�鶹����

A situacin das mulleres nas universidades espaolas amosaba xa unha clara diagnose de desigualdade de xénero e a pandemia non fixo mis que agravar esta situacin. As o amosa o resultado do estudo Xénero e investigacin cientfica na �鶹���� en tempos de covid-19, unha investigacin posta en marcha pola Unidade de Igualdade co obxectivo de analizar o impacto que est a ter a actual situacin sanitaria nas carreiras profesionais nas mulleres e homes docentes e investigadores da �鶹����. “A covid est facendo emerxer novas fendas de xénero que se suman s que xa existan que, parece veen para quedarse: como institucins igualitarias, debemos evitalo”, salienta a directora da Unidade de Igualdade Águeda Gmez, principal responsable deste estudo.

Segundo os resultados do informe, a diminucin da actividade investigadora observada entre as mulleres evidencia un escenario de desigualdades e acentúa anda mis a fenda de xénero, se ben haber que agardar a novos estudos para verificar o alcance desta repunta da desigualdade e os seus efectos a medio e longo prazo na universidade e na actividade investigadora. A diminucin de tempo de dedicacin actividade investigadora e o menor volume de artigos e publicacins enviadas supn unha menor posibilidade de conseguir financiamento futuro para novos proxectos, o que vai provocar a reproducin e incluso o agravamento das desigualdades de xénero na academia previas pandemia. “É un reto para as nosas institucins traballar para impedilo”, recalca a directora da Unidade de Igualdade.

Conciliar o traballo remoto coa vida familiar non resultou doado para ninguén, nin para elas, nin para eles, pero as mulleres, sobre todo aquelas con menores a cargo, foron as que mis dificultades tiveron hora de facerlle fronte a esa nova situacin e sern tamén elas as que, a xuzo da directora do estudo, van experimentar un maior descenso na producin cientfica, nun sistema de méritos que penaliza a maternidade e que a medio e longo prazo ter un claro efecto nas avaliacins investigadoras as que se vern sometidas se queren progresar na súa carreira, tanto académica como investigadora. “O estudo evidencia que a feminizacin das actividades de coidados e domésticas se acentuaron durante o confinamento e que foron elas as que asumiron anda mis carga de traballo reprodutivo, acentuada pola atencin, no seu caso, de coidados a persoas dependentes e menores e nas actividades de apoio educativo”, explica Gmez.

“Elas concilian permanentemente, eles puntualmente”

Para a posta en marcha do estudo empregouse unha metodoloxa na que se combinou unha enquisa realizada ao Persoal Docente e Investigador na que participaron 275 docentes –sendo maior a taxa de resposta entre as mulleres (54%) con respecto aos homes (46%)-; grupos de discusin entre profesoras e profesores e unha diagnose realizada a partir da consulta a diferentes revistas cientficas espaolas con selo de calidade Fecyt (2019).

A anlise dos datos recadados amosa que elas traballaron mis desde a casa (92,6%), case dez puntos por encima dos homes (83,3%). “Pasar mis tempo nos fogares implica asumir as tarefas de responsabilidade domésticas e de coidados, maiores problemas para conciliar e sobrecargarse coas tarefas derivadas do traballo produtivo”, indica a directora da Unidade de Igualdade. Por outra banda,  o 17% das mulleres con menores a cargo afirmaron ter reducido considerablemente o tempo de traballo durante o estado de alarma, fronte ao 9,8% dos homes que estaban na súa mesma situacin.

Unha vez finalizado o confinamento, a continuidade do traballo en remoto volve ser maior entre as mulleres, no 63,8% dos casos, baixando en dez puntos nos homes (53,2%). Anda que se foi recuperando certa normalidade nesta etapa nalgunhas actividades econmicas, hai que ter en conta que se mantivo o peche de centros de ensino e doutros servizos de coidados. 
O estudo reflicte como as mulleres mis que os homes adptanse ao traballo en remoto, s novas necesidades da docencia en lia, s xuntanzas de coordinacin, etc. sobrecargndose e dedicndolle mis tempo ao traballo produtivo.

“A covid est a actuar como unha tormenta para toda a poboacin, pero homes e mulleres, mis no caso das mulleres nais de menores, non imos no mesmo barco. O noso est cargado de coidados de menores e maiores, comidas, limpezas, deberes, lavadoras, merendas, fillos/as, traballo reprodutivo, coidado emocional da familia... o deles non tanto”, recalca a responsable de Igualdade, insistindo en que “elas concilian permanentemente, eles puntualmente”.

S o 16% dos homes admite unha forte reducin da súa producin investigadora

No tempo que durou o estado de alarma a actividade investigadora reduciuse, tanto para elas como para eles, e s o 65,8% das persoas enquisadas dedicou tempo revisin e envo de artigos. As persoas que non dedicaron tempo a esta tarefa sinalan a carga docente e as dificultades para conciliar como causas centrais. “Neste senso, a fenda de xénero resulta evidente hora de analizar o tempo dedicado revisin de artigos e publicacins durante a duracin do estado de alarma: os homes manteen esta activade investigadora nun 75% dos casos, mentres que a porcentaxe de mulleres redúcese ao 58,6%, alegando maiores dificultades por atender ao traballo docente, as tarefas de conciliacin e ver diminuda a súa capacidade de concentracin”, salienta Gmez.

Por outra banda, en relacin tamén coa actividade investigadora, durante o perodo do estado de alarma tan s solicitaron proxectos o 14,3% das persoas investigadoras, mis homes (18,3%) que mulleres (11,3%). A valoracin en termos xerais que fai o persoal PDI enquisado respecto do nivel de actividade investigadora durante eses meses é que esta veuse afectada negativamente, reducndose para cinco de cada dez entrevistados. As mulleres indicaron un maior impacto, admitindo o 33,8% delas que diminuu considerablemente, mentres que no caso dos seus compaeiros s o 16% admite este nivel de afectacin.

“O benestar e a saúde das académicas, sobre todo das nais, empeorou no confinamento”

Tal e como se expn nos resultados do informe, a feminizacin do traballo doméstico evidencia unha desigual carga das responsabilidades nos fogares. Da ampla batera de actividades vinculadas coas tarefas de coidados e xestin do fogar as mulleres asumen maioritariamente todas elas a excepcin da compra presencial e as actividades de bricolaxe e xardinera. “En definitiva, a desigualdade de responsabilidades asumidas afecta na dispoibilidade do tempo para a vida persoal e os autocoidados, e as mulleres ven penalizado o seu tempo de descanso”, recalca a directora da Unidade de Igualdade, ao que engade que cinco de cada dez mulleres enquisadas afirman non dispor de tempo para elas, diminundo ata quince puntos no caso dos homes (34,9%). “O benestar e a saúde das académicas, sobre todo das académicas nais, empeorou no confinamento: elas sacrificaron horas de descanso e sono pola sobrecarga de traballos, eles non”, recalcou Gmez.