�鶹����

A covid-19 provocou nos últimos meses numerosos cambios na actividade universitaria, que tamén afectaron s prcticas académicas externas que o alumnado leva a cabo en empresas e outra serie de organizacins e que, en moitos dos casos, tiveron que reconverterse en virtuais. As oportunidades que este cambio obrigado poida ter xerado nesta actividade formativa constitúen o núcleo central da anlise que promove o , que desde este mércores reúne, de forma virtual, mis de 300 docentes de diferentes pases. “Esta edicin pretende analizar a incidencia que tivo a pandemia no desenvolvemento das prcticas curriculares e extracurriculares, o seu impacto nos plans de estudos, na formacin, nas vivencias do estudantado, nas funcins das persoas que as titorizan, nas institucins...”, salientou Manuela Raposo, profesora da Facultade de Educacin e Traballo Social da �鶹���� e presidenta do comité organizador deste simposio de carcter bienal, que tia desde o seu inicio en 1987 tia a súa sede en Poio e que a covid-19 obrigou neste 2021 a converter en virtual por primeira vez.

Organizado pola , a 16 edicin deste simposio ten como obxectivo servir como “un lugar de encontro no que compartir o que funcionou e non funcionou, as barreiras e os problemas que xurdiron” por mor desa obrigada conversin en virtual as prcticas, “pero tamén os procedementos adoptados para a súa superacin”, salientou Raposo. 

A actividade académica “mis impactada pola pandemia”

Baixo o ttulo de Prcticas externas virtuales versus presenciales: transformando los retos en oportunidades para la innovacin, o simposio inaugurouse na tarde deste mércores coas intervencins de representantes de sete das universidades que forman parte de Reppe nun acto virtual conducido desde a sede da Vicerreitora do campus de Pontevedra polo presidente desta rede, Agustn Erkizia. “Sen dúbida, a virtualidade chegou para quedarse, a idea é ver como esta virtualidade se vai unir presencialidade nos centros”, salientou Jorge Soto, vicerreitor do campus, quen definiu como “absolutamente imprescindible” a anlise que propn este simposio, xa que “as prcticas son e sern unha parte fundamental da formacin das alumnas e alumnos”. Soto puxo tamén de relevo “a complexidade” que para as universidades supuxo a xestin da situacin provocada pola pandemia, que “removeu os cimentos da docencia presencial e obrigou a modificacins profundas”, como engadiu a vicerreitora de Organizacin Académica da Universidade de Santiago de Compostela, Celia Besteiro. Neste escenario, as prcticas convertéronse “na actividade académica mis impactada”, engadiu Adela Valero, vicerreitora de Emprego e Programas Formativos da Politécnica de Valencia, mentres que a o vicerreitor de Estudantes e Empregabilidade da Universidade do Pas Vasco, Fernando Tapia, subliou que estas constitúen unha “das ferramentas mis importantes para que o alumnado poida acceder nas mellores condicins ao mercado laboral”, aspecto no que incidiu tamén o vicerreitor de Innovacin Social e Emprendemento da Universidad de Mlaga, Rafael Ventura. Neste acto virtual intervieron tamén Vctor Garca, vicerreitor de Estudantes e Empregabilidade da Universidad Internacional de Andaluca e Rosa Kranwinkel, vicerreitora do Instituto Superior de Formacin Docente Salomé Urea da República Dominicana, que suma preto de 70 participantes a este simposio. 

“As prcticas externas son unha peza clave no compromiso da universidade coa mellora da empregabilidade e a insercin laboral”, engadiu na conferencia de apertura Nuria Grané, presidenta do grupo de emprego e asuntos estudants da Conferencia de Reitores das Universidades Espaolas (CRUE). Profesora da Universidade de Alacante, Grané abordou as diferentes lias de traballo do grupo que coordina, vez que puxo de relevo a necesidade de que, ademais da docencia, a investigacin e a transferencia, as universidades tean como misin o fomento da empregabilidade, un aspecto no que as prcticas xogan, sinalou, un papel clave. 

O camio cara unha “ensinanza hbrida”

A “transicin das prcticas presenciais s virtuais” foi, por outra banda, o eixo da primeira das mesas redondas deste simposio, moderada polo catedrtico da Universidade de Mlaga e vicerrector de Innovacin Docente e Dixitalizacin da UNIA, Manuel Cebrin. Nela,  o catedrtico da Universidad de La Laguna Manuel Area avogou polo desenvolvemento de “modelos de ensinanza hbridos con calidade pedagxica” e defendeu que o ensino hbrido ser o maioritario nas universidades, algo que, anda que a pandemia o acelerase, vén motivado ao seu xuzo “pola necesidade histrica de adecuacin ou adaptacin da educacin superior s caractersticas da sociedade dixital”. Nesta mesa, as mesmo, o vicerreitor de Posgrao, Empregabilidade e Relacins con Empresas e Institucins da Universidade de Almera, Juan Garca, sostivo que as universidades xa iniciaran, antes da covid-19, “un proceso de adaptacin a modalidades de ensinanza que apoiaran presencial con formatos multimodais” que non se desenvolveu na mesma medida, no mbito das prcticas, no que se seguiu apostando pola “presencialidade fsica”, sinalou, mesmo en titulacins semipresenciais ou virtuais. Por outra banda, a modalidade de prcticas virtuais impulsada pola Facultade de Psicoloxa da UNED centrou a intervencin da súa vicedecana Laura Méndez, que sinalou que o uso de “sistemas de actividade simulados” para adestrar competencias profesionais permite formarse en “ambientes de experimentacin sen riscos”, que enfrontan ao alumnado a “problemas auténticos” e “situacins prototpicas da profesin”. 

Presentacin de 87 comunicacins

A xornada completouse coa primeira das mesas de presentacin de comunicacins, nas que daranse a coecer 87 traballos ao longo dun simposio que reúne tamén no seu programa as conferencias do profesor da Universitat de Barcelona Xavier Colina sobre os efectos da pandemia nas titulacins sanitarias e do catedrtico da USC Miguel A. Zabalza sobre prcticas presenciais e virtuais. As mesmo, nas xornadas de xoves e venres tern lugar dúas novas mesas de debate, que permitirn coecer experiencias levadas a cabo durante a pandemia e exemplos de prcticas virtuais, da man de representantes de diferentes universidades de Espaa, Portugal, Chile e Ecuador.