O estudo realizouse no emblemtico xacemento da Cova Eirs, en Triacastela
鶹 e USC achegan novos datos sobre como vivan os derradeiros neandertais de Galicia
Demstrase a existencia dun medio mis fro pero con precipitacins similares s actuais
Un realizado no emblemtico xacemento de Cova Eirs (Cancelo, Triacastela, Lugo) por un equipo multidisciplinar de investigadores, liderado desde as universidades de Vigo e Santiago de Compostela, ofrece unha nova perspectiva do territorio no que viviron os derradeiros neandertais de Galicia, amosando a existencia dun medio considerablemente mis fro pero cun réxime de precipitacins similar ao actual.
A investigacin, publicada na revista Journal of Archaeological Science: Reports, est liderada polo micropaleontlogo Ivn Rey Rodrguez, do grupo de investigacin Terra, Ecoloxa e evolucin da vida na terra, pertencente ao Centro de Աپ Maria da 鶹, e o arquelogo Hugo Bal Garca, do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste – Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT) da Universidade de Santiago de Compostela e do Centro de Աپ Interuniversitario das Paisaxes Atlnticas Culturais (CISPAC). Xunto a eles traballan tamén na investigacin, Ramn Fbregas Valcarce (USC, CISPAC), Arturo de Lombera Hermida (Universidade de Oviedo, CISPAC), Mikel Daz Rodrguez (鶹, CISPAC), Carlos Fernndez Rodrguez (Universidad de Len) e Xosé Pedro Rodrguez Álvarez (Universitat Rovira i Virgili, IPHES-CERCA).
Anlise de mis de 1,000 restos funicos
O traballo ofrece a anlise de mis de 1,000 restos funicos recuperados no Nivel 3 do xacemento, o cal presenta unha antigüidade de en torno aos 41,000 anos. Nesta época os neandertais anda ocupaban as Serras Orientais de Galicia, explotando unha ampla variedade de recursos entre os que o cervo era a súa principal presa, pero non a única, pois mesmo se detectou a explotacin intencional de osos das cavernas. Este estudo serviu para comprobar que estes grupos neandertais tian unha gran mobilidade polo territorio, do que facan un uso extensivo, aproveitndose do feito de que a cova se atope nun ecotono (a fronteira entre distintos ecosistemas), o que proporcionaba acceso a un maior número de recursos.
Reconstrucin da condicins climticas e identificacin de mis de 30 especies
Ademais de abordar as estratexias de subsistencia neandertais, o principal feito a destacar deste artigo é que ofrece unha reconstrucin aproximada das condicins climticas s que se enfrontaron estes cazadores-recolectores. A partir da informacin ecolxica que achegan as mis de 30 especies identificadas na cova -varias delas extintas a da de hoxe, coma o mamut laúdo- os investigadores puideron deducir unha temperatura media anual sensiblemente inferior actual, cun descenso medio de -3 ºC; mentres que as precipitacins se mantiveron bastante elevadas, cunha diferencia de tan so 150 mm anuais menos que na actualidade.
As serras orientais de Galicia, un auténtico refuxio climtico
Isto permitiu que se mantivera unha comunidade vexetal relativamente importante, cun medio dominado por bosques de baixa densidade intercalados con pradaras húmidas nun momento no que na maior parte da pennsula ibérica dominaban o fro e a aridez, o que convirte as serras orientais de Galicia nun auténtico refuxio climtico que permitiu a supervivencia dos grupos neandertais ata momentos mis recentes que noutras zonas do norte peninsular.
Ivn Rey: “Levo traballando neste proxecto desde 2014”
A investigacin enmrcase nos proxectos de investigacin desenvolvidos no xacemento con financiamento do Ministerio de Ciencia do Goberno de Espaa e a Consellera de Cultura, Lingua e Xuventude.
“No meu caso levo traballando neste proxecto desde o ano 2014”, explica o investigador Ivn Rey, quen se incorporou 鶹 en 2024 como membro do grupo Terra, dirixido pola investigadora Sara Varela. Especialista na investigacin sobre pequenos roedores, o seu traballo neste estudo centrouse en “analizar os dentes dos ratos para, despois, con estes datos inferir as condicins medioambientais e paleoclimticas, é dicir, reconstrur como era o ambiente e a paleoecoloxa na que vivan estes grupos humanos que, neste caso, eran os neardentais”.
Foi, ao seu xuzo, un estudo moi interdisciplinar no que se incluron todos os animais dese nivel do xacemento, analizando en detalle en que condicins vivan. “Eu centreime nos animais pequenios e o meu compaeiro Hugo, da USC, nos grandes”, engade Rey.
