�鶹����

A �鶹���� explora o deseo dun sistema para compensar aos viticultores polos beneficios ambientais que xeran as súas vias. Faino no marco da súa participacin no proxecto europeo , unha iniciativa que reúne 22 socios de once pases para afondar nas interconexins entre a biodiversidade do solo, entre os seus organismos, e as funcins e servizos ecosistémicos en diferentes usos do territorio.

No marco de BIOservicES, organizouse este mes de xullo no municipio ourensn de Toén un obradoiro centrado en desear un modelo de Pagamento por Servizos Ecosistémicos (PSE) adaptado ao contexto galego. A actividade foi liderada pola Universidade da Tuscia e contou co apoio da consultora LGI, a �鶹���� e a Fundacin Juana de Vega, socios galegos do proxecto. Buscando respostas pregunta de como apoiar economicamente aos viticultores que contribúen conservacin do solo, da biodiversidade ou da paisaxe, na cita participaron viticultores, adegas, administracins, persoal investigador e outras entidades vinculadas ao sector.

Buscando un futuro sistema de incentivos

Os PES, sinlase desde o proxecto, son instrumentos baseados en acordos voluntarios mediante os que as persoas que xestionan o territorio reciben unha compensacin polos beneficios ambientais que xeran as súas prcticas, como a conservacin da biodiversidade, a proteccin do solo, a mellora da calidade da auga ou o mantemento da paisaxe. Os Pagamentos por Servizos Ecosistémicos xa estn a aplicarse con éxito noutros pases europeos. As, en Italia, por exemplo, a empresa alimentaria Barilla desenvolveu a Carta del Mulino, que serviu de base para remunerar aos produtores de trigo en funcin das prcticas agrcolas que favorecen a biodiversidade e a sostibilidade. A Universidade da Tuscia, socia do proxecto BIOservicES que participou na creacin deste modelo en Italia, traballa agora na adaptacin deste enfoque a outros sistemas agrcolas europeos, entre eles a viticultura galega.

Durante a xornada en Toén analizronse as oportunidades e os retos para implantar este tipo de mecanismos en Galicia e identificronse os elementos que debera incorporar un futuro sistema de incentivos para que resulte útil, viable e adaptado s necesidades do sector. “Unha das principais conclusins do obradoiro foi que moitos viticultores xa aplican prcticas de xestin sostible sen recibir un recoecemento especfico polo seu esforzo”, comentan desde a organizacin. Os participantes, detallan, coincidiron en que avanzar cara modelos produtivos mis sostibles require non s apoio econmico, senn tamén asesoramento técnico, estabilidade e ferramentas que permitan poer en valor o traballo desenvolvido no territorio. Entre as ideas mis destacadas sinalouse que o recoecemento debe ir mis al das compensacins econmicas e inclur mecanismos de certificacin, visibilidade e sensibilizacin social. Tamén se puxo de manifesto a necesidade de ofrecer un mellor acceso ao asesoramento técnico, adaptar as medidas s condicins locais de cada territorio e desear esquemas "sinxelos, flexibles e cribles". Os asistentes coincidiron ademais en que resulta mis prctico supervisar a implantacin das boas prcticas que medir directamente todos os beneficios ambientais xerados.

Un proxecto europeo para pr en valor a biodiversidade do solo

BIOservicES (Linking soil biodiversity and ecosystem functions and services in different land uses: from the identification of drivers, pressures and climate change resilience to their economic valuation) ten un orzamento total de case 7,4 millns de euros. Arrancou en setembro de 2023 e prevese a súa finalizacin en agosto de 2028, estando financiado pola Comisin Europea a través do programa Horizonte Europa, ademais das axencias de investigacin do Reino Unido e Suza. Est coordinado pola Universidad Politécnica de Cartagena e involucra tanto a socios de universidades e centros de investigacin como empresas e fundacins, recollendo unha ampla experiencia en agricultura, innovacin e comunicacin. Por parte da �鶹���� participa un equipo do Grupo de ���Ա�����پ����������� Planta, Solo e Aproveitamento de Subprodutos e do Instituto de Agroecoloxa e Alimentacin, encabezado por David Fernndez Calvio e Andrés Rodrguez Seijo. A �鶹���� desempea un papel destacado no proxecto, coordinando a lia de investigacin dedicada anlise da relacin entre a biodiversidade do solo e as funcins e servizos ecosistémicos nas diferentes rexins bioxeogrficas europeas. 

O proxecto traballa no desenvolvemento de novos indicadores, ferramentas dixitais e modelos de avaliacin econmica que permitan incorporar o valor dos servizos ecosistémicos toma de decisins en agricultura e na xestin do territorio. No marco de BIOservicES xa se levan analizado mis de 770 mostras de solo procedentes de 25 emprazamentos experimentais distribudos por cinco rexins bioxeogrficas europeas (alpina, atlntica, mediterrnea, continental e boreal), nas que se estudaron mis de cen indicadores fsicos, qumicos e biolxicos. Ademais desenvolvéronse experimentos de campo para avaliar como o cambio climtico pode afectar biodiversidade do solo e aos servizos ecosistémicos que proporciona. Estes experimentos simularon o incremento de temperatura no solo e a reducin de precipitacins, mostrendose 120 solos de usos semi-naturais de catro rexins en Europa. No caso galego, os usos do solo escollidos son antigas zonas de cultivo abandonadas nos anos 70 e actualmente reconvertidas en zonas forestais con acacia, pieiro e carballo, e nos que se pretende avaliar como o cambio climtico pode afectar ao solo. “Isto poder aportar informacin e coecemento para prcticas mis resilientes e de mitigacin do cambio global”, afirma o equipo da �鶹����.