�鶹����

Os investigadores do Centro de ���Ա�����پ����������� en Tecnoloxas, Enerxa e Procesos Industriais, Cintecx, da �鶹����, Leandro Alejano e Ignacio Pérez Rey, docentes da Escola de Enxeara de Minas e da Enerxa, acaban de ser galardoados co Premi Giovanni Barla ao de 2023 publicado na revista Rock Mechanics and Rock Engineering, unha das publicacins internacionais de maior prestixio dentro do eido da mecnica de rochas. O galardn recoece a elevada calidade do artigo A New Insight into the Stability of Precariously Balanced Rocks, do que son coautores, xunto con Mauro Muiz, do Laboratorio de Xeotecnia do Cedex, en Madrid, e  tres investigadores da Universidade de Tecnoloxa e Economa de Budapest, en Hungra, entres eles o profesor Gabor Domokos, un dos principais expertos mundiais no estudo e resolucin de problemas de equilibrio de corpos complexos.

O artigo recolle os resultados dunha investigacin realizada en colaboracin entre estas tres institucins que afonda no estudo de estruturas xeolxicas singulares como son os bolos granticos inestables, entre eles a coecida Pena do Equilibrio, en Ponteareas, unha lia de traballo na que o grupo de Xestin sostible e segura dos recursos minerais da �鶹����, do que forman parte Alejano e Pérez Rey, leva anos traballando. De feito, neste tema centrrase xa a tese de doutoramento de Ignacio Pérez Rey, defendida en 2019 na �鶹���� e dirixida polo profesor Leandro Alejano, que a Sociedade Espaola de Mecnica de Rochas lle outorgara no 2020 unha mencin honorfica. 

“Recoecemento a unha paisaxe que é patrimonio xeolxico da rexin”

“Recibir agora este novo premio, unido ao feito de que un grupo de relevancia como o comandado polo profesor Domokos tivera interese nel, é un bo indicativo de que na �鶹���� e en institucins espaolas como o Cedex se realiza investigacin de calidade”, explica Ignacio Pérez Rey, quen salienta que o premio otorga “un claro recoecemento a unha paisaxe que temos moi preto de ns e impulsa a súa conservacin como elementos do patrimonio xeolxico da rexin”.

Equipo internacional creado en plena pandemia

“Anda que a metodoloxa utilizada para os clculos de estabilidade da Pena do Equilibrio includa na mia tese funcionara realmente ben, sendo publicada na revista Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, consideramos que podera ter algunha limitacin, especialmente debido natureza tridimensional do problema”,  salienta Pérez Rey, quen explica que foi en plena pandemia, hai agora catro anos, cando decidiu contactar co profesor Gabor Domokos para amosarlle o seu traballo.  Tras esa mensaxe inicial vieron outras, as como varias reunins nas que se decidiu analizar novamente o problema e facelo coa colaboracin do grupo do profesor Domokos e do Laboratorio de Xeotecnia do Cedex en Madrid, do que Ignacio Pérez Rey tamén formou parte.

O traballo consistiu en analizar novamente e validar doutro xeito os clculos de estabilidade presentados inicialmente na tese de Pérez Rey, engadindo dous novos mecanismos de potencial inestabilidade ao problema en cuestin: a consideracin da rotacin do penedo e a rotura do material na superficie de contacto onde est apoiado. “Esta colaboracin con persoal investigador do eido da matemtica permitiu un desenvolvemento formal das expresins que rexen o equilibrio mecnico da Pena do Equilibrio, ademais dun refinamento da nube de puntos tridimensional en zonas onde non se puido obter informacin, debido a que é imposible acceder ao contacto entre o propio penedo e a rocha onde repousa”, salienta o investigador.

Novos estudos sobre outras estruturas xeolxicas singulares de Galicia e Madrid

Dado o éxito da colaboracin, os tres grupos estn xa a formular a continuacin destes estudos con aplicacins a outras estruturas xeolxicas singulares situadas en Galicia e na Pedriza del Manzanares, no Parque Nacional de la Sierra de Guadarrama, en Madrid.

Grazas natureza grantica de gran parte de Galicia, existen numerosos exemplos de bolos granticos susceptbeis de ser estudados. Entre outros exemplos, fan referencia ao penedo das Fatigas, na comarca da Limia, en Ourense, ou os penedos de Pasarela e Traba, na Corua. Ao seu modo de ver, anda que non todos estes exemplos presentan unha tipoloxa destacable en termos de clculo da estabilidade, conforman elementos dignos de estudo. Por outra banda, zonas como o parque da Pedriza en Madrid presentan estruturas xeolxicas deste tipo, “que resultan de grande interese, tanto pola diversidade en formas como en tamaos”.