�鶹����

A irrupcin “doutra forma de construr e narrar a mensaxe”, cun maior protagonismo da ou do artista, ademais dun novo soporte para a creacin e exhibicin de prcticas artsticas, as como a posibilidade de chegar a “audiencias maiores e diversas”.��Estas son tres das múltiples achegas ou cambios que as redes sociais supuxeron para o mundo da arte, segundo conclúe a investigadora e artista Marta Lpez Lpez na súa tese de doutoramento, que defendeu na Facultade de Belas Artes. Nela, inclúe “perspectivas inéditas” respecto do impacto que estas plataformas tiveron,��tanto na creacin artstica como no sector no seu conxunto,��partindo das entrevistas realizadas a 50 artistas, docentes, directores de museos, galeristas, crticos, comisarios ou coleccionistas, entre outros profesionais do mundo da arte, que fan desta tese “o único documento desta temtica cunha visin poliédrica tan ampla”.

Nun contexto no que a presenza da arte “crece cada vez mis” en plataformas como Instagram ou Facebook, as redes sociais supuxeron para o mundo da arte “unha nova forma de creacin, exhibicin, comunicacin e constitucin de novos relatos e narrativas na actualidade da arte contempornea”, sostén Lpez na súa tese Arte vida y redes sociales de Internet: El artista en los inicios del siglo XXI. Nuevos paradigmas, que dirixiu o profesor e artista Juan Luis Moraza e que foi unha das investigacins recoecidas cos Premios Extraordinarios de Doutoramento que a Universidade entregar no mes de xaneiro.��Ao mesmo tempo, a investigadora, que desenvolve a súa traxectoria artstica co pseudnimo de Marta Bran, salienta que estas plataformas supuxeron unha oportunidade para os e as artistas na maneira de “acceder a informacin especializada en permanente actualizacin”, as como hora de establecer “unha rede de contactos profesional a nivel internacional, favorecendo unha comunicacin e colaboracin mis directa e inmediata”; contribundo deste xeito “ apertura dunha contorna��tradicionalmente hermética”, anda que en termos xerais sexan s un “soporte parcial” para a exhibicin de proxectos artsticos. Pola contra, estas plataformas implicaron unha “revolucin” hora de visibilizar os procesos de creacin, facendo posible que “calquera persoa, desde calquera parte do mundo, poida coecer o que acontece no estudio ou taller”, contribundo igualmente a articular un dilogo entre a ou o artista e o seu público, permitindo aos creadores e creadoras “tomar o control na comunicacin da súa mensaxe sen depender da intervencin doutros intérpretes”.��

Lpez tamén aborda na tese o papel que estas plataformas poden xogar como un “soporte de creacin” en si mesmo, deténdose en casos como os de Intimidad Romero, “cuxo espazo de creacin existe unicamente en Facebook”, ou nos de creadores que empregan “o imaxinario das redes sociais” para as súas obras, como Ana Riao ou Anthony Antonellis.��

���Ա�����پ����������� cualitativa

Froito de cinco anos de traballo, como parte do grupo de investigacin Modo (Modos de Coecemento Artstico) da Facultade de Belas Artes��e no Instituto de Investigação em Arte, Design e Sociedade da Facultade de Belas Artes da Universidade do Porto, as como a través da participacin en diferentes eventos e foros artsticos internacionais, a tese de Marta Lpez articúlase en torno a tres eixos;��os antecedentes da arte na rede e a súa evolucin do “net art da web 1.0 web 2.0”, a anlise das circunstancias que afectan na actualidade ao artista usuario de redes sociais e, para rematar, a definicin dunha serie de “roles ou posicionamentos dos artistas que habitan as redes”.

Este último punto baséase na investigacin cualitativa realizada a partires das entrevistas a axentes do sector de 14 pases de Europa e América, entre os que se atopan artistas como Eulàlia Valldosera, Las Pontes ou Baltazar Torres; profesores como Sean Cubitt ou Rita L. Irwin; crticas como Rosa Olivares, editora da revista Exit; comisarios como Michal Novotný, galeristas como a austraca Rosemarie Schwarzwälder ou coleccionistas como Alicia Aza Campos.

Un novo modelo de artista

A “visin poliédrica” que achegan os 50 entrevistados e entrevistadas permite investigadora falar na súa tese de novos “modelos de artista” en relacin ao uso das redes sociais, xa que, por unha banda, este pode “afectar en maior ou menor medida creacin en si mesma, é dicir, ou ben aos procesos de traballo ou ben proxeccin destes proxectos artsticos".��Por outro lado, sinala a creadores e creadoras alleos ou opostos a estas plataformas, anda que na actualidade o perfil maioritario é o de artistas usuarios e usuarias. Neste sentido, na tese englbanse tanto artistas que empregan estes espazos para presentar os seus proxectos a través de achegas “de corte formalista” ou autobiogrficas como quen as usa para abordar “cuestins de reivindicacin social” ou para “interactuar cos diferentes axentes do mundo da arte” e, tamén��artistas “que crean online de forma total ou parcial”. De a que unha das conclusins da investigacin sexa que “estas plataformas favoreceron a existencia dunha maior hibridacin entre a creacin offline e o espazo online”, permitindo falar dun novo modelo de artista, “que vive de forma simultnea en ambos territorios”, e ao que, nunha das entrevistas, o profesor brasileiro Gilbertto Prado outorga o nome de “artista hbrido”.��