�鶹����

Analizar a relacin entre os coecementos, actitudes e prcticas docentes do profesorado de Educacin Secundaria Obrigatoria relativas igualdade de xénero, a diversidade sexual e cultural e as situacins de bullying experimentadas polo seu alumnado. Este é o obxectivo do proxecto de investigacin Bullying, heteronormativa e etnocentrismo: o rol do profesorado de Educacin Secundaria (Bullherprofes), posto en marcha pola investigadora e profesora da �鶹���� Mara Victoria Carrera e no que participarn 1000 docentes e 2000 estudantes de diferentes puntos da xeografa estatal.  

O proxecto est financiado pola convocatoria de 2019 de Proxecto de I+D+i, na modalidade Retos de ���Ա�����پ�����������, do Ministerio de Ciencia e Innovacin. Tendo como investigadora principal a Mara Victoria Carrera, do Grupo de ���Ա�����پ����������� en Sexualidade, Xénero e Saúde, a iniciativa conta ademais de coa participacin de grupos de investigacin das universidades de A Corua e La Laguna. “O bullying é un problema significativo de saúde pública que recibiu unha maior atencin nas dúas últimas décadas”, explica Mara Victoria Carrera sobre a temtica que centra a iniciativa. Porén, esta atencin, advirte, “centrouse maioritariamente no alumnado, atendendo fundamentalmente anlise de factores individuais de corte psicolxico, simplificando a problemtica, e obviando a influencia de variables de compoente mis social, tales como as normas e os discursos sociais arredor do xénero, a sexualidade e a etnia”.

Neste contexto, a escola, explica Mara Victoria Carrera, profesora da Facultade de Educacin e Traballo Social do campus de Ourense, “é un potente axente de socializacin que contribúe construcin da identidade a través dunha socializacin heteronormativa e etnocéntrica”. Ademais, engade, o espazo educativo “constitúe un espazo interrelacional onde o alumnado desprega toda unha serie de prcticas de violencia, coecidas como bullying e ciberbullying, alimentadas por estes estereotipos e prexuzos aprendidos, que lle permiten reafirmar a súa identidade e delimitar as fronteiras entre o eu/ns e os outros”.

Estudo cuantitativo e cualitativo

Segundo explica a investigadora do Grupo en Sexualidade, Xénero e Saúde da �鶹����, “recentemente, estudos levados a cabo con adolescentes, entre os que destacan os traballos publicados polo noso equipo de investigacin, demostran de forma consistente que as variables socioculturais relativas heteronormatividade e ao etnocentrismo (tales como os estereotipos de xénero, as actitudes sexistas e de rexeitamento diversidade sexual e cultural do alumnado) teen unha influencia decisiva na súa participacin en situacins de malos tratos escolares entre iguais”. Porén, engade, “non existen traballos relevantes que estudasen estas variables no profesorado e a súa relacin coas situacins de bullying experimentadas polo alumnado”. Para dar resposta a estas limitacins e avanzar sobre a investigacin previa, sublia Mara Victoria Carrera, púxose en marcha este proxecto, que se prolonga desde xuo de 2020 a xuo de 2023.

No proxecto, indica a súa responsable, participar unha mostra representativa de profesorado e alumnado de Educacin Secundaria Obrigatoria de mbito estatal, concretamente 1000 docentes e 2500 estudantes. Metodoloxicamente empregarase un enfoque multimétodo, a través da integracin do enfoque cuantitativo e cualitativo. A dimensin cuantitativa do estudo, detalla Mara Victoria Carrera, centrarase nunha enquisa por mostraxe e de carcter transversal e a dimensin cualitativa levarase a cabo a través da realizacin de grupos de discusin con alumnado e entrevistas semiestruturadas con profesorado. Esta dimensin cualitativa do estudo, detalla, “constitúe un punto clave, ao permitirnos acceder a interpretacins s cales sera imposible chegar desde outro tipo de metodoloxas”, destacando a investigadora como entre as súas principais vantaxes est “a súa capacidade para acceder a situacins reais sen cousificar aos seus participantes, a través das súas propias voces e experiencias”.

O desenvolvemento desta investigacin, indica por último a súa responsable, “permitir mellorar significativamente a comprensin e prevencin do bullying, ao analizar por primeira vez a relacin dos coecementos, actitudes e prcticas educativas do profesorado relativas ao xénero e diversidade sexual e cultural, e o bullying experimentado polo seu alumnado”. Os seus resultados, sublia Mara Victoria Carrera, “sern especialmente relevantes para o deseo e desenvolvemento de programas de formacin do profesorado que tean un impacto significativo na prevencin da violencia escolar e a promocin da convivencia”.