Os galardns a TFG e TFM con perspectiva de xénero premian a seis alumnas da 鶹
Premios Egeria: da reivindicacin do patrimonio inmaterial, aos ventres de alugamento, pasando pola competencia motriz
O papel das mulleres na Bauhaus e na literatura de Irlanda e Asia completan as temticas galardoadas
O que no caso de Nuria Ferreiro Amoedo tivo a súa orixe nun desexo de preservar o patrimonio inmaterial relacionado coa etnomedicina, desde unha perspectiva interdisciplinar e personalizado nas figuras femininas de meigas, curandeiras, mencieiras ou parteiras, para Elena Valcrcel Cao foi, foi unha consecuencia de moitos anos vinculada ao mundo do balonmn, nos que puido observar como chegada a adolescencia as mulleres abandonan a prctica deportiva, algo que non ocorre no caso dos homes. De aqu parten Convite ao avecer e Competencia motriz obxectiva e percibida en adolescentes: Un enfoque de xénero, o traballo fin de grao (TFG), o primeiro, e o traballo fin de mestrado (TFM), o segundo, que maior cualificacin acadaron nas ramas de Artes e Humanidades e Ciencias Xurdicas e Sociais, respectivamente, na convocatoria 2020/2021 dos Premios Egeria inclusin da perspectiva de xénero no TFG e TFM que outorga a 鶹.
Representing the Singaporean Woman´s Stuggle Through Catherine Lim´s “The Taximan´s Story”, na rama de Artes e Humanidades, da graduada en Linguas Estranxeiras Alba Zels Garrido, e Os corpos das mulleres ao mercado do neoliberalismo: ventres de alugamento, na rama de Ciencias Socias e Xurdicas, da titulada de Traballo Social Tania Gndara Surez, completan os TFM premiados na última convocatoria dos Egeria. Pola súa banda, Muriel Carmen Domnguez Viso, alumna do Mster en estudos ingleses avanzados e as súas aplicacins, e Ana Isabel Montouto Lpez, estudante do Mster de direccin de arte publicitaria, acadaron cadanseu premio aos mellores TFM nas ramas de Artes e Humanidades e Ciencias Sociais e Xurdicas, respectivamente. Os galardns cos que a 鶹 recoece os mellores traballos de fin de grao e de fin de mestrado do seu alumnado que inclúen a perspectiva de xénero, repartiron nesta convocatoria 3300 euros, 500 para cada un dos TFG premiados e 600 no caso dos TFM.
Unha homenaxe s antepasadas
Como un recoecemento ao seu traballo de investigacin e creacin, par que unha clara posta en valor do feito de investigar con perspectiva de xénero, valora Nuria Ferreiro o premio Egeria acadado co seu TFG, no que se establecen vnculos entre disciplinas como a etnomedicina, a antropoloxa, a literatura e a arte contempornea. Pero Convite ao avecer é tamén “unha homenaxe s mulleres das mia familia. A mia raiceira cultural mis ntima est onde estn elas e as súas verbas. A mia bisavoa Alicia practicaba dun xeito activo a medicina popular e foi unha desas persoas que tivo a valenta de atesourar a sabedora de quen a precedeu e, sen querer ou queréndoo, conseguiu que eses saberes me chegasen”, relata a esgresada de Belas Artes, que explica que foi precisamente a súa bisavoa quen lle ensinou a súa nai a palabra ‘avecer’, que na súa honra d nome ao seu traballo de investigacin. Pero o repaso s súas devanceiras non estara completo sen a avoa Celia, que asista a partos de animais “e actuou de enfermeira sen ttulo coas persoas da aldea que llo pedan e tamén aprendeu a escribir pola súa conta. Narradoras e sabias, para min iso foro e isto son”.
Etnografa, antropoloxa e arte contempornea entrelzanse no proxecto de investigacin e creacin de Nuria Ferreiro, que tamén aborda en Convite ao avencer ideas e figuras intrnsecas cultura popular galega (meigas, curandeiras, mencieiras ou parteiras) desde a perspectiva de xénero e cun fondo compromiso por investigar, recuperar e difundir todo aquilo que ao longo da historia foi negado, reprimido ou anulado. “En canto ao desenvolvemento do traballo, ao mesmo tempo que fun construndo un corpo terico, fun argallando unha intervencin artstica con distintas pezas que conformaron unha única instalacin e que xorden a partir de cinco ensalmos empregados no mbito da medicina popular”, detalla a autora, que foi quen de transformar os textos en interpretacins plsticas, empregando elementos cotis, xunto coas verbas, e que funcionan como un nexo común entre as diferentes obras a nivel conceptual e formal.
Diferenzas significativas por motivos de xénero tamén na competencia motriz
Tras moitos anos vinculada ao mundo do balonmn, nos que como muller e deportista puido observar como as mulleres abandonan a prctica deportiva ao chegar adolescencia, “mentres que no caso dos varns isto non é significativo”, as como as diferenzas a nivel profesional e meditico, “anda que cada vez menores”, Elena Valcrcel Cao optou para o seu TFM por investigar que impacto tia este feito na competencia motriz das e dos adolescentes. A competencia motriz, que pode ser obxectiva (a capacidade ou habilidades reais que temos para movernos e realizar tarefas motrices), e percibida (como pensamos que somos a nivel motriz), “inflúe na creacin da identidade, na autoestima e no número de interaccins en actividades fsicas. Unha persoa que tea unha boa competencia motriz, sentirase mis capaz, aumentar as súa autoestima e ter mis ganas de realizar actividades fsico-deportivas”, detalla a gaadora dun dos premios Egeria.
95 adolescentes, cunha idade medida de 15,03, participaron no estudo, no que se empregaron probas de competencia obxectiva (AST e TGMD) e a enquisa de competencia percibida (AMCQ). Os resultados do estudo mostran que existen diferenzas significativas por motivos de xénero na competencia motriz obxectiva e na percibida, anda que nos hbitos fsico-deportivos se atoparon nunha tendencia positiva cara igualdade. “En concreto, comprobouse que nos varns a competencia obxectiva se asocia coa percibida, mentres que nas mulleres esta relacin non existe. Polo tanto, é necesario coecer as causas destas diverxencias para intervir a nivel educativo e social, coa finalidade de garantir o dereito de todas as persoas a esta en forma e sentirse ben”, explica a graduada en Educacin Infantil no campus de Ourense.Para Elena Valcrcel o premio Egeria “supn o recoecemento ao esforzo e ao tempo que lle dediquei para realizar o traballo. Ademais que se valore inclur a perspectiva de xénero nos TFG e TFM creo que é unha boa forma de incentiva que se continúe investigando sobre este eido, relacionndoo con outros mbitos de estudo”.
Resumo dos traballos premiados
En Representing the Singaporean Woman´s Stuggle Through Catherine Lim´s “The Taximan´s Story”, TFG premiado na rama de Artes e Humanidades, da graduada en Linguas Estranxeiras Alba Zels Garrido, o obxecto de estudo é o conto The Taximan’s Story includo na coleccin Little Ironies: Stories of Singapore de Catherin Lim. A historia presenta a realidade dun pas que silenciou s mulleres no pasado, poendo en marcha polticas nas que non se ten en conta a opinin dos que se vern afectados por elas, creando persoas que pensan e actúan do mesmo xeito que o protagonista da historia e perpetuando unha sociedade desigual en base ao sexo.
Pola súa banda, Tania Gndara Surez en Os corpos das mulleres no mercado do neoliberalismo: ventres de alugamento, TFG premiado na rama das Ciencias Sociais de Xurdicas, analiza percepcin que ten poboacin nova sobre os ventres de alugamento. Os resultados obtidos na investigacin na que participaron 10 persoas de entre 25 e 33 anos, evidencian que os ventres de alugamento son percibidos de forma favorable entre a xente nova, sendo 8 das 10 persoas participantes as que se posicionan a favor dalgunha das modalidades en que se pode levar a cabo a prctica. Deste xeito, o traballo conclúe que a mocidade amosa actitudes favorables cara unha prctica que vulnera os dereitos das persoas e perpetúa a desigualdade entre homes e mulleres, polo que se considera necesaria unha educacin para a igualdade.
Verdades Persoais e o Ensaio de Non-Ficcin: Vergonza, Silencio e Dor en Constellations: Reflections from Life de Sinéad Gleeson e Notes to Self: Essays de Emilie Pine, TFM do mbito das Artes de Humanidades de Muriel Carmen Domnguez Viso, céntrase en dúas obras que cabalgan entre o xénero da memoria e o ensaio de dúas autoras irlandesas. A investigacin explora de que forma Gleeson e Pine innovan o xénero da memoria e o seu potencial como instrumento feminista para dar voz a experiencias silenciadas das mulleres e a súa combinacin co ensaio para teorizar estas experiencias desde unha perspectiva de xénero que as enmarca dentro dunha opresin común a todas as mulleres.
En Mrs. Bauhaus, Ana Isabel Montouto Lpez presenta no seu TFM premiado un produto modular composto por un lbum ilustrado, ilustracins, un videoxogo e un xogo infantil que buscan recoecer, reivindicar e facer visible o rol fundamental que as mulleres tiveron dentro da escola de deseo Bauhaus. E é que anda que normalmente foron os deseos masculinos os que maior transcendencia tiveron, as alumnas, moitas veces mis numerosas que os homes, tiveron un importante papel, tanto dentro da escola, como na historia da arte e o deseo.
