�鶹����

Un terzo dos adolescentes ingleses confunden a Marie Curie con Mariah Carey. Este dato, resultado dunha enquisa realizada en Gran Bretaa, é un bo indicador do descoecemento que a sociedade ten da qumica, unha disciplina maltratada e cunha imaxe incluso negativa, en moitos casos. Para loitar contra esta tendencia, o 2011 foi declarado Ano Internacional da Qumica, abrindo as portas desta disciplina sociedade e amosando as súas contribucins en moitos aspectos da vida, como a alimentacin, a saúde, os novos materiais, porque “a qumica rodéanos, é a vida e o futuro”, en palabras da qumica e vicerreitora de Investigacin, Asuncin Longo.

Este xoves baixouse o pano do programa de actividades que a Facultade de Qumica organizou con motivo deste Ano Internacional e fxoo abordando un dos eidos nos que os qumicos teen mis presenza, pero posiblemente menos recoecemento, o da medicina. O encargado de reflexionar sobre o tema foi o catedrtico Ángel Rodrguez de Lera, que animou aos seus compaeiros de profesin a “reivindicar o noso papel, porque en boa parte foi culpa nosa que outros se apropiasen dos nosos méritos”, afirmacin que compartiu coa decana do centro, Soledad Garca.

Dignidade tras a humildade

Pero tras toda unha historia de curas de humildade, a qumica demanda dignidade e recoecemento, entre outros mbitos, no da medicina e farmacoloxa. Para evidenciar o seu papel na creacin e desenvolvemento de medicinas, Rodrguez de Lera fixo un repaso polas achegas da Qumica Orgnica ou Qumica Médica, farmacoloxa. Os qumicos, explicou, “son os responsables de crear, desear ou descubrir novas moléculas que teen as propiedades de curar, interromper ou impedir certas enfermidades ou sntomas; coa axuda de bilogos e bioqumicos, o equipo identifica os frmacos mis activos, mis eficaces e mis inocuos que poidan atacar a orixe da enfermidade”.

O investigador fixo un repaso da evolucin dos medicamentos dende a medicina tradicional ata os novos frmacos especficos (balas mxicas) de determinadas enfermidades, en particular do cancro. Analizou tamén a contribucin dos qumicos para loitar contra as grandes pandemias da historia, dende a Morte Negra ata a “inxustamente denominada gripe espaola”, pasando pola sfilis, a tuberculose e a SIDA. Neste sentido salientou que coa irrupcin da sntese orgnica e o concepto da molécula no século XIX comezou unha revolucin na qumica que mudou profundamente a ciencia e, polo tanto, o mundo.

O investigador do Departamento de Qumica Orgnica lembrou a moitos dos grandes qumicos que foron artfices de avances médicos e farmacéuticos, dende Paul Ehrlich, considerado precursor da farmacoloxa; ata Joseph Lister, que comezou a empregar o fenol; Alexander Fleming, descubridor da penicilina e repasando o papel dos qumicos orgnicos que foron quen de desenvolver a farmacoloxa ata o punto no que se atopa na actualidade.

Con todo, De Lera destacou que “existe un enorme abismo” entre pases no que se refire farmacoloxa e a resposta ao interrogante do titulo do seu relatorio ¿Medicinas para todos? é non. E é non porque a metade da poboacin mundial vive con menos de 2 euros ao da e non pode acceder a medicamentos. Subliou que o 90% da inversin en I+D do mundo soluciona os problemas de saúde de tan s o 10% da poboacin, mentres outros moitos morren de enfermidades tratables. Un bo exemplo disto é a lista de medicamentos mis vendidos no planeta, “que amosa en que sociedade vivimos”, e que son, por orde, tratamentos para hipercolesterolemia, arteroesclerose, anticidos, asma e esquizofrenia. Por outra banda, fixo fincapé no alto custe do I+D e destacou que “o custe medio para desenvolver un medicamento é de 800 millns de dlares e s un de cada 50.000 compostos ensaiados acaba comercializndose”.

Entrega de premios de fotografa e audiovisuais

No transcurso deste acto fxose entrega tamén dos premios do I Concurso de Fotografa e Audiovisuais da Facultade de Qumica. A imaxe gaadora A hora do té sen qumica sera unha hora calquera, é obra de Inés Casarejos, estudante de doutoramento de Belas Artes, que explica que “unha accin tan pouco excepcional como tomar o té non sera posible de non existir a qumica, un exemplo mis de como a presenza da qumica na nosa vida diaria é esencial”. Aroa Garca, a alumna do propio centro, recolle un accésit por A qumica do fogar e a vida diaria, fotografa na que recolle todos aqueles produtos cotis nos que esta ciencia est presente.