Polo que respecta zona do edificio 4, Adolfo Fernndez comenta que “avanzouse na retirada de boa parte da cobertura vexetal que o tapaba deixando vista elementos que foran escavados nos anos 90”. Escavouse, detalla, a fronte sur “e nuns das toda esta rea estar lista para o seu rexistro pormenorizado mediante fotogrametra 3D e posteriormente procederase a escavacins puntuais co obxectivo de clarificar as estruturas campamentais aqu agochadas baixo unha importante ocupacin tardoantiga e medieval protagonizada por unha igrexa e outras edificacins anexas”. 

A pouco menos dun mes para o final da campaa, o equipo da �鶹���� agarda desentraar parte da planta real do campamento romano instalado posiblemente xa finais do século I antes de Cristo e outorgarlle unha funcionalidade a todos estes edificios campamentais e de épocas posteriores que se localizan nos chamados edificios 1-2 e 4. Logo da escavacin e rexistro ser o momento da fase de posta en valor cunha completa intervencin de conservacin e restauro co obxectivo de que este complexo xacemento, que pervive desde o século I ata o século XII, sexa comprensible para os futuros visitantes. Todas as actividades de difusin con alumnado, charlas e actividades divulgativas atpanse adiadas ata que o estado de alarma provocado pola COVID-19 permita que se poidan desenvolver. Porén, a informacin e as novidades do avance do proxecto pdense seguir diariamente nas redes sociais.

Importancia do xacemento

O xacemento, lembra Adolfo Fernndez, “é moi complexo xa que presenta unha ocupacin prolongada desde a construcin inicial do campamento militar, probablemente xa a finais do século I despois de Cristo, coa posterior chegada e instalacin da Cohors I Celtiberorum, ata o séculos XII-XIII, cunha importante ocupacin tardoantiga que se estende por riba do forte militar romano asociado a unha primitiva igrexa alto medieval, que no século XII foi trasladada a poucos metros fra do xacemento”. Esta unidade militar mixta (de infantera e cabalera) dependa directamente da Lexio VII Gémina, establecida en Len, sendo a súa funcin principal a de garantir as comunicacins entre Lucus Augusti (Lugo), unha das capitais romanas do Noroeste, e o porto de Brigantium (A Corua), amais de controlar as explotacins mineiras da zona e dar soporte administracin para o cobro de impostos.