�鶹����

A �鶹���� viviu este luns unha particular viaxe ao pasado, unha viaxe no tempo que a levou a situarse no 15 de maio de 1992, data na que a institucin, que daquela daba os seus primeiros pasos, nomeaba coma primeiro doutor honoris causa, a mis alta distincin que pode conceder unha universidade e que s se dirixe a persoas con méritos de moita excelencia, ao intelectual galeguista Francisco Fernndez del Riego, exercendo como madria do acto, a profesora Mª Victoria Carballo-Calero. Hoxe, 31 anos despois, a institucin lembrou esa data para homenaxear a figura de quen foi considerado o último patriarca do galeguismo, a quen se dedica a celebracin do Da das Letras Galegas 2023, unha data que na �鶹���� se viviu cun sentimento moi especial.

A sala 1 do edificio Miralles quedou pequena para acoller a todos os membros da comunidade universitaria que quixeron achegarse a este acto e rememorar esa xornada histrica. Contouse para facelo coa participacin de quen o viviu en primeira persoa, a hoxe profesora emérita, Mª Victoria Carballo-Calero, quen lembrou a súa laudatio e o discurso de investidura pronunciado por Del Riego; o daquela reitor, Luis Espada, e a familia do homenaxeado, que lle puxo voz a súa sobria, Eugenia Bermúdez. Estiveron arroupados polo reitor, que presidiu o acto, as como por numerosas autoridades, tanto académicas como do mbito poltico e cultural, inclundo, o presidente da Real Academia Galega, Vctor Freixanes; o secretario xeral de Poltica Lingüstica, Valentn Garca, as como os presidentes e distintos membros das fundacins Rosala de Castro e Penzol, as como da editorial Galaxia.

Don Paco vivira ese da “cheo de emocin”

“Foi xusto un da coma hoxe, no ano 1992, no que acontece o acto de investidura como primeiro doutor honoris causa de Don Francisco Fernndez del Riego como testemua dos seus excepcionais méritos en pro do desenvolvemento cultural de Galicia”, lembrou na súa intervencin Mª Victoria Carballo-Calero, quen recordou que Don Paco vivira ese da “cheo de emocin, anda que en todo momento dono de seu” e “cunha inmensa satisfaccin porque Vigo era a cidade que mis amaba”. Era, tal e como lembrou a súa madria, “un home que, desde sempre, sentiu a Universidade como algo propio”, un dos “bos e xenerosos”, “unha figura de saber enciclopédico”. Botando a ollada aos seus anos na Universidade de Santiago de Compostela, “nesa xeracin do Seminario de Estudos Galegos”, lembrou a súa loita por impulsar unha universidade “autenticamente galega” e como naquel 15 de maio xustificara esa distincin que lle outorgaba a �鶹���� porque quizais, lembrando as verbas do propio Del Riego, “se tivera en consideracin o empeo exercido durante 60 anos en esparexer as caractersticas do noso ser diferenciado e na fala que nos distingue”.

Xunto as palabras de lembranza da súa madria, durante o acto puidéronse tamén escoitar fragmentos do seu propio discurso de investidura e, a maiores, proxectouse tamén un pequeno resumo do vdeo realizado desde o Departamento de Filoloxa Galega e Latina, baixo a direccin do profesor Manuel Forcadela e coa participacin de Antn Mascato, Ramn Nicols, Camio Noia, Héitor Mera e Malores Villanueva.

A Universidade “ergue a bandeira” en defensa da lingua galega

Nun acto conducido pola vicerreitora de Extensin Universitaria, Susana Reboreda, o reitor Manuel Reigosa, aproveitou esta data non s para gabar a “egrexia figura de Don Paco”, senn tamén para facer unha chamada importancia de que desde a Universidade se “erga a bandeira” para facer ver que “é posible ser galego e estar no mundo, ser galego e ter o mximo coecemento dos mbitos nos que un traballe e que, por suposto, é posible empregar o galego como lingua de uso diario”.

Reigosa lembrou “con orgullo” que a �鶹���� no seu plan estratéxico ten tres apostas fundamentais, tres lias de traballo que estn presentes en todo o seu programa de goberno: a igualdade, a internacionalizacin e a lingua e cultura galega. “Cando un ve o que fixeron estes xigantes coma Fernndez del Riego, capaces de manter viva a chama da nosa lingua e a nosa cultura en situacins moito mis complexas, eu pregúntome se agora seriamos capaces de facer tantas cousas”, apuntou o reitor, quen non dubidou en afirmar que a Universidade ten a “obriga moral” de ser un referente, formar xente e contribur a facer unha sociedade mellor, e esa sociedade mellor é, tal e como defendeu no acto, “mis igualitaria, mis galeguizada e mis internacional”. Nesta lia, lembrou que a �鶹���� conta neste momento con tres titulacins nas que o 80% da súa docencia se imparte en galego, o que se agarda que tea un “efecto multiplicador”, se ben isto non significa que non se mire con preocupacin “todos os datos que nos van chegando e que amosan que o galego, lonxe de estar cada vez mis estendido, ten certos atrancos para chegar a distintos eidos”.

Entrega dos premios de poesa, relato curto e traducin

Como é habitual esta celebracin foi tamén o lugar elixido para a entrega dos premios de Poesa, Relato Curto e Traducin da �鶹���� 2023, galardns que reparten entre as e os galardoados 3600 euros, cun primeiro premio de 700 euros en cada unha das categoras e dous accésits de 250€ para cada unha das modalidades. Co profesor e escritor Anxo Angueira como presidente do xurado, na categora de poesa o primeiro premio foi para Natalia Otero Oubia, polo poemario �ѱ�Ծ���, e os accésits para Olivia Lens Priegue, por Cando soan as trompetas (1ª accésit), e para o profesor e exvicerreitor do campus de Ourense Virxilio Rodrguez, polo poemario Agora que comezamos a despedirnos (2º accésit).

En relato curto o primeiro premio foi para Marcos e a conquista, de Fabio Rivas, e o primeiro accésit para A posuda, de Allison Eudoxia Iglesias, decidindo o xurado deixar deserto o 2º accésit. No caso da traducin entregouse un premio único a Xulia Snchez, pola traducin dun texto escrito en inglés por Hideaki Sena.

Actuacin musical de Loita Amada

A celebracin estivo amenizada pola actuacin musical de Loita Amada, un proxecto que nace da man de Jsper, o consagrado artista estradense que abarrotou escenarios de todo o pas con bandas tan relevantes como Xenreira, A Matraka Perversa ou Nao, acompaado pola pandereteira Nébeda Pieiro. Xuntos recuperaron a mtica cancin protesta en galego con sonoridades inéditas que non deixan indiferente a ninguén. Na súa actuacin no campus interpretaron catro temas: Quero, Antroidada, Jota de Dolores �䲹���پ��𾱰��� e O Monstro.

Contouse tamén coa actuacin do gaiteiro Álvaro Rodrguez, que foi o encargado de pechar o acto coa interpretacin do himno galego.
��