�鶹����

En contra da crenza popular de que os carbohidratos son unha mala idea na cea, os cientficos especializados no estudo dos ritmos biolxicos veen de constatar que é precisamente na última comida do da onde se debe concentrar o consumo deste tipo de nutrientes para favorecer o seu metabolismo. A importancia de coecer e aplicar a nivel terapéutico o coecemento sobre os ritmos biolxicos e a hormona que os regula, a melatonina, tense volto estratéxica no campo biomédico, polas evidencias da súa influencia nos sistemas cardiovascular, nervioso e dixestivo e incluso nos procesos cancerosos. Investigadores das universidades de Göttingen (Alemaa), Xenebra (Suza), Leuven (Bélxica), Ferrara (Italia), Barcelona, Len e Vigo reunronse este venres no campus de Vigo ao abeiro dun novo seminario cientfico de Biocaps para compartir coa comunidade biomédica galega os seus últimos avances neste mbito, centrados no papel da melatonina e os ritmos biolxicos no envellecemento, as enfermidades neurodexenerativas e cardiovasculares, a obesidade e a diabete.

Durante a xornada cientfica organizada polo Instituto de ���Ա�����پ����������� Biomédica (IBI), a profesora Inge Depoortere, da Universidade de Leuven, explicou que os traballadores con quendas cambiantes e as persoas que sofren jet lag crnico son mis propensas a desenvolver desordes metablicos, como obesidade, diabete tipo 2 e desordes gastrointestinais. “Estes trastornos débense a que estas persoas consomen as súas comidas principais durante a noite, e non a que inxiran mis caloras ou alimentos menos saudables. Os nosos resultados indican que non s o que comemos senn cando comemos determina a nosa predisposicin a sufrir inflamacin gastrointestinal ou obesidade”, expuxo. A investigadora belga sinalou que o refrn “almorza como un rei, xanta como un prncipe e cea como un mendigo” ten moito de acertado, pero sempre que se tea en conta tamén que comer e a que horas. “Saltarse o almorzo é definitivamente un erro, pero ademais é recomendable que sexa rico en protenas porque est demostrado que isto est asociado a unha reducin do apetito e do consumo de caloras durante o resto do da”, explicou. Sobre o xantar, é importante facelo cedo, xa que se ten constatado que as persoas con sobrepeso que comen tarde perden menos peso. Por último, a cea debe realizarse tres horas antes de deitarse, concentrando nela o consumo de carbohidratos, “o que mellora a sensacin de saciedade durante o da”, precisou.

Inhibidor do cancro

A melatonina é a encargada de provocar o sono e o apetito, estimular o crecemento e activar a funcin reprodutora. Pero, ademais, recentemente tense demostrado que actúa como un potente antioxidante combatendo os radicais libres, o que a converte nun poderoso inhibidor do cancro, entre outras funcins. Isto é o que explicou Javier Gonzlez-Gallego, director do Instituto de Biomedicina da Universidade de Len, que observou unha accin dual desta hormona sobre a morte celular no fgado. “A melatonina estimula a morte das células tumorais, mentres que en células dun fgado san ou afectadas por unha patoloxa non tumoral inhibe a morte celular, é dicir, exerce un efecto protector”, explicou, engadindo que ademais téense observado outros efectos protectores engadidos por parte da melatonina, como accins antiinflamatorias e antioxidantes. A este respecto, a pesar de que os ensaios con humanos anda son escasos, “tense demostrado que a melatonina, administrada como coadxudante en pacientes con distintos tipos de tumores, pode ser útil para aumentar a supervivencia e reducir os efectos secundarios da quimioterapia”, detallou.

Polo que respecta aos sistemas cardiovascular e nervioso, a melatonina comprende un amplo espectro de accin. Tal e como describiu Francesco Portaluppi, do Hospital Universitario Sant’Anna de Ferrara (Italia), coécense moitos efectos favorables da accin desta hormona sobre a remodelacin vascular e do miocardio, a isquemia e a regulacin da presin arterial, con posibles impactos positivos sobre a hipertensin e os accidentes cardiovasculares, entre outros trastornos. Ademais, tense observado que a melatonina ten un efecto protector sobre os tecidos do sistema nervioso central. Sobre a administracin de melatonina va frmaco, que se foi popularizado nos últimos tempos, Portaluppi desaconséllea en persoas sas, pero aclara a súa efectividade, sempre baixo prescricin médica, no caso de persoas que sufran cronodisrrupcin. “Este concepto refrese a disfuncins no noso reloxo biolxico causadas polo jet lag, o traballo en quendas ou un hbito continuado de poucas horas de sono. Ten un impacto negativo na funcin psicolxica e predisponnos a sufrir enfermidades, polo que unha administracin suplementaria de melatonina axuda a equilibrar o sistema”, explica. Portaluppi colabora co Centro de ���Ա�����پ����������� en Tecnoloxas da Informacin e as ��dz��ܲԾ�����������s (AtlantTIC) en dous estudos no campo da cronobioloxa e a cronoterapia aplicadas hipertensin. “Xuntos temos contribudo a entender mellor os aspectos temporais da regulacin da presin arterial e o seu control farmacolxico en individuos que sofren hipertensin de diferentes tipos”, subliou.

Rüdiger Hardeland, da Universidade alem de Göttingen, explicou que, a pesar de que a neurodexeneracin asociada ao Alzhéimer afecta rea do sistema nervioso central que controla o reloxo biolxico e a secrecin de melatonina, a administracin esxena desta hormona a persoas afectadas por esta enfermidade é anda unha cuestin controvertida. “Algúns autores teen descrito melloras moderadas na memoria, o estado de nimo e a chamada sndrome do atardecer, que cursa cun aumento da inquedanza e a confusin ao final do da. Sen embargo, as variacins entre pacientes son substanciais, non se teen confirmado melloras nos trastornos do sono e non se constatou ningunha oportunidade de deter o deterioro nunha etapa avanzada da enfermidade”, precisa. Sobre as principais cuestins que a comunidade cientfica debe resolver ao respecto, o investigador alemn prioriza dúas: por unha parte, determinar, en funcin dos factores de risco xenético de cada persoa, cando debe iniciarse o tratamento con melatonina e, por outra, saber se é suficiente cunha dose diaria polas tardes, tendo en conta que os niveis desta hormona decaen drasticamente nos pacientes de Alzhéimer durante a noite.